I SA/Bd 396/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-09-20
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów, w szczególności poprzez analizę możliwości zgromadzenia przez rodziców darowizny dla podatniczki?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ograniczając analizę dochodów rodziców podatniczki do lat 1996-2001, co narusza zasadę prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego. W związku z tym stan faktyczny sprawy w zakresie możliwości zgromadzenia przez rodziców darowizny w kwocie 30.000 zł nie został należycie wyjaśniony, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Dorota D. została zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł za 2001 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a następnie decyzję tę utrzymał Dyrektor Izby Skarbowej. Podatniczka kwestionowała ustalenia organów, wskazując m.in. na otrzymaną od ojca darowiznę w wysokości 30.000 zł na zakup mieszkania. Organy uznały tę darowiznę za niewiarygodną, opierając się na analizie dochodów rodziców z lat 1996-2001.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i określa, że decyzja ta nie może być wykonana w całości. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi Doroty D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.052 (trzy tysiące pięćdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. ustalił Dorocie D. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z nie ujawnionych źródeł przychodów za 2001 r. w kwocie 21.719 zł. Decyzja organu I instancji została wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, w trakcie którego ustalono, iż z poniesionych przez stronę w 2001 r. wydatków w łącznej wysokości 82.510,51 zł, kwota 28.958,85 zł nie znajduje pokrycia w mieniu zgromadzonym w tym roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 121-art. 123, art. 180, art. 182, art. 187, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie bezsporna jest wysokość poniesionych przez stronę w 2001 r. wydatków w łącznej wysokości 82.510,51 zł, w tym związanych z zakupem mieszkania w kwocie 72.046,60 zł, założeniem lokaty w [...] S. A. - 5.000 zł, remontem - 2.873,19 zł, utrzymaniem - 1.426,19 zł, a także wpłaconymi zaliczkami na podatek dochodowy oraz składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne - 1.164,50 zł. Przedmiotem sporu pozostaje natomiast źródło finansowania tych wydatków.
Organ podniósł, iż w oświadczeniu z dnia [...] 2005 r. o wysokości i źródłach dochodów uzyskanych w 2001 r. odwołująca podała wynagrodzenie brutto w wysokości 7.867,30 zł, książeczkę oszczędnościową w [...] (bez wskazania kwoty) oraz prezent od ojca z okazji urodzenia wnuczki w wysokości 30.000 zł. Ponadto podczas przesłuchania oświadczyła, że w kwietniu 2001 r. otrzymała prezent od ojca w wysokości 30.000 zł z okazji poczęcia wnuczki z przeznaczeniem na zakup mieszkania. Wyjaśniła również, że do sierpnia 2001 r. była na utrzymaniu rodziców, a od sierpnia do urodzenia dziecka w październiku 2001 r. przebywała w szpitalu, oszczędzała wszystkie zarobione pieniądze - część oszczędności przechowywała w bankach na lokatach terminowych, w średniej szkole dorabiała na składaniu ulotek. Ponadto na święta, urodziny otrzymywała od rodziców prezenty pieniężne, które również odkładała z przeznaczeniem na mieszkanie. Oświadczyła także, że ojciec dziecka nie płacił alimentów, natomiast pomagał jej kupując żywność.
Dla potwierdzenia oświadczenia o otrzymaniu darowizny od ojca, organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka matkę strony - Barbarę D., która zeznała, iż córka poinformowała ją o podarowaniu przez ojca przed śmiercią pewnej kwoty, jednakże nie potrafiła powiedzieć, jaka była to kwota. Potwierdziła, iż do czasu zakupu mieszkania córka była na utrzymaniu rodziców, a przez ostatnie dwa miesiące ciąży przebywała w szpitalu. Oświadczyła również, iż na wszystkie uroczystości tj. urodziny, święta, zdanie matury itp. córka otrzymywała w prezencie pieniądze, które oszczędzała, podobnie jak i zarobione pieniądze. Część oszczędności była przechowywana na lokatach terminowych, a część w domu.
Organ wskazał, iż z pism otrzymanych z banków wynika, iż w [...] S. A. w dniu [...] 2001 r. strona skarżąca założyła lokatę terminową w kwocie 5.000 zł. Lokata ta została zlikwidowana w dniu [...] 2001 r., a zgromadzone oszczędności wraz z odsetkami – w łącznej kwocie 5.259,48 zł przekazano na konto osobiste strony w tym Banku. Z kolei w dniu [...] 2001 r. odwołująca założyła w [...] S. A. lokatę terminową na kwotę 31.510,70 zł. Została ona zerwana w dniu [...] 2001 r. i w tym samym dniu założono nową lokatę na kwotę 10.495,70 zł, zaś pozostałe środki przelano na konto osobiste strony. W dniu [...] 2001 r. strona wypłaciła z konta w Banku [...] kwotę 20.002,50 zł. Natomiast w dniu [...] 2001 r. zlikwidowała posiadaną lokatę terminową, która wraz z odsetkami wyniosła 10.797,37 zł i wypłaciła pozostałe środki zgromadzone na koncie w kwocie 823,56 zł. Z informacji uzyskanych z [...] S. A. wynika natomiast, że w 2001 r. strona nie posiadała w tym banku produktów bankowych.
W trakcie ponownego przesłuchania podatniczka wyjaśniła, iż nie potrafi określić czy środki przeznaczone na lokatę terminową założoną w [...] Banku S. A. na kwotę 30.510,70 zł pochodziły z innych lokat, czy też z pieniędzy otrzymanych od ojca. Podała również, iż oprócz oszczędności w bankach przechowywała w domu kwotę ponad 30.000 zł, które to pieniądze pochodziły z wynagrodzenia za pracę oraz z otrzymywanych prezentów. Ponadto posiadała książeczkę mieszkaniową założoną przez rodziców, którą po zakupie mieszkania zlikwidowała.
W związku z powyższym organ I instancji ponownie zwrócił się do [...] S. A. z prośbą o informację. W odpowiedzi Bank wyjaśnił, że w dniu [...] 2001 r., w związku z likwidacją książeczki mieszkaniowej, strona wypłaciła kwotę 9.783,96 zł. Organ I instancji ustalił również, iż kwota 30.510,70 zł wpłacona na lokatę terminową w Banku [...] S. A. pochodziła z likwidacji poprzednio posiadanych lokat w tym Banku - założonych w dniach [...] i [...] 2000 r.
Po przeanalizowaniu powyższych ustaleń organ I instancji za źródła przychodów osiągniętych przez stronę w 2001 r. uznał dochód brutto wykazany w zeznaniu - 7.682,18 zł, środki otrzymane w związku z likwidacją książeczki mieszkaniowej w [...] S. A. - 9.783,96 zł oraz oszczędności zgromadzone na lokatach terminowy w [...] S. A. i w Banku [...] S. A. - łącznie 36.085,54 zł. Nie uznano natomiast za wiarygodne oświadczeń o otrzymaniu od ojca w kwietniu 2001 r. darowizny w wysokości 30.000 zł z okazji poczęcia wnuczki z przeznaczeniem na zakup mieszkania oraz o przechowywaniu w domu oszczędności w wysokości ponad 30.000 zł.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Wbrew twierdzeniom zaprezentowanym w odwołaniu, w postępowaniu w sprawie nie ujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku. Nie wystarczy zatem wskazać na określone oszczędności czy zgromadzony majątek, ale okoliczność tę trzeba chociażby uprawdopodobnić.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż na poparcie oświadczenia o otrzymaniu od ojca w kwietniu 2001 r. darowizny podatniczka nie przedłożyła żadnych dowodów. Wątpliwe zdaniem organu jest by ojciec mógł przekazać darowiznę w wysokości 30.000 zł bez wiedzy matki. Za chybiony przy tym uznał zarzut, iż organ I instancji odrzucił oświadczenie strony bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy rodzice byli w stanie na początek 2001 r. zgromadzić oszczędności w wysokości wystarczającej do przekazania kwoty 30.000 zł. Z akt sprawy wynika bowiem, że Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w T. przeanalizował zeznania podatkowe składane przez rodziców strony za lata 1996-2001. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na wysokość uzyskiwanych przez rodziców dochodów oraz to, że - stosownie do złożonych wyjaśnień - do czasu zakupu mieszkania podatniczka była na ich utrzymaniu, uprawnione było przyjęcie przez organ I instancji, iż mało prawdopodobne jest by ojciec mógł zgromadzić bez wiedzy matki oszczędności w wysokości wystarczającej do przekazania darowizny w kwocie 30.000 zł. Przedłożone wraz z odwołaniem wyciągi z konta w [...] S. A. Bogusława D. i Barbary D. za okres od dnia [...] 1999 r. do dnia [...] 2001 r., wbrew twierdzeniom strony, również tego nie potwierdzają. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że to z tych środków pochodzić miały przekazane przez ojca pieniądze.
W ocenie organu odwoławczego wywodzenie, że ojciec mógł posiadać także inne oszczędności w wysokości 30.000 zł i bez wiedzy żony przekazać je stronie jest zbyt daleko idące, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę niezbyt wysokie dochody rodziców, łączącą ich wspólność majątkową, jak i fakt, że do 27 roku życia skarżąca pozostawała na ich utrzymaniu.
Odnosząc się natomiast do podniesionej w odwołaniu kwestii obrotu przez Bogusława D. akcjami firmy A. i przedłożonych na etapie postępowania odwoławczego dokumentów organ II instancji uznał za chybione zarzuty, iż o zakupie przez ojca w dniu [...] 2001 r. akcji firmy A. strona dowiedziała się dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i nie była poinformowana wcześniej o tym dowodzie. Organ zauważył, że strona przesłała do organu I instancji decyzję [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2002 r. nr [...] dotyczącą ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem spadku po zmarłym ojcu. W skład masy spadkowej wchodziło m.in. 637 akcji firmy A., czyli połowa z ilości 1274 akcji posiadanych przez ojca wspólnie z matką. Zatem fakt posiadania przez ojca akcji i dokumenty z tym związane musiały być podatniczce znane już wcześniej.
Ponadto przed wydaniem decyzji organ I instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w skład którego wchodziła m.in. ww. decyzja, jak również analiza dochodów rodziców. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wobec powyższego podniesiony w odwołaniu zarzut prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony.
Organ podał, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że w dniu [...] 2001 r. ojciec strony sprzedał posiadane od 1993 r. akcje firmy A. (1300 sztuk) za cenę 22.100 zł i jednocześnie zakupił 1274 akcji firmy A. za cenę 21.658 zł. Połowa (637 sztuk) akcji zakupionych w dniu [...] 2001 r. weszła do masy spadkowej. Organ wskazał, iż nie można stwierdzić, że w marcu 2001 r. ojciec strony uzyskał przychód ze sprzedaży akcji, który mógł przeznaczyć na przekazaną w kwietniu tego roku darowiznę, skoro środki uzyskane ze sprzedaży akcji w tym samym dniu zainwestował kupując inne akcje.
Zdaniem organu odwoławczego zasadnie organ i instancji nie dał wiary twierdzeniom, iż oprócz środków zgromadzonych na rachunkach bankowych i lokatach terminowych strona posiadała jeszcze w domu oszczędności w wysokości ponad 30.000 zł. W świetle bowiem wynikającej z zebranego materiału dowodowego stosowanej przez podatniczkę praktyki gromadzenia środków finansowych na lokatach terminowych argument, iż przechowywała ona tak dużą ilość gotówki w mieszkaniu jest nieprzekonywujący. Takie zachowanie w ocenie organu II instancji sprzeczne byłoby bowiem z zasadami racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego, jak również z postępowaniem strony w zakresie gospodarowania środkami finansowymi, narażało nie tylko na utratę zysku w postaci odsetek, ale wiązało się jeszcze z dużo większym ryzykiem kradzieży.
Organ zwrócił uwagę, iż w toku postępowania nie zakwestionowano oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i lokatach terminowych w łącznej kwocie 36.085,54 zł, gdyż uznano, iż strona była w stanie zaoszczędzić wskazaną kwotę.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, iż w toku postępowania strona nie przedstawiła przekonujących dowodów na potwierdzenie czy chociażby uprawdopodobnienie źródeł pochodzenia wszystkich środków, którymi sfinansowano ponoszone w 2001 r. wydatki, zatem prawidłowo organ I instancji uznał, iż wskazana w decyzji część wydatków została sfinansowana z nie ujawnionych źródeł.
Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121-art. 123, art. 180, art. 182, art. 187, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa i wniosła o uchylenie decyzji w całości.
Skarżąca podniosła, iż w toku prowadzonego postępowania organ I instancji, bez zachowania elementarnej konsekwencji, skupił uwagę w szczególności na ustaleniu, czy strona mogła zgromadzić oszczędności w wysokości 30.000 zł ze swoich dochodów uzyskiwanych w 2001 r. oraz w latach poprzednich, odrzucił natomiast jako niewiarygodne i sprzeczne z doświadczeniem życiowym wyjaśnienie o uzyskanej od umierającego ojca darowizny. Odrzucenie dowodu z wyjaśnień strony o źródłach finansowania zakupu mieszkania w odniesieniu do rzeczonej darowizny ma zresztą w ocenie skarżącej odmienne podłoże w decyzjach organów podatkowych I i II instancji. Organ I instancji wskazał na okoliczność zakupu za kwotę 21.658 zł akcji Spółki A. wykluczającą możliwość przekazania darowizny przez ojca. Odmienność oceny tej samej okoliczności przez organ II instancji dokonanej z rażącym naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych już sama w sobie wydaję się w ocenie skarżącej być wystarczającą podstawą do uznania jej za sprzeczną z obowiązującym prawem i zasadami jego stosowania.
Zdaniem strony, teza o niewiarygodności faktu przechowywania wszystkich oszczędności na rachunkach bankowych, zwłaszcza kwoty otrzymanej darowizny jest chybiona. Tym bardziej, iż gdyby przyjąć jego słuszność, należałoby raczej stwierdzić, że podatniczka nie miała środków na zakup mieszkania. Niepodważalna okoliczność jego zakupu nakazuje natomiast przyjąć, że część środków na jego zakup skarżąca przechowywała poza systemem bankowym.
Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie możliwości zgromadzenia przez ojca środków na przedmiotową darowizną oraz odrzucenie dowodu z zeznania strony w części dotyczącej jej otrzymania, w sposób rażący narusza zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zupełności postępowania dowodowego.
Skarżąca podniosła, iż jej ojciec pracował 36 lat, a matka 35 lat. Oboje otrzymywali emerytury w łącznej wysokości 1400 zł i nie posiadali rozdzielności majątkowej. Niezrozumiałe jest zatem ograniczanie się organu do analizy osiąganych przez małżonków dochodów w okresie kilkuletnim.
Skarżąca zaznaczyła, iż do momentu wydania decyzji nie wiedziała o istnieniu dowodów, których w posiadaniu był organ I instancji, a które dotyczyły zakupu przez ojca akcji firmy A. i miały bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nieinformowanie strony o zebranych przez organ dowodach spowodowało, iż nie miała rozeznania, jakie dowody ma w sprawie przedstawić i nie miała na to już czasu przed wydaniem decyzji.
Skarżąca zaznaczyła, iż z treści zaskarżonych decyzji nie można wywieźć, jaką wartość pieniężną uznaje się za zgromadzoną w roku podatkowym, brak bowiem koniecznego elementu, jaki winien charakteryzować rozliczenie przychodu z nieujawnionych źródeł, a mianowicie wartości zasobów zgromadzonych w poprzednich latach podatkowych. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że w 2001 r. skarżąca uzyskała przychody w wysokości 53.551,66 zł. Pozostaje to nie tylko w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ale i z zasadami logiki oraz precyzji formułowania ocen, których należałoby wymagać od organów podatkowych. Zdaniem skarżącej nie sposób zatem wywieźć, czy w ramach tej kwoty mieści się kwota otrzymanej w tym roku darowizny, czy zasoby finansowe z poprzednich lat.
Niezrozumiałe jest również ujęcie po stronie wydatków kwoty 5.000 zł przeznaczonej na założenie lokaty w [...] skoro do kwietnia 2001 r. skarżąca nie osiągnęła dochodu w takiej wysokości.
Uważa, iż dokonując oceny materiału dowodowego organy podatkowe arbitralnie odrzucając wyjaśnienie strony odnośnie otrzymanej od ojca darowizny nie podjęły jakichkolwiek prób ustalenia, czy zgromadzenie takiej kwoty było możliwe. Skoro jednak uznają, że zgromadzenie około 30.000 zł przez samą skarżącą, znajdującą się na utrzymaniu rodziców jest prawdopodobne, analogicznie i z większą dozą prawdopodobieństwa należałoby przyjąć, że jest to możliwe w odniesieniu do osób starszych, uzyskujących stałe dochody z emerytury.
Podsumowując skarżąca stwierdziła, iż ocena dokonana przez organ I instancji oparta została na niekompletnie zebranym materiale dowodowym, a w konsekwencji jest nieobiektywna i nie do przyjęcia. Samo postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego i wbrew zasadom wynikającym z Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo procesowe.
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych do źródeł przychodów ustawodawca zaliczył "inne źródła". W art. 20 ust. 1 tej ustawy za przychody pochodzące z "innych źródeł" wymienił między innymi przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Jednocześnie w ust. 3 tego przepisu określił sposób ustalenia wysokości wymienionych przychodów. Stosownie do jego treści wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
W postępowaniu podatkowym dotyczącym nie ujawnionych źródeł przychodu istotne znaczenie ma prawidłowe zebranie całego materiału dowodowego i jego wszechstronne rozpatrzenie.
Zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej naczelną zasadą postępowania podatkowego. Zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury.
W myśl natomiast art. 187 § 1 powołanej ustawy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W ocenie Sądu organy podatkowe nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów. Wprawdzie zgodzić się należy z organem, iż to na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia, że jego wydatki znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów, opodatkowanych lub też wolnych od podatku i w zgromadzonym mieniu, nie oznacza to jednak, iż w toku tego postępowania nie obowiązują zasady wynikające z ww. przepisów Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie jest zwolniony od podejmowania czynności, które pozwoliłyby ustalić rzeczywisty stan sprawy. Tym bardziej, gdy organ podejmuje stosowne czynności, jednakże ogranicza okres, który analizuje, nie podając przyczyn takiego postępowania.
Sporna jest okoliczność dotycząca otrzymania przez skarżącą kwoty 30.000 zł od ojca. Otóż organ podatkowy podjął czynności mające na celu ustalenie, czy skarżąca rzeczywiście mogła otrzymać darowiznę w powyższej kwocie, pomimo nieprzedłożenia choćby umowy darowizny zawartej na tę okoliczność. W związku z tym, dokonał analizy wykazanych przez rodziców skarżącej dochodów w zeznaniach podatkowych za lata 1996-2001r., analizy wyciągu z konta bankowego za okres od 22 czerwca 1999r. do 22 maja 2001r. oraz stanu oszczędności na dzień 1 stycznia 2001r. W oparciu o powyższe stwierdził, że rodzice nie mogli posiadać oszczędności w wysokości 30.0000 zł, które ojciec mógłby przekazać córce.
W ocenie Sądu ograniczanie takiej analizy wyłącznie do powyższych lat (1996-2001) nie znajduje uzasadnienia. Tym bardziej wobec argumentacji strony skarżącej, że kwota ta mogła zostać zaoszczędzona przez rodziców, bowiem ojciec pozostawał w zatrudnieniu 36 lat (z kopii świadectw pracy 40 lat) na stanowisku technologa, a matka 35 lat, głównie na stanowisku specjalisty d/s kadr. W związku z tym, należało przeanalizować zeznania podatkowe za lata wcześniejsze, w miarę możliwości ustalić wysokość wynagrodzeń uzyskiwanych przez rodziców skarżącej. Za nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym należy uznać założenie, że darowizna mogłaby mieć miejsce, jeżeli rodzice mieliby możliwość zgromadzenia stosownych dochodów wyłącznie w latach 1996-2001r. Wobec wskazania przez skarżącą źródła pochodzenia kwoty 30.000 zł, należało rzeczywiście zbadać, czy istniała realna możliwość zgromadzenia takiej kwoty i darowania jej przez darczyńcę wobec wieloletniego zatrudnienia ojca i matki. W ocenie Sądu nie ma zasadniczego znaczenia dla sprawy okoliczność, że matka dowiedziała się od córki o dokonanej darowiźnie przez męża i nie była obecna przy tej czynności. Istotne natomiast jest, jakie dochody były osiągane przez rodziców skarżącej również w latach poprzedzających 1996r., a następnie czy sporna kwota mogła być darowana.
Sąd zauważa, iż z zestawienia zawartego na stronie 6 decyzji organu odwoławczego wynika, że najwyższe dochody wykazali rodzice skarżącej w zeznaniu podatkowym za 1996r., a zatem za pierwszy rok analizowany przez organ podatkowy. W późniejszych latach podatkowych (poza 2000r.) następował systematyczny spadek dochodów. W związku z powyższym analiza dochodów rodziców za lata wcześniejsze jest tym bardziej uzasadniona.
Sąd nie przesądza kwestii otrzymania darowizny przez skarżącą od ojca w 2001r., stwierdza jednakże, że stan faktyczny sprawy w zakresie możliwości zgromadzenia przez rodziców kwoty 30.000 zł, nie został należycie wyjaśniony, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procesowych.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o zwrocie kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło