I SA/Bd 423/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-11-09

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące transakcje, które nie miały rzeczywistego charakteru gospodarczego, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego lub przeniesienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na kolejne okresy rozliczeniowe?
Ratio decidendi
Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie rodzą obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług i nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego ani przeniesienia nadwyżki na kolejne okresy. Podatnik ma obowiązek udowodnienia rzeczywistego charakteru transakcji, a organy podatkowe mają prawo kwestionować materialną prawidłowość faktur, jeśli istnieją wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. określającą kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne miesiące w wysokości 0 zł za październik i listopad 2003r. Organy podatkowe zakwestionowały rzeczywisty charakter transakcji udokumentowanych fakturami sprzedaży i zakupu, wskazując na brak dowodów potwierdzających produkcję, zakup lub sprzedaż towarów, a także na nieistnienie lub brak rejestracji kontrahentów. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym możliwość wznowienia postępowania z powodu fałszywych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra, asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2003r. oddala skargę Syg. akt I SA/Bd 423/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] 2005r Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z [...] 2005r określającą za miesiące październik i listopad 2003r kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne miesiące w wysokości 0zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia: 09 stycznia 2004r skarżący złożył deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc październik 2003r z wykazaną w niej nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, oraz za miesiąc listopad 2003r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł. Organ ustalił, iż w kwocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT - 7 za październik 2003r. podatnik uwzględnił m. in. nadwyżkę podatku naliczonego wynikającą ze złożonej uprzednio deklaracji VAT- 7 za wrzesień 2003r. w wysokości [...]zł. W badanym okresie podatnik wystawił na rzecz Spółki z o. o. G. w T. trzy faktury VAT: z [...] 2003r, z [...] 2003r. oraz z [...] 2003r.z wykazaną w nich kwotą podatku należnego w łącznej wysokości [...]zł. Przedmiotem sprzedaży był spirytus rektyfikowany skażony wodorotlenkiem sodu w łącznej ilości 1.200 litrów, mix olejków eterycznych - w łącznej ilości 159,6 litra, simulin komponent - w łącznej ilości 239,4 litra. Transakcje te zostały przeprowadzone na bazie zawartej uprzednio umowy zlecenia, zgodnie z którą Spółka G., działająca jako zleceniobiorca, zobowiązała się wyprodukować środek owadobójczy o nazwie M. "T" na podstawie receptury i komponentów dostarczonych przez zleceniodawcę, Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M." M. M. Zakup przedmiotowego środka owadobójczego opodatkowanego preferencyjną 0% stawką podatku od towarów i usług w łącznej ilości 1.599 litrów, o łącznej wartości netto [...] zł udokumentowany fakturami VAT z dnia 31 października 2003r., 17 listopada 2003r. i z 27 listopada 2003r. wystawionymi przez Spółkę "G." w T., został przez podatnika wykazany w ewidencji zakupu za miesiące październik i listopad 2003r. oraz deklaracjach podatkowych VAT- 7 za te okresy. Organ pierwszej instancji ustalił również, że w badanym okresie podatnik wystawił fakturę VAT 2. z 20 października 2003r. dla Hurtowni "E." M. H., [...] na wartość netto [...]zł dokumentującą sprzedaż 1.500 litrów preparatu T. M. opodatkowanego 0% stawką podatku od towarów i usług oraz fakturę VAT z 31 października 2003r. na rzecz firmy "U.", T. ul. [...], o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, dokumentującą "wywiad gospodarczy dotyczący dłużnika". Z uwagi, na poczynione w trakcie postępowania kontrolnego ustalenia, które wykazały, iż ww. dokumenty zakupu, jak i sprzedaży nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T., uznając je za nie rodzące obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w decyzji tegoż organu z dnia 9 marca 2005r., w której określono m. in. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc wrzesień 2003r. do przeniesienia na następny okres w wysokości 0 zł, wydał decyzję, w której określił za miesiące październik i listopad 2003r. kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne miesiące w wysokości O zł. W odwołaniu od tej decyzji podatnik domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i uchylenia jej w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego oraz inne uchybienia procesowe, które miały wpływ na rozstrzygnięcie. Wskazał na wystąpienie przesłanek, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ są nowe fakty i dowody, których nie można było powołać w postępowaniu podatkowym. Ponadto podatnik wniósł o wznowienie postępowania albowiem dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności są fałszywe, nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, istnieją dowody i okoliczności nie znane organowi, który wydał decyzję, decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją RP, ustawą lub ratyfikowaną umową orzekł Trybunał Konstytucyjny oraz wbrew orzecznictwu sądowemu mającemu wpływ na treść decyzji. Odwołujący się nie precyzował jednak podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba, że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Istotnym jest, że w decyzji z [...] 2005r. (utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r.) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. określił za miesiące: sierpień 2003r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0zł oraz wrzesień 2003r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości 0zł, jak również kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0 zł. W konsekwencji, organ pierwszej instancji zobowiązany był z mocy prawa do określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług - w szczególności podatku naliczonego za kolejne miesiące następujące po tym okresie. Organ odwoławczy wskazał, że w decyzji organu pierwszej instancji zasadnie uznano wystawione przez podatnika dowody sprzedaży, tj. fakturę VAT z 20 października 2003r. na rzecz nie istniejącego podmiotu, Hurtowni "E." M. H., M., dokumentującą sprzedaż 1.500 litrów środka przeciw owadom opodatkowanego 0% stawką podatku od towarów i usług oraz faktury wystawione na rzecz Spółki "G." w T., z [...] 2003r, [...] 2003r, [...] 2003r. oraz fakturę z [...] 2003r. Nr [...] dla firmy "U." w T., jako dokumenty nie potwierdzające rzeczywistych transakcji gospodarczych i nie rodzące w związku z tym obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Nie uznano bowiem, że podatnik posiadał towary wyszczególnione w przedmiotowych fakturach, tj. środek przeciw owadom, spirytus rektyfikowany skażony wodorotlenkiem sodu, mix olejków eterycznych czy też środek o nazwie simulin komponent albowiem postępowanie przeprowadzone za badany okres, jak również w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące poprzednie, tj. za miesiące sierpień i wrzesień 2003r. zakończone ostateczną decyzją z [...]2005r., jak również za miesiące od czerwca do lipca 2003r. zakończone ostateczną decyzją z [...] 2004r. wykazało, iż podatnik nie dokonywał żadnych zakupów. Z kolei w trakcie postępowania dotyczącego prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2002r. do maja 2003r. zakończonego prawomocną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] 2003r., w oparciu o obszerny materiał dowodowy zgromadzony przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej wykazano, że nie ma żadnych dowodów potwierdzających prawdziwość twierdzeń o produkcji i dalszej sprzedaży środków przeciw owadom, albowiem przedstawione okoliczności faktyczne sprawy nie potwierdziły nie tylko rzekomej produkcji przedmiotowych środków, ale również faktycznego zakupu od firmy "C." P. S. w T. wykorzystywanego do tej produkcji spirytusu skażonego wodorotlenkiem sodu. Uwzględniając te okoliczności jak również okoliczność, że ze sporządzonego w postępowaniu za miesiące od stycznia 2002r. do maja 2003r. spisu z natury na dzień 24 czerwca 2003r. wynika, iż podatnik nie dysponował zapasami spirytusu rektyfikowanego, olejków eterycznych i naturalnych czy też wyprodukowanego na bazie tych produktów środka przeciw owadom, za gołosłowne uznano wyjaśnienia zawarte zarówno w piśmie z 09 stycznia 2004r. jakoby spirytus skażony wodorotlenkiem sodu podatnik kupił w 2002r. od firmy "C." P. S., czy też piśmie z 16 stycznia 2004r., w którym wskazano, iż produkt T., według faktury Nr [...] z dnia [...] 2003r. sprzedany do Hurtowni "E." pochodził z wcześniejszej produkcji z 2002 roku. Nadto w trakcie wskazanego postępowania organ ustalił, iż właściciel firmy "C.", P. S. przebywał w areszcie śledczym - podejrzany o współudział w grupie przestępczej zajmującej się zakupem skażonego spirytusu, jego odkażaniem, rozlewaniem i dystrybucją - zaś w dokumentach firmy, które zostały w całości zabezpieczone przez Prokuraturę Okręgową w B. nie stwierdzono faktur wystawionych przez "C." dla podatnika, Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "M." mających dokumentować sprzedaż spirytusu skażonego. Z materiału dowodowego wynika, iż rzekomy kontrahent, Hurtownia "E." M. H. w M. nie był podatnikiem zarejestrowanym dla celów podatku od towarów i usług, co potwierdziło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 08 lipca 2003r, z którego wynika, że podatnik ten nie figurował w rejestrze podatników VAT i nie składał deklaracji podatkowych dla tegoż podatku; również pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 29 stycznia 2004r. (organu właściwego miejscowo od dnia 01 stycznia 2004r. dla podatników prowadzących działalność gospodarczą w M.), w którym stwierdzono, iż M. H. nie widnieje w ewidencji podatników podlegających właściwości tego organu oraz pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 01 marca 2004r. zawierające informację, iż NIP [...] (wskazany na fakturze z dnia [...] 2003r. Nr [...]) nie został wygenerowany przez tenże Urząd oraz nie został przemigrowany do tamtejszego Urzędu z Urzędu Skarbowego w W. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji oparte na zebranych dowodach w sprawie, podaje przyczyny, z powodu których odmówiono wiarygodności także fakturze z dnia [...] 2003r. Nr [...] wystawionej na rzecz firmy "U." z T., której właścicielem jest P. G., o wartości netto 4.400 zł i podatku VAT 968 zł, dokumentującej "wywiad gospodarczy dotyczący dłużnika". Organ odwoławczy podniósł, iż faktura nie jest absolutnym dowodem zdarzenia gospodarczego, któremu nie można przeciwstawić innych dowodów. W przypadku wątpliwości co do tego, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, organ podatkowy uprawniony jest do sprawdzenia jej zgodności z tym zdarzeniem. W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych w firmie "U." mających na celu potwierdzenie wskazanej transakcji, P. G. okazał umowę - podanie z 14 września 2001r. zawartą z G. H. oraz korespondencję z Prokuraturą Okręgową w B. w sprawie zgłoszenia próby wyłudzenia pieniędzy przez tę osobę. Dokumenty te potwierdzają zawarcie umowy między ww. osobami, jednakże nie potwierdzają rzeczywistego udziału w czynnościach opisanych jako "wywiad gospodarczy dotyczący dłużnika". P. G. nie przedłożył żadnych innych dowodów, które potwierdziłyby zawarcie umowy na świadczenie wskazanych usług "wywiadu", oświadczył jedynie - w piśmie z dnia 17 maja 2004r. - że umowę z zawarł w formie ustnej. Jednocześnie strona przesłuchana na tę okoliczność zeznała, że sporządziła jeden egzemplarz pisemnego raportu z przeprowadzonych czynności doręczając go P. G., który nie uregulował należności wynikających z faktury Nr [...] z dnia [...] 2003r. Takie twierdzenie pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami złożonymi przez P. G., zgodnie z którymi raport miał formę ustną a zapłata została uregulowana gotówką w kwocie, na jaką opiewała faktura najprawdopodobniej w dniu, w którym została ona sporządzona. Ponadto organ podniósł, że z wyjaśnień złożonych przez P. G. wynika, iż sporna faktura dokumentować miałaby czynności wykonywane wobec osoby zagranicznej - Pana G. H., obywatela greckiego, natomiast strona zeznała, że usługi wywiadu nie były prowadzone wobec osób, podmiotów, które mieszkają czy też posiadają siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że przy rozstrzyganiu sprawy zasadnym było odwołanie się do poglądu Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z 07 marca 2002r. sygn. akt III RN 31/01, w którym Sąd stwierdził, że "podstawowym kryterium pozwalającym na stwierdzenie, że usługa została wykonana, jest wykonanie czynności świadczonych w ramach danego typu usługi; tak więc w przypadku działalności usługowej do uznania, iż usługa została wykonana, nie wystarczy samo zawarcie umowy i zapłata umówionej ceny; warunkiem koniecznym jest bowiem wykonanie świadczenia", ponadto wskazano, iż to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że stwierdzona fakturą czynność gospodarcza została dokonana, gdy organy podatkowe zasadnie kwestionują materialną prawidłowość faktury. Organ stanął na stanowisku, że biorąc pod uwagę, iż w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego podatnik nie przedłożył dowodów, które potwierdzałyby wykonanie usług, o których pisał w piśmie z 15 czerwca 2004r, należało uznać zasadność stanowiska organu pierwszej instancji, który oceniając wszystkie okoliczności faktyczne doszedł do przekonania, że w badanym okresie podatnik nie mógł zajmować się sprzedażą środka przeciw owadom do Hurtowni "E.", produktów wyszczególnionych w fakturach wystawionych dla Spółki "G.", jak również świadczeniem na rzecz firmy "U." P. G. "usług wywiadu gospodarczego dotyczącego dłużnika". Ponadto, mając na uwadze, iż zebrane materiały dowodowe świadczą o tym, że podatnik nie dysponował towarami wymienionymi w treści faktur wystawionych dla Spółki G. (spirytus rektyfikowany, mix olejków eterycznych, simulin komponent), a więc niemożliwym była ich sprzedaż do tejże firmy celem wytworzenia przez nią, na bazie owych produktów, środka owadobójczego o nazwie M. "T", organ odwoławczy stwierdził, iż prawidłowym było również zakwestionowanie w zaskarżonej decyzji ujętych w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 2003r faktur wystawionych przez Spółkę "G." z [...]2003r, [...]2003r oraz [...]2003r. mających dokumentować zakup wskazanego środka owadobójczego opodatkowanego preferencyjną 0% stawką podatku od towarów i usług (symbol PKWiU 24.20.11-60.19) w łącznej ilości 1.599 litrów, o łącznej wartości netto 175.890 zł. Reasumując organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w sprawie - mimo ciążącego na podatniku obowiązku, poza fakturami dokumentującymi zakup i sprzedaż towarów nie przedstawił on żadnych dowodów na zaistnienie przedmiotowych transakcji, zaś wszelkie składane wyjaśnienia pozostawały w sprzeczności z ustaleniami organu skarbowego uprawnionego do sprawdzenia czy faktury odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Wskazując na ogólnikowy charakter zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż wbrew zaprezentowanemu stanowisku nie dopatrzył się, by w toku przeprowadzonego postępowania zostały naruszone przepisy prawa proceduralnego, albowiem w myśl dyrektywy art. 122 ordynacji podatkowej podjęte były wszelkie kroki niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy jednoczesnym przestrzeganiu obowiązku działania na podstawie przepisów prawa. Ponadto z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ pierwszej instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi się kierował oraz dokonał prawidłowej oceny wszystkich zebranych dowodów. Zarówno w trakcie postępowania kontrolnego jak i podatkowego w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 2003r. organ pierwszej instancji zapewniał podatnikowi czynny udział w prowadzonych czynnościach, o czym świadczy obszerna korespondencja prowadzona między stroną a organem, przeprowadzenie w dniu 16 lipca 2004r. w Areszcie Śledczym w T., na pisemny wniosek strony, przesłuchania w charakterze strony. Przed wydaniem decyzji zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy umożliwiły, zgodnie z przepisem art.200 ordynacji podatkowej wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, czy też uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób mało czytelny dla strony, organ stwierdził, że zgodnie z art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego wyjaśnia w drodze postanowienia wątpliwości, co do treści decyzji. Z cytowanego przepisu wynika zatem, iż organ podatkowy powinien uczynić zadość takiemu żądaniu wyłącznie w sytuacji, gdy rzeczywiście istnieje potrzeba wyjaśnienia takich wątpliwości. Sięgnięcie do tej instytucji prowadzić ma do usunięcia niejasności treści decyzji, w szczególności wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu odwoławczego analiza decyzji organu pierwszej instancji nie budzi wątpliwości co do rozstrzygnięcia z niej wynikającego. Ustosunkowując się z kolei do wniosku dotyczącego żądania uznania za osobę niezdolną do czynności prawnych lub nieobecną i na podstawie art. 138 par. l i 2 wystąpienia przez organ podatkowy do Sądu o wyznaczenie przedstawiciela organ wskazał, iż przepis art. 138 Ordynacji podatkowej wyznacza obowiązki organu podatkowego w przypadku, gdy strona postępowania z różnych powodów nie może prowadzić swoich spraw. Jeżeli osoba jest niezdolna do czynności prawnych lub jest nieobecna, organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora, jeżeli kurator nie został już wyznaczony. W przypadku osoby nieobecnej i konieczności podjęcia czynności niecierpiących zwłoki, organ podatkowy wyznacza przedstawiciela, za jego zgodą, uprawnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora dla osoby nieobecnej przez sąd. Zatem do zapewnienia w postępowaniu podatkowym reprezentacji osób fizycznych, które nie mają zdolności do czynności prawnych albo osób nieobecnych właściwy jest sąd, natomiast na zasadzie wyjątku organ podatkowy władny jest doraźnie zapewnić reprezentację tylko osobie nieobecnej i to nie w całym postępowaniu, a jedynie w odniesieniu do niektórych czynności znamionujących się szczególną pilnością. Czynności podejmowane przez organ podatkowy na podstawie przepisów art. 138 par. 1 i 2 dotyczą dwóch odmiennych przypadków. Pierwszy jest następstwem dokonania przez organ zgodnie z art. 135 Ordynacji oceny zdolności do czynności prawnych. W myśl art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Przypadek drugi dotyczy sytuacji, w której osoby fizycznej nie można wezwać do udziału w postępowaniu z powodu nieobecności, czyli jest ona nieobecna w miejscu zamieszkania w rozumieniu art. 25 k. c. i nieznane jest jej miejsce pobytu. Organ wskazał, że sam fakt, iż przebywania w Areszcie Śledczym nie uzasadnia żądania uznania strony za niezdolną do czynności prawnych. W zwięzłej skardze do sądu skarżący zarzucił ogólnie naruszenie prawa materialnego, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, przepisów postępowania. Wskazał na przesłanki kwalifikujące zaskarżoną decyzję do stwierdzenia jej nieważności z powodu dyskryminacji, nadużycia władzy, nieuzasadnionego opóźnienia i zwłoki w toku postępowania, brak i odmowę udzielania wyjaśnień, nieuczciwość przy wydawaniu decyzji, niedbalstwo i zaniechania urzędu, decyzja podjęta została na podstawie wadliwych procedur. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności czyli zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe odpowiada wszystkim zasadom postępowania administracyjnego. Zebrany materiał dowodowy oceniony został swobodnie a nie dowolnie, zgodnie z zasadami logiki. Należy zauważyć, że skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze nie przestawiał konkretnych kontrargumentów wobec ustaleń dokonanych przez organy. Poza ogólnym zarzutem, że dowody zostały sfałszowane nie sprecyzował, o które dowody chodzi, na czym polega ich zafałszowanie i jakie dowody potwierdzają takie stanowisko. Skarżący ani razu nie ustosunkował się w postępowaniu do kwestii fikcyjności transakcji będących przedmiotem zakwestionowanych faktur. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że Sąd ma obowiązek uwzględnić wszelkie naruszenia prawa a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Realizując tę zasadę Sąd oceniał ustalenia stanu faktycznego. Trzeba zauważyć, że organy dokonując ustaleń, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja korzystały z bardzo obiektywnych dowodów w postaci: pisma organów, Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wąbrzeźnie oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., stwierdzających nieistnienie hurtowni, spisu z natury na dzień 24 czerwca 2003r. w siedzibie firmy, który nie został zakwestionowany, brak faktur sprzedaży na rzecz skarżącego spirytusu skażonego wodorotlenkiem sodu u wskazanego przez niego sprzedawcy, firmy "C." P. S. Podstawą zaskarżonej decyzji było ustalenie przez organy, że faktury sprzedaży z 16.10.2003, 03.11.2003 i 17.11.2003 wystawione na rzecz Spółki "G.", faktura z 20.10.2003r dla Hurtowni "E." M. H. oraz z 31.10.2003 na rzecz firmy "U.", jak również trzy faktury zakupu wystawione dla skarżącego przez Spółkę "G." w T. z 31.10.2003, 17.11.2003 i 27.11.2003r nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Wnioski takie, wywiedzione zostały przez organy w następstwie ustalenia, że na dzień 24 czerwca 2003r firma skarżącego nie dysponowała żadnymi środkami przeciw owadom, nie nabywała ich po tym dniu a nabywca towarów od skarżącego wymieniony na fakturze, Hurtownia "E." M. H., nie tylko nie była podatnikiem zarejestrowanym dla celów podatku od towarów i usług, ale w ogóle nie można było potwierdzić jej istnienia. Z tych samych przesłanek (brak zapasów spirytusu rektyfikowanego, olejków eterycznych i naturalnych tudzież wyprodukowanego na ich bazie środka przeciw owadom) organy zasadnie oceniły brak transakcji, na podstawie wskazanych wyżej faktur zakupu i sprzedaży, ze Spółką "G.". Trafne było także przyjęcie przez organy, że wystawiona faktura na rzecz firmy "U." P. G. nie odzwierciedlała rzeczywiście wykonanej usługi "wywiadu gospodarczego dotyczącego dłużnika"; w tym zakresie zeznania strony oraz kontrahenta jako świadka tworzą zupełnie rozbieżny obraz przedmiotu usługi, jak i przebiegu realizacji, co podważa rzeczywistość jej wykonania. Skutkiem wskazanych wyżej, prawidłowych w ocenie Sądu, ustaleń było trafne stanowisko organów, że zakwestionowane dokumenty nie rodzą obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Także zarzuty proceduralne, z których za najistotniejszy należało uznać zarzut pozbawienia skarżącego praw strony w postępowaniu wobec okoliczności, że przebywa on w zakładzie karnym, Sąd uznał za nieuzasadnione. Skarżący został zapoznany w zakładzie karnym z zebranym materiałem, wniósł o doręczenie mu odpisów dokumentów, które zostały mu doręczone. Skarżący został także przesłuchany w charakterze strony. Nie było podstaw do uznania, że z uwagi na sytuację strony, organ miał jakieś dodatkowe obowiązki, którym uchybił. Skarżący brał aktywny udział w postępowaniu i w formułowanych ogólnych zarzutach skargi brak sprecyzowania, jakich czynności istotnych dla wyniku postępowania nie mógł on dokonać. Niezależnie od zarzutów skargi Sąd dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa procesowego, które jednak nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu pierwszej instancji, narusza art. 210 § 1 i 4 ordynacji podatkowej nie zawierając dokładnego wskazania przepisu prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Tymczasem dla uzasadnienia podstawy prawnej decyzji należałoby wskazać art. 2 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, który określa przedmiot opodatkowania podatkiem VAT, art. 5 określający podmiot podatku oraz przede wszystkim art. 6, który definiuje obowiązek podatkowy powstający z chwilą dokonania czynności opodatkowanej tudzież art. 19 statuującego główną zasadę funkcjonowania podatku od towarów i usług. Organy ustaliły, że wystawione i zakwestionowane faktury zakupu i sprzedaży nie odzwierciedlały żadnej czynności, z której wynikałby obowiązek podatkowy w podatku VAT albowiem fakturom tym nie towarzyszyła żadna rzeczywista czynność. Samo wystawienie faktury, która nie odzwierciedlała żadnych czynności nie rodziło samodzielnego obowiązku podatkowego. Zasadnie więc organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że przedstawione dokumenty zakupu jak i sprzedaży nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych wobec czego nie rodzą obowiązku podatkowego. Wskazane wyżej przepisy a contrario przesądzały o trafności stanowiska organów, któr, wobec braku obowiązku podatkowego zweryfikowały wysokość określonego przez podatnika podatku naliczonego i należnego za analizowane miesiące. Na marginesie wskazać także należy, że stanowisko organu w przedmiocie zarzutów strony jakoby niezrozumiałe dla niej było rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, zawarte w zaskarżonej decyzji jest niezrozumiałe. Powoływanie bowiem i wyjaśnianie treści art. 215 § 2 ordynacji podatkowej sugeruje, że organ żądanie strony rozważał w kontekście wniosku o wykładnię decyzji. Skutkiem tego, jeśli organ uważa, że nie ma podstaw do dokonywania wykładni z uwagi na brak przesłanek, powinien dać temu wyraz w oddzielnym postanowieniu negatywnie załatwiającym wniosek strony. Mając na uwadze powyższe motywy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło