I SA/Bd 458/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 02 kwietnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2012r. sygn. akt I SA/Bd 458/12 Wraz ze skargą na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. R. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek w przedłożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF oraz uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Podał, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwoma małoletnimi córkami. Jako dochód gospodarstwa domowego wskazano 700 zł miesięcznie z tytułu wynajmu pawilonu. Ponadto skarżący uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalność gospodarczej, który w 2011r. wyniósł 448.305,21 zł. Oświadczył, że posiada samochód osobowy – rok produkcji 2005. Strona podał również, że posiada akcje PKO BP o wartości 35.647 zł oraz udziały w spółkach o łącznej wartości 70.000 zł. Postanowieniem z dnia 04 czerwca 2012r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. W sprzeciwie z dnia 13 czerwca 2012r. pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że referendarz sądowy dokonał ustaleń w sposób całkowicie abstrahujący od rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Jego zdaniem samo posiadanie przez wnioskodawcę papierów wartościowych nie przesądza jeszcze o jego zdolności do regulowania swoich zobowiązań. Skarżący ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny, zobowiązany jest również regulować wymagalne zobowiązania publicznoprawne Zdaniem skarżącego nie można mu zarzucać, iż przyjął inny priorytet w realizowaniu swoich wymagalnych zobowiązań niż na pokrycie kosztów sądowych. Jego zdaniem taka sytuacja będzie możliwa tylko wtedy, gdy stan dochodów i zobowiązań skarżącego pozwoli na gromadzenie odpowiednich środków. Konkludując pełnomocnik stwierdził, że skarżący nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych choćby w części. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy. Nie zgadzając się z tym postanowieniem strona złożyła zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 września 2012r. sygn. akt I FZ 358/12 oddalił. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2012r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 04 marca 2013r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła sprzeciw (mylnie nazwany zażaleniem) wnosząc o jego zmianę i przyznanie skarżącemu prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a., albowiem jej sytuacja majątkowa opisana w złożonym wniosku przemawia za przyznaniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2012 r., a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego uznając, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 p.p.s.a. W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Z informacji zawartych w złożonym na obecnym etapie postępowania urzędowym formularzu PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, którego miesięczny dochód z tytułu umów o pracę wynosi około 4.100 zł netto. Oświadczył, że posiada samochód osobowy marki VW POLO - rok produkcji 2005 o wartości 12.000 zł. Strona podała również, że posiada akcje PKO BP o wartości 35.647 zł oraz udziały w spółkach o łącznej wartości 70.000 zł. Strona nie posiada nieruchomości ani oszczędności. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego Sąd przyjął, iż nie wykazał on, że okoliczności, które były podstawą oddalenia wniosku o częściowe przyznanie prawa pomocy uległy zmianie na tyle, że spowodowało to pogorszenie jego sytuacji materialnej. Wprawdzie strona podała, że dochód gospodarstwa domowego wynosi obecnie ok. 4100 zł netto, a w poprzednim wniosku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący w roku 2011r. uzyskał dochód w wysokości 448.305,21 zł, jednakże w ocenie Sądu okoliczności te nie przemawiają za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 20 czerwca 2012 r. i przyznaniem stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego stosownie do art. 165 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.