I SA/Bd 425/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej w trybie tzw. fikcji prawnej (dwukrotne awizowanie) jest skuteczne, jeśli zawiadomienie zostało pozostawione na drzwiach adresata, mimo istnienia skrzynki pocztowej?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej w trybie fikcji prawnej (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej) jest nieskuteczne, jeśli zawiadomienie o pozostawieniu pisma na poczcie zostało umieszczone na drzwiach adresata, a istniała możliwość umieszczenia go w skrzynce pocztowej. Przepis ten przyznaje pierwszeństwo skrzynce listowej przed innymi miejscami, a wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wykluczają jego skuteczność.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżący twierdził, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero z postanowień Dyrektora Izby Celnej, a przesyłka z Urzędu Celnego nie została mu wydana mimo awizowania, co spowodowało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ celny uznał, że skarżący powziął wiedzę o decyzji w dniu 22 grudnia 2008 r. w związku z zajęciem rachunku bankowego, a wniosek o przywrócenie terminu złożył po terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie, określił, że nie może być wykonane w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 października 2009r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2003 roku w wysokości 37.426,00 zł
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny: ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. doręczono podatnikowi w dniu 5 listopada 2008r. Strona została prawidłowo pouczona o prawie do wniesienia odwołania. Ostateczny termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 listopada 2008r.
W dniu 26 stycznia 2009r. (data stempla pocztowego) podatnik wniósł
o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji z dnia 17 października 2008r. W uzasadnieniu wskazał, iż o wydaniu decyzji, które miały być doręczone poprzez awizo dowiedział się z postanowień Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]r. znak [...] doręczonych w dniu 26 stycznia 2009r. Odpisy zaskarżonych decyzji zostały na wniosek strony wydane w dniu 26 stycznia 2009r. w Urzędzie Celnym w B. Skarżący podkreślił, że z przedmiotowych postanowień wynika, iż przesyłka była awizowana dwukrotnie w dniu 20 i 28 października 2008r. Zaznaczył, że w okresie awizowania odbierał na poczcie inne przesyłki, jednak przesyłka z Urzędu Celnego nie została mu wydana. W związku z tym zaniedbaniem ze strony poczty, złożył reklamację w Urzędzie Pocztowym.
Ponadto skarżący przedłożył pismo Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w B. z dnia 05 marca 2009r., w którym Dyrektor Oddziału Rejonowego stwierdził, iż z dokumentów nadawczych urzędu wynika, iż w dniu 20 października 2008r. zostało wystawione zawiadomienie o nadejściu przesyłki kierowanej na adres firmy skarżącego, tj. F.-T. ul. N. [...] w B. Powtórne awizo zostało wystawione w dniu 28 października 2008r. Z uwagi na niepodjęcie w terminie przedmiotowej przesyłki, została ona zwrócona nadawcy. Z dokumentów oddawczych urzędu wynika, iż przesyłki odbierane przez skarżącego w dniu 23 oraz 29 października 2008 r. adresowane były na nazwisko skarżącego, a nie na firmę F-T. W zawiązku z powyższym posiadający krótki staż pracy w Urzędzie Pocztowym B. 18, wydając przesyłki nie wiedzieli, że przedmiotową przesyłkę adresowaną na firmę F-T także należy przekazać skarżącemu.
Organ celny rozpatrując przedmiotowy strony skarżącej postanowieniem z dnia 11 maja 2009r. odmówił przywrócenia do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia 17 października 2008r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Naczelnik Urzędu Celnego
w B. pismem z dnia 2 marca 2009r. zwrócił się do Wydziału Egzekucji i likwidacji Towarów Izby Celnej w T. z prośbą o wskazanie daty, z którą nastąpiło pierwsze skuteczne doręczenie pisma procesowego w toku prowadzonych czynności egzekucyjnych wobec J. K. Z uzyskanych informacji wynika, iż pierwsze doręczenie pisma zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiło
w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego przesłano zobowiązanemu tytuły wykonawcze o nr [...]. Przedmiotowe pisma doręczono stronie w dniu 22 grudnia 2008r., co jest uwidocznione na przesłanej uwierzytelnionej kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru.
W konsekwencji zdaniem Dyrektora Izby Celnej podatnik podejmując osobiście w dniu 22 grudnia 2008r. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi powziął wiedzę o istnieniu przedmiotowej decyzji, a wniosek
o przywrócenie terminu złożył dopiero w dniu 26 stycznia 2009r. (data stempla pocztowego). W związku z powyższym, w ocenie organu, nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, tzn. wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi tj. do dnia 29 grudnia 2009r. Jednocześnie organ wskazał, że przepis § 3 cytowanego wyżej artykułu stanowi, iż "przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne", co ma charakter bezwarunkowy.
Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom podatnika, iż o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero z postanowień Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]r. W ocenie organu strona powzięła tę wiedzę już w dniu 22 grudnia 2008r.
Odnosząc się do twierdzenia strony, iż w okresie awizowania przedmiotowych decyzji odbierała na poczcie inne przesyłki, jednak przesyłka z Urzędu Celnego nie została jej wydana oraz do uzyskanego w ramach reklamacji wyjaśnienia Urzędu Pocztowego, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż adres naniesiony przez organ I instancji, na kopertę, w której nadano przedmiotowe decyzje w placówce pocztowej przedstawiał się następująco: "Przedsiębiorstwo Wielobranżowe F. – T., J. K., ul. [...] 117/7A, [...] B.". Organ odwoławczy podkreślił, że umieszczony na kopercie adres jest prawidłowy i kompletny, zawiera w swej treści nazwę firmy, imię i nazwisko oraz nazwę ulicy i numer siedziby. Wskazał przy tym, że urząd pocztowy twierdząc, iż przesyłka adresowana była na firmę F. – T. nie zaś na nazwisko adresata, bazował jedynie na będących w posiadaniu urzędu dokumentach, w których jednak nie było przedmiotowej koperty, a zatem nie posiadał wiedzy o faktycznych danych adresowych widniejących na przesyłce.
Ponadto organ wyjaśnił, że podatnik podejmował korespondencję kierowaną przez organy celne na wyżej wskazany adres (w dniach 01 października 2008 r. i 22 grudnia 2008r.) po uprzednim umieszczeniu na drzwiach mieszkania adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym.
Organ podkreślił, że adresat zawiadamiany był przez Urząd Pocztowy w B. dwukrotnie, tj. w dniach 20 i 28 października 2008r., z zachowaniem terminu przechowywania przesyłki w placówce urzędu tj. przez okres 14 dni. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pracownik poczty zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczał na drzwiach mieszkania adresata.
W konsekwencji w ocenie organu przesyłka została doręczona w trybie przewidzianym w art. 150 § 1 pkt 1, § 1 a oraz § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Dyrektor Izby Celnej wskazał ponadto, że wśród przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej Ordynacja podatkowa wymienia uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 162 § 1 O.p.). W związku z powyższym podatnik korzystając z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, aby uwolnić się od zarzutu winy,
w uzasadnieniu wniosku winien obalić domniemanie doręczenia pisma przeciwdowodem wskazując, iż do doręczenia pisma nie mogło dojść z przyczyn od niego niezależnych.
Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości zarzucając mu: błędne przyjęcie, iż w dniu 22 grudnia 2008 r. ustała przyczyna uchybienia terminu; błędne przyjęcie, iż do uchybienia terminu doszło z winy strony; niezastosowanie art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym strona wnosząc wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zobowiązana jest jednocześnie dokonać tej czynności; niezastosowanie art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym dla przywrócenia terminu strona winna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Ponadto podniósł, iż tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...]r. na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]r. zostały mu doręczone w dniu 22 grudnia 2008r. Nie zgodził się z poglądem Dyrektora Izby Celnej, iż tego dnia rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesieniu odwołania od decyzji, ponieważ w dniu 29 grudnia 2008r. złożył zarzuty do tytułów wykonawczych, w których podniósł, iż przedmiotowa decyzja nie została mu doręczona ani nie został wezwany do dobrowolnego spełnienia świadczenia. W związku z tym zdaniem skarżącego egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych była niedopuszczalna
i winna być umorzona.
Skarżący wyjaśnił, że gdyby w dniu 29 grudnia 2008r. miał wiedzę o doręczeniu zastępczym decyzji przez awizo nie wnosiłby zarzutów z żądaniem umorzenia egzekucji. O doręczeniu zastępczym dowiedział się dopiero z postanowień wydanych na skutek zarzutów, które doręczono mu 19 stycznia 2009r. W związku
z czym w terminie 7 dni od tej daty złożył wniosek o przywrócenie terminu. Jednocześnie złożył wniosek o wydanie odpisów decyzji, które zostały doręczone 26 stycznia 2009r. i w tym samym dniu złożył stosowne podanie.
Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt Dyrektora Urzędu Celnego w T. w sprawie zarzutów na egzekucję prowadzoną na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...]
Skarżący podniósł, iż żeby złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, należy zgodnie z art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa złożyć odwołanie. W myśl art. 222 ustawy, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinny zawierać zarzuty przeciw decyzji, określić istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazać dowody uzasadniające to żądanie. Zdaniem strony wymóg ten sprawia, iż przed złożeniem odwołania i jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu, strona musi mieć możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem, jego uzasadnieniem, a także pouczeniem o przysługujących jej środkach odwoławczych.
W konsekwencji zdaniem skarżącego termin do złożenia podania o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg dopiero 26 stycznia 2009r., w którym to dniu zapoznał się z decyzjami i złożył stosowny wniosek.
Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, iż w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie uwolnił się od zarzutu winy w uchybieniu terminu ani nie przedstawił żadnego przeciwdowodu na to domniemanie. Podniósł, iż przepisy proceduralne nie ustanawiają domniemania winy strony w uchybieniu terminu. Art. 162 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w przeciwieństwie do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień stanowi, iż strona ma jedynie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zatem w opozycji do stanowiska organu strona nie musi obalać domniemania winy, ani przedstawiać dowodów. Od niekorzystnych skutków uchybienia terminu może uwolnić się jedynie przez uprawdopodobnienie, a więc środkiem słabszym niż dowód. Zdaniem skarżącego, strona uprawdopodobniła przesłanki do przywrócenia terminu poprzez przedstawienie dowodu w postaci uwzględnienia jej reklamacji przez Pocztę Polską.
W ocenie skarżącego pozbawienie go instancji odwoławczej w postępowaniu podatkowym, w którym nałożono obowiązek podatkowy rzędu 400.000 zł plus odsetki od roku 2003 godzi w prawa konstytucyjne strony, takie jak prawo do zaskarżania decyzji administracyjnych i ochrony dóbr majątkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z dnia [...]r. skarżący podniósł, że nieprawdziwa jest informacja umieszczona na kopercie, w której nadano plik decyzji podatkowych, iż zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. Skarżący zaznaczył, ze posiada skrzynkę pocztową
i w niej umieszczane są wszystkie zawiadomienia, zgodnie z praktyką Poczty.
Ponadto skarżący zaznaczył, że awizo nie zostało prawidłowo wypełnione przez Pocztę, co przyczyniło się do tego, ze pracownik poczty nie mógł odszukać przedmiotowej przesyłki w systemie informatycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się
w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uznania za skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. w trybie dwukrotnego awizowania, tzw. fikcji prawnej.
Zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź
w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1,
a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Z powołanej regulacji wynika, że pierwszeństwo w pozostawieniu adresatowi zawiadomienia o przesyłce przechowywanej na poczcie przez okres 14 dni ma skrzynka listowa, a nie drzwi adresata, czy też inne miejsce, o którym mowa w tym przepisie.
Jeśli zatem w stanie faktycznym konkretnej sprawy jest możliwość pozostawienia awizo w skrzynce listowej, to niezgodne z prawem (powołanym przepisem) jest umieszczenie zawiadomienia na drzwiach adresata lub w innym miejscu.
W okolicznościach sprawy, jak wynika z akt administracyjnych, w szczególności ze zwrotnego potwierdzenia odbioru awizo dwukrotnie zostało pozostawione na drzwiach adresata.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia 5 lutego 2009 r. – wydanego w tej sprawie – stanowiącego o wezwaniu skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w postaci złożenia środka zaskarżenia (odwołania). Z jego treści wynika, że awizo zostało pozostawione
w skrzynce pocztowej adresata. Z kolei ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi z dnia 10 grudnia 2008 r. nie wynika w zasadzie, gdzie pozostawiono awizo, bowiem listonosz wypełniając zwrotne potwierdzenie odbioru zakreślił skrzynkę listową, drzwi adresata,
a także biuro i inne pomieszczenie, w którym adresat wykonuje swoje czynności.
Powyższe wskazuje na błędy doręczyciela w zakresie wypełniania zwrotek, jednak przede wszystkim poddaje w wątpliwość ustalony stan faktyczny w przedmiocie możliwości prawnej pozostawiania awizo pod wskazanym adresem na drzwiach adresata. Jeśli bowiem pod wskazanym adresem znajduje się skrzynka pocztowa – na co wskazuje też skarżący w piśmie procesowym z dnia [...]r. – to doręczenie przesyłki poprzez jej dwukrotne awizowanie na drzwiach adresata, jest nieskuteczne w myśl art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Awizo winno być pozostawione przede wszystkim w skrzynce listowej.
Przypomnieć należy, że doręczenie poprzez tzw. fikcję prawną ma charakter wyjątkowy, zatem winno być interpretowane ściśle i uznawane za skuteczne tylko
w sytuacjach (stanach faktycznych) niebudzących wątpliwości. Powyższe potwierdza – jednolite w tym zakresie stanowisko judykatury, prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Uregulowany w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej sposób doręczenia stanowiący fikcję prawną - ustanowioną na zasadzie wyjątku - nie może budzić wątpliwości. Jeśli takowe istnieją nie można przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia korespondencji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 871/08, LEX nr 490212). Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości
o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK565/05, LEX nr 187585). Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Organ prowadzący postępowanie musi dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas; z akt musi też jednoznacznie wynikać, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 2 art. 44 k.p.a. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Op 314/07, LEX nr 437617). Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006r., sygn. akt VII S.A./Wa 1871/06, LEX nr 304129).
Stan faktyczny sprawy budzi uzasadnione wskazanymi dowodami wątpliwości, co do skuteczności doręczenia przedmiotowej przesyłki. Zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy wskazują na możliwość doręczenia awizo do skrzynki pocztowej adresata. Poza tym stanowią one też o niewłaściwym działaniu doręczyciela, które poddaje w wątpliwość rzetelność wykonywanych obowiązków w zakresie doręczeń (obowiązek prawidłowego wypełniania zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczanej korespondencji).
Niebagatelne znaczenie posiada też w sprawie obowiązek instalowania
w budynkach oddawczych skrzynek pocztowych przez właściciela lub współwłaścicieli nieruchomości, względnie przez operatora publicznego świadczącego powszechne usługi pocztowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 jednolity tekst ze zm.) właściciel lub współwłaściciele:
1) nieruchomości, której częścią składową jest budynek,
2) budynku stanowiącego odrębną nieruchomość
- są obowiązani umieścić oddawczą skrzynkę pocztową.
2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, jest realizowany:
1) w budynkach jednorodzinnych - przez umieszczenie oddawczej skrzynki pocztowej przed drzwiami wejściowymi do budynku lub w ogólnie dostępnej części nieruchomości;
2) w budynkach wielorodzinnych, w których wyodrębnione są co najmniej 3 lokale - przez umieszczenie w ogólnie dostępnej części nieruchomości zestawu oddawczych skrzynek pocztowych w liczbie odpowiadającej liczbie samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokali o innym przeznaczeniu, jeżeli posiadają osobny adres.
Z przepisu ust. 3 wynika, że operator publiczny ma prawo instalowania
i użytkowania, na terenach wiejskich lub obszarach o rozproszonej zabudowie, własnych oddawczych skrzynek pocztowych, po uzgodnieniu z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), na warunkach uzgodnionych z właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub posiadaczem samoistnym nieruchomości. Natomiast ust. 4 tej regulacji stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku zainstalowania przez operatora publicznego świadczącego powszechne usługi pocztowe oddawczych skrzynek pocztowych zgodnie z ust. 3.
Z powołanego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, iż w budynku wielorodzinnym, w jakim mieszka skarżący (ul. N. [...]a), winna być zainstalowana oddawcza skrzynka pocztowa. Wypada w tym miejscu dodać – jak wynika z doświadczenia życiowego – że przywołany obowiązek instalowania
w budynkach wielorodzinnych oddawczych skrzynek pocztowych jest przestrzegany.
Wobec zaprezentowanych rozważań nie można było w okolicznościach faktycznych sprawy uznać za skutecznie doręczonej przesyłki (decyzji) poprzez pozostawienia zawiadomienia na drzwiach adresata bez ustalenia, czy w budynku,
w którym zamieszkuje skarżący, znajdowała się w dacie awizowania oddawcza skrzynka pocztowa.
Reasumując tę część rozważań godzi się podnieść, że w przypadku, gdy ze stanu faktycznego sprawy (zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek kierowanych do podatnika) wynika, że zawiadomienia o ich pozostawieniu na poczcie umieszczane są w różnych miejscach, a mianowicie na drzwiach adresata, w oddawczej skrzynce listowej, w jego biurze lub w innym miejscu, o którym stanowi art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, uwzględniając przy tym obowiązek ciążący na właścicielu, współwłaścicielach, względnie spoczywający na operatorze publicznym świadczącym powszechne usługi pocztowe umieszczania w budynkach wielorodzinnych oddawczych skrzynek pocztowych (art. 37 ustawy Prawo pocztowe) – nie można uznać za skutecznie doręczonej decyzji podatkowej poprzez pozostawienie zawiadomienia na drzwiach adresata bez ustalenia, czy w budynku, w którym mieszka podatnik, znajdowała się w dacie dwukrotnego zawiadomienia (awizowania) oddawcza skrzynka pocztowa.
Niezależnie od powyższego wskazać należy w kontekście kwestionowanego przez stronę doręczenia decyzji i wskazanej już motywacji niniejszego rozstrzygnięcia, iż poważne wątpliwości co do uznania decyzji za doręczoną budzi treść pisma Poczty
z dnia 5 marca 2009r., w którym to Oddział Rejonowy Poczty pozytywnie rozpatrzył skargę podatnika, przepraszając jednocześnie skarżącego za zaistniałe komplikacje
i wszelkie przykrości. W tym zakresie za niewyjaśnione należy uznać stanowisko Poczty co do uwzględnienia skargi. Nie wynika bowiem z niego prawna argumentacja przedstawionego stanowiska. Nie wyjaśniona jest także kwestia uznania przez Pocztę, że przedmiotowa decyzja skierowana była na adres firmy "F.-T.".
Wobec powyższego podczas ponownego postępowania organ podatkowy (celny) winien w pierwszej kolejności ustalić stan faktyczny związany z możliwością doręczenia skarżącemu korespondencji poprzez awizowanie jej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, uwzględniając przy tym treść pisma procesowego skarżącego z dnia [...]r. W razie potrzeby wyjaśnić wątpliwości wynikające z pisma Poczty z dnia 5 marca 2009r.
Mając, zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło