I SA/Bd 45/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-06-04
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytura wypłacana przez ZUS podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli podatnik zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Emerytura wypłacana przez ZUS podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli podatnik ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kryterium nieograniczonego obowiązku podatkowego stanowi miejsce zamieszkania, a nie rodzaj otrzymywanego świadczenia czy posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych związanych z działalnością biznesową. W związku z tym, brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r., argumentując, że emerytura wypłacana przez ZUS nie podlega opodatkowaniu, ponieważ ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymienia emerytów jako podmiotów opodatkowania. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że emerytura jest źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając organom brak ustosunkowania się do istoty wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 oddala skargę
Strona skarżąca wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w kwocie [...] zł zarzucając, że organ rentowy, ZUS, pobiera podatek od wypłacanej emerytury bez podstawy prawnej, ponieważ ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymienia emerytów jako podmiotów opodatkowania.
Decyzją z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odmówił wnioskodawcy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r wskazując, że ustawodawca wyróżnił świadczenie, jakim jest emerytura jako źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, zatem podatek płacony jest zasadnie.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nadpłaty. Zaskarżonej decyzji zarzuciła pominięcie art. 3 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem odwołującego się, wskazana ustawa nie wymienia emerytów niepracujących i nieprowadzących działalności gospodarczej, zatem nie ma podstaw do opodatkowania tych osób.
Decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że treść art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przesądza o zaliczeniu emerytury do źródeł przychodów. W związku z powyższym żądanie strony nie znajduje oparcia w przepisach prawa i brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona skarżąca podniosła, że decyzje organów obu instancji nie ustosunkowują się do istoty wniosku o zwrot nadpłaty. Organy poza przytoczeniem przepisów, nie wskazały, kogo dotyczy ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie strony skarżącej ustawa ta go nie obejmuje, z jej treści, zwłaszcza art. 3 wywodzi, że obejmuje ona osoby posiadające centrum interesów osobistych lub gospodarczych. Podatnik podniósł, że nie posiada żadnego centrum, ani ośrodka biznesu, nie ma aktywów, więc wskazana ustawa go nie dotyczy. Zdaniem strony, opodatkowaniu od całości przychodów powinni podlegać emeryci, którzy prowadzą księgi podatkowe, prowadzą działalność gospodarczą, mają aktywa. Rozszerzenie obowiązku podatkowego na wszystkich emerytów jest nadużyciem prawa. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych bez podstawy prawnej oraz orzeczenie, że strona nie podlega żadnej ustawie podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny w sprawie nie był sporny: podatnik zamieszkuje w Polsce i pobiera tu emeryturę wypłacaną przez ZUS, od której potrącany jest podatek dochodowy. Zdaniem strony nie ma podstaw prawnych do opodatkowania tym podatkiem emerytów, ponieważ w ustawie podatkowej brak takich zapisów. Skutkiem takiego stanowiska było wystąpienie z wnioskiem na podstawie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej o stwierdzenie nadpłaty w podatku.
W zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzona została analiza przepisów prawnych, które odnoszą się do takiego stanu faktycznego. Organy powołały przepisy regulujące opodatkowanie od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej.
Z przepisów prawnych odnoszących się do opodatkowania osób pobierających emerytury lub renty, organy zasadnie wskazały na art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa pdof), zgodnie z którym osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Podatnik nie podważył ustalenia, że zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co z punktu widzenia powołanego wyżej przepisu (w wersji obowiązującej w 2006r) kwalifikuje go do kręgu podmiotów podlegających opodatkowaniu. Art. 3 ustawy pdof odnosi się co do zasady do wszystkich osób zamieszkujących na terytorium RP, więc nie musi już wymieniać poszczególnych grup podmiotów np. emerytów, rencistów, pracowników najemnych itp.
W brzmieniu obowiązującym od początku 2007r art. 3 ust. 1 ustawy pdof stanowi, że osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Zasada pozostała więc niezmieniona – jedynym kryterium decydującym o powstaniu po stronie podatnika nieograniczonego obowiązku podatkowego jest miejsce zamieszkania. Jednocześnie w ust. 1a ustawodawca wyjaśnił, kogo traktuje za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazując, że jest to osoba fizyczna, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym
Skarżący w swoich pismach powołuje się na subiektywną interpretację pkt. 1, wedle której nie mieści się on w tej kategorii podmiotów ponieważ określenie "interesy osobiste lub gospodarcze" oznaczają dla niego podmioty zajmujące się działalnością, biznesem. Takie rozumienie powyższego terminu jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w literalnym brzmieniu przepisów. Nie ma bowiem podstaw, także w potocznym rozumieniu tego zwrotu, do utożsamiania centrum interesów życiowych wyłącznie z działalnością biznesową.
Kolejne przepisy wskazane przez organy odnoszą się do przesłanek przedmiotowych: zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy pdof opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis ust. 2 art. 9 zawierając ogólną definicję dochodu podatkowego stanowi, że dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Ostatni z cytowanych przepisów nawiązuje do przychodów, którymi, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy pdof są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta,
Powyższe przepisy, wskazane przez organy orzekające w sprawie, dowodzą, że opodatkowanie świadczenia emerytalnego strony skarżącej znajduje uzasadnienie w obowiązujących regulacjach prawnych. Konsekwencją takiego stanowiska jest brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za niezasadną, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło