I SA/Bd 460/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-11-13
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka, Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT wystawione przez nieistniejącą firmę, która nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków w nich udokumentowanych do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury VAT wystawione przez firmę, która nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały te wydatki, ponieważ skarżący nie wykazał realnego wykonania usług ani poniesienia wydatków, a sama firma wystawiająca faktury nie spełniała wymogów formalnych i faktycznych prowadzenia działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżący R. P. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktur VAT wystawionych przez firmę "E." sp. z o.o. Organy podatkowe uznały, że firma "E." nie prowadziła faktycznie działalności, a faktury dokumentują fikcyjne transakcje. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant sekretarz sądowy N. N. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2008 r. w kwocie [...] zł.
W złożonym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "ord. pod.") poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchań świadków oraz innych wnioskowanych dowodów.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność skorygowania kosztów uzyskania przychodów o kwotę netto [...] zł, wynikającą z ujętych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów [...] faktur VAT wystawionych przez "E." sp. z o. o. w B.
Organ podał, że w ramach prowadzonej w 2008 r. pozarolniczej działalności gospodarczej Firma Usługowo-Handlowa "J." R. P. świadczyła usługi transportu wewnątrzzakładowego dla bydgoskiego oddziału "U." S.A. oraz specjalistyczne usługi (głównie na rzecz tej spółki) w zakresie konstrukcji stalowych, dotyczące m. in.: remontów, przestawiania, modernizacji instalacji, urządzeń, maszyn, regałów wysokiego składowania, instalacji przeciwpożarowej, wykonania balustrad metalowych, podestów specjalistycznych. W trakcie postępowania kontrolnego ustalono, że pomimo zatrudniania 12-14 pracowników, w tym osób doświadczonych, wykwalifikowanych, w dokumentacji firmy "J." stwierdzono faktury VAT za usługi, na których figuruje jako wystawca "E." sp. z o. o. dotyczące tych samych usług jakie wykonywali pracownicy skarżącego na rzecz jego firmy. Wartość netto wynikająca z tych faktur łącznie wynosiła [...] zł, tj. niemal 48% wartości wszystkich kosztów firmy, a wartość wszystkich pozostałych kosztów obejmujących wynagrodzenia, amortyzację, koszty zakupu materiałów, narzędzi, odzieży roboczej oraz wszystkie inne koszty ogólnego funkcjonowania firmy wynosiła [...] zł.
W konsekwencji organ stwierdził, że w 2008 r. strona ujęła w podatkowej księdze przychodów i rozchodów [...] faktury VAT wystawione przez Firmę "E." sp. z o. o. w B., dokumentujące czynności, które faktycznie nie zostały dokonane.
Odnosząc się do ustaleń dotyczących "E." sp. z o. o., organ wskazał, że nie było możliwe przeprowadzenie czynności sprawdzających w tej firmie, gdyż nie mieści się ona pod adresem wskazanym na fakturach, który nadal figuruje w rejestrze przedsiębiorców, jako adres jej siedziby (B., ul [...]), numery telefonów spółki, zamieszczone na fakturach, również są nieaktualne. Organ ustalił przy tym, że przy ul. [...] w B. spółka ta faktycznie nie prowadziła działalności już w 2008 r., co wynika z faktu zwrotu korespondencji kierowanej do spółki przez organ podatkowy, a innego adresu prowadzenia działalności spółka nie zgłosiła. Z dokumentów przesłanych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego oraz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wynika, że spółka ta za 2008 r. jak również za 2006, 2007 r. i za następne lata nie złożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, za miesiące od marca 2008 r. nie składała deklaracji VAT-7, za okresy od 2005 r. posiada zaległości podatkowe. Natomiast od 2007 r. organy podatkowe nie mogły nawiązać kontaktu ze spółką "E.", ponieważ spółka i jej prezes nie podejmowali korespondencji, a przy tym z bazy ewidencji ludności wynika, że prezes – R. Ł. od dnia 24 października 2005 r. posiadał adres: ul. [...], W., a więc inny niż wskazany na dokumencie złożonym w [...] Urzędzie Skarbowym w dniu 03 lipca 2007 r. Ostatnią informacją, jaką posiadają organy podatkowe, jest pismo prezesa spółki R. Ł. z dnia 26 czerwca 2007 r. informujące o przeniesieniu działalności spółki do W. Próba przesłuchania tego świadka przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. na zlecenie organu pierwszej instancji nie powiodła się, gdyż świadek wezwany trzykrotnie nie stawił się na przesłuchanie. Ponadto organ ustalił, że pod adresem figurującym na fakturach spółki "E." mieści się nieruchomość, stanowiąca własność rodziny M. R.
W ocenie organu, w sprawie brak jest zatem dowodów, które wskazywałyby, aby "E." sp. z o. o., której faktury dokumentują ok. 48% wartości wszystkich kosztów Firmy Usługowo-Handlowej "J.", zatrudniała pracowników oraz dokonywała zakupu materiałów. Spółka ta nie prowadziła bowiem działalności pod adresem zgłoszonym w organach podatkowych, nie odbierała korespondencji i nie wypełniała swoich obowiązków podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od towarów i usług. Z analizy materiału dowodowego wynika, iż faktury tej spółki w większości przypadków opiewają na kwoty przewyższające wartości faktur VAT sprzedaży firmy skarżącego na rzecz "U." S.A., a na fakturach spółki "E." określono, że zostały one uregulowane gotówką w dniu ich wystawienia, podczas gdy "U." SA. regulował stronie płatności w terminie miesiąca od wystawienia faktury, co jest argumentem, iż z ekonomicznego punktu widzenia, faktyczne prowadzenie takiej współpracy gospodarczej byłoby dla skarżącego nieopłacalne. Firma strony nie dokonała żadnych płatności za pośrednictwem rachunku bankowego na rzecz spółki "E.", a oprócz faktur i kserokopii umów do części faktur, nie ma żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie płatności kwot wynikających z faktur spółki "E.". Strona nie posiada zatem dowodów na poniesienie spornych wydatków.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, iż kwota [...] zł wynikająca z [...] faktur VAT nie stanowi kosztu uzyskania przychodu stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm., dalej: "ustawa o p.d.o.f.").
Odnośnie pozostałych ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z którymi skarżący się zgodził, jak wynika z treści złożonego odwołania, a polegających na zawyżeniu przychodu łącznie o kwotę [...] zł oraz zawyżenia kosztów uzyskania przychodów łącznie o kwotę [...] zł, organ odwoławczy stwierdził, że są one zgodne z obowiązującym prawem i mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Słusznie też skorygowano przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w 2008 r. o kwotę [...] zł stosownie do art. 11 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o p.d.o.f.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 ord. pod. poprzez brak zebrania
i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania świadków oraz odstąpienie od przeprowadzenia innych dowodów wnioskowanych przez stronę i zaakceptowanie tego rodzaju postępowania przez organ drugiej instancji.
Skarżący nie zgodził się z ustaleniami dotyczącymi zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, wynikającą z faktur spółki "E.", które zdaniem organów podatkowych obu instancji nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Strona podniosła, że zgłaszała szereg wniosków dowodowych w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących działalności wskazanej spółki, natomiast organ podatkowy pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków oraz konfrontacji, wskazując, iż okoliczności te zostały udowodnione innymi dowodami lub nie miały znaczenia w sprawie oraz odstąpił od przesłuchania świadka R. Ł. z uwagi na unikanie przez niego kontaktów z organem kontroli skarbowej. Powyższe, zdaniem skarżącego, narusza art. 122 ord. pod. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością wydanej decyzji.
Reasumując, w opinii skarżącego, organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję dokonując wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz nie przeprowadził i nie zakończył postępowania dowodowego, ponieważ nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę w zastrzeżeniach do protokołu badania ksiąg i późniejszych pismach, co wskazuje na arbitralność w ocenie tego, co jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, wybiórcze traktowanie materiału dowodowego, brak obiektywizmu w dokonywanych ocenach i podejmowanych decyzjach procesowych, ukierunkowanie w działaniach na z góry założony cel i zebranie tylko tych dowodów, które cel ten przybliżają. Tym samym strona twierdzi, iż uchybiono przepisom postępowania nakazującym organowi podatkowemu zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący pełnego materiału dowodowego w sprawie (art. 187 § 1 ord. pod.) oraz oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 ord. pod.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa.
Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ord. pod., obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie podlega dyskusji, że wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. W niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie podatkowe, w przekonaniu Sądu, zebrały wystarczający materiał dowodowy oraz w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, nie naruszając przy tym reguł procedury podatkowej.
Zgodnie z treścią art. 191 ord. pod., który wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalania prawdy materialnej. Celem każdego postępowania podatkowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby jej załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Przyjęta zaś w art. 191 ord. pod. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Ażeby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się przy ich ocenie prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny. Organy podatkowe obu instancji – zdaniem Sądu - dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego związanego ze spornymi wydatkami. Nie można w tym zakresie dopatrzyć się naruszenia przepisów postępowania podatkowego.
Obszerna argumentacja zaprezentowana przez strony podczas przeprowadzonego postępowania podatkowego pozwalała na wnikliwą analizę konfliktu jaki powstał między nimi na gruncie art. 22 ust. 1 ustawy o p.d.o.f. Niewątpliwie przepis art. 22 ust. 1 ustawy o p.d.o.f. ustanawia ogólną regułę, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1 tej ustawy. Uwzględniać zatem należy w konsekwencji dwie przesłanki. Przesłanką pozytywną jest stwierdzenie, że spełniony został warunek celu "w celu osiągnięcia przychodów", negatywną będzie ujęcie wydatku w taksatywnie wyliczonych przypadkach zamieszczonych w katalogu kosztów niepotrącalnych. W tym świetle uprawniony jest pogląd łączący istnienie kosztu z prowadzoną działalnością gospodarczą, stawiający wymóg bezpośredniego związku przyczynowego, ale nie uzależniający już tego związku od skutku w postaci osiągnięcia przychodu. Z powyższego wynika też, że dany stan faktyczny może zostać zakwalifikowany do grupy kosztów podlegających potrąceniu, ale w celu takiego przyporządkowania należy ocenić jego związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Z oceny związku z prowadzoną działalnością gospodarczą winno w szczególności wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczyniać się do osiągnięcia przychodu z danego źródła. Nie każdy wszakże - nawet celowy - koszt jest kosztem efektywnym przynoszącym oczekiwany skutek, a organy podatkowe mają prawo kwestionowania wydatku.
Zadaniem organów podatkowych było wobec tego ustalenie przede wszystkim w kolejności chronologicznej, które z wydatków - celowych - mogły stanowić koszt istotny z punktu widzenia ustawy podatkowej, bezpośrednio związany z uzyskaniem przychodu, a następnie ewentualnie, czy mieściły się one w katalogu wspominanych wielokrotnie wyłączeń (art. 23 ust. 1). Obowiązkiem natomiast podatnika było - wobec powyższego - udowodnienie poniesienia określonego wydatku, jak również wykazanie, iż usługa rzeczywiście została wykonana. Strona skarżąca nie zaprezentowała przekonującego stanowiska co do podstawowego w sprawie problemu - wykazania realnego świadczenia zakontraktowanych usług. Obowiązek prezentacji dowodu w postaci okoliczności świadczących o rzeczywistym wykonaniu na rzecz skarżącego usług przez jej kontrahenta widniejącego na fakturach spoczywał na stronie skarżącej, albowiem to ona wywodziła z niej skutki prawne w postaci zaliczenia wydatków do podatkowo istotnych kosztów uzyskania przychodów.
Za zasadne w stanie faktycznym sprawy – w przekonaniu Sądu – należy uznać twierdzenia organów podatkowych, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, tym samym z tego powodu, jak i innych motywów przedstawionych w poniższym uzasadnieniu, kwot wynikających z przedmiotowych faktur nie można było uznać za koszty uzyskania przychodów. Przedstawiony przez organy, ustalony w postępowaniu, stan faktyczny sprawy, jak i jego ocenę przy uwzględnieniu wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy szczegółowo opisanego w wydanych decyzjach, należy w ocenie Sądu w pełni podzielić. Na zaakcentowanie w uzasadnieniu podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia, dla umotywowania legalności zakażonej decyzji, zasługują poniżej zaprezentowane istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy.
W trakcie postępowania ustalono, że skarżący zatrudniał 12-14 pracowników, osoby doświadczone, wysoko wykwalifikowane. W dokumentacji firmy stwierdzono faktury pochodzące od firmy "E." spółki z o.o., które dotyczyły tych samych usług jakie wykonywali pracownicy skarżącego na rzecz jego firmy. Wartość tych usług wynosiła w sumie [...] zł, tj. niemal 48 % wszystkich kosztów: obejmujących wynagrodzenia, amortyzację, koszty zakupu materiałów, narzędzi, odzieży roboczej oraz wszystkie inne koszty ogólnego funkcjonowania firmy, które łącznie wyniosły [...] zł.
Przedstawione proporcje podważają wiarygodność stanowiska skarżącego co do faktycznego wykonania zakwestionowanych usług. Wydaje się niewiarygodne, by racjonalnie działający pomiot gospodarczy mając do dyspozycji własnych wykwalifikowanych pracowników nabywał usługi zewnętrzne, których koszty przewyższają łącznie wszystkie inne koszty związane z funkcjonowaniem firmy. Podmioty gospodarcze odpowiadające wielkości firmy skarżącego z zasady kierują się regułami ekonomii, dążąc do minimalizowania kosztów. Gdy dysponują własnym zapleczem pracowniczym i technicznym wykonują usługi we własnym zakresie, z reguły takie usługi są tańsze od usług obcych, nie ma w nich chociażby zysku kontrahenta – podmiotu trzeciego. Skarżący podczas prowadzonego postępowania nie wykazał, że nie miał możliwości wykonania spornych usług we własnym zakresie, wręcz przeciwnie postępowanie dowiodło istnienia takich możliwości.
Z wyjaśnień skarżącego odnoszących się do faktur Spółki "E." wynika, że wszystkie prace udokumentowane fakturami tej Spółki dotyczyły prac wykonanych na rzecz Spółki "U." S.A. Z analizy materiału dowodowego wynika, że faktury pochodzące od firmy "E." w większości przypadków opiewają na kwoty przewyższające wartości faktur VAT wystawionych przez firmę skarżącego z tytułu wykonania usług na rzecz firmy "U." S.A. Wskazać dalej należy, że na zakwestionowanych fakturach określono gotówkowy sposób zapłaty, a płatności dokonano w dniu wystawienia faktury. Skarżący zeznał, że wszystkie płatności na rzecz Spółki "E." uregulowano gotówką. Nie było płatności za pośrednictwem banku. Skarżący poza fakturami nie dysponuje żadnym dokumentem ani dowodem na poniesienie spornych wydatków. Natomiast płatności Spółki "U." na rzecz skarżącego były regulowane w terminie miesiąca od wystawienia faktury.
W przekonaniu Sądu wyższe wynagrodzenie wynikające z faktur "E.", czyli wynagrodzenie podwykonawcy, od wynagrodzenia skarżącego (wynagrodzenia wykonawcy) oraz ustalenie płatności gotówkowej na rzecz Spółki "E.", podczas gdy Spółka "U." dokonywała płatności za wykonane usługi skarżącemu po upływie miesiąca od wystawienia faktury, dobitnie świadczy o fikcyjności usług odzwierciedlonych w zakwestionowanych fakturach. Logika i doświadczenie życiowe wskazują, że żaden podmiot gospodarczy prowadzący racjonalną działalność gospodarczą nie będzie płacił swemu podwykonawcy więcej niż sam otrzymuje od swojego kontrahenta na rzecz którego zostały wykonane usługi. Nie ustali wcześniejszych terminów płatności ani też nie uzgodni płatności gotówkowych i nie zapłaci gotówką w dniu wystawienia faktury w sytuacji, gdy sam otrzymuje zapłatę dopiero po upływie miesiąca od daty wystawienia własnego dokumentu rozliczeniowego na rzecz zamawiającego.
W zakresie Spółki "E." wskazać należy, że nie było możliwe podczas prowadzonego postępowania dokonanie u niej czynności sprawdzających. Nie mieści się ona bowiem pod wskazanym na fakturach adresem, który figuruje nadal w rejestrze przedsiębiorców jako adres jej siedziby (B., ul.[...]). Zamieszczone na fakturach nr telefonów, również są nieaktualne. Ustalono w ramach postępowania dowodowego, że przy ulicy [...] Spółka ta faktycznie nie prowadziła działalności od 2007 r., o czym świadczy zwrot kierowanej do niej korespondencji. Innego adresu prowadzenia działalności Spółka nie zgłosiła. Nie złożyła zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007, jak i za lata następne. Organy podatkowe już w 2007 r. nie mogły nawiązać ze Spółką kontaktu, ponieważ Spółka i jej prezes nie odbierali korespondencji.
Za istotny w sprawie należy też uznać brak dowodów, aby Spółka "E.", której faktury dokumentują około 48 % wartości wszystkich kosztów, zatrudniała pracowników oraz dokonywała zakupu materiałów. Nie wypełniała swoich obowiązków w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług. Nie ustalono żadnych dokumentów świadczących o dokonaniu płatności kwot wynikających z faktur tej Spółki. Skarżący nie posiada zatem – jak słusznie zauważa organ odwoławczy – żadnych dowodów na poniesienie spornych wydatków.
Podatnik zeznał, że w kontaktach ze Spółką "E." bazował na wieloletniej zażyłości z M. R. oraz współpracy gospodarczej ze Spółką, co uprawniało go do obdarzenia tego kontrahenta zaufaniem. Wskazać w tym miejscu należy, że mimo tych deklaracji: wieloletniej zażyłości i współpracy gospodarczej skarżący nie miał wiedzy na temat zaplecza technicznego, kadrowego, majątku i sytuacji finansowej swego kontrahenta. Nie znał poza dwoma osobami osób działających na rzecz firmy "E.". Nie potrafił wskazać jaką część prac dla jego głównego odbiorcy firmy "U." S.A., wykonała jego firma, a jaką Spółka "E." oraz jaki podmiot był zobowiązany do zakupu materiałów do wykonania usług.
Powyższe okoliczności w sposób przekonujący podważają fakt wykonania przez Spółkę "E." spornych usług. Jeśli w rzeczywistości podmioty ze sobą przez wiele lat współpracują i właściciele firm dobrze się znają, to niemożliwe jest, by właściciel takiej firmy nie orientował się w zakresie okoliczności istotnych dla współpracy, choćby ogólnie, jakim kontrahent dysponuje sprzętem, jakim zapleczem ludzkim, jak jest jego sytuacja ekonomiczna. Nieprawdopodobne jest także to, że skarżący nie potrafił podać choćby w sposób przybliżony jakie prace na rzecz "U." S.A. wykonywała jego firma, a jakie "E.", jak również która z firm dokonywała zakupu materiałów do wykonywanych usług.
Dokonując oceny rzetelności zakwestionowanych faktur wskazać też należy, że osoby rzekomo zatrudnione w firmie "E." miały trudności z podaniem nazwy Spółki i nazwiska prezesa M. R. Nie potrafiły udzielić informacji na temat tej spółki, nie posiadały na jej temat wiedzy.
Warto też zwrócić uwagę na zeznania M. R. (poprzednio używane nazwisko D.), związanego ze Spółką "E.", był m.in. jej prezesem, że nie dysponował on żadnymi istotnymi szczegółami dotyczącymi tej firmy. Na zadane pytania udzielał odpowiedzi: chyba nie, nie wiem, nie pamiętam. Doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują, że nieprawdopodobne jest, aby osoba zajmująca się działalnością gospodarczą spółki, jeśli ta spółka w rzeczywistości prowadziła działalność gospodarczą, nie potrafiła udzielić na jej temat podstawowych informacji. Zasadnie w toku postępowania uznano, że przesłuchanie tego świadka na temat funkcjonowania Spółki w latach poprzedzających rok 2007 nie ma znaczenia w sprawie faktur Spółki wystawionych w roku 2008.
Sąd podziela także stanowisko organów dotyczące poniesienia straty przez skarżącego w zakresie wewnątrzzakładowych usług transportowych wykonywanych na terenie i na rzecz Spółki "U." Zauważyć wstępnie należy, że twierdzenia organów odnosiły się do straty związanej z usługami wykonywanymi zestawami ciągnikowymi. Do kosztów działalności 2008 r. skarżący zaliczył kwotę [...] zł, wynikającą z faktur pochodzących od firmy "E.". Kwota ta przewyższała wartość przychodów ze sprzedaży usług transportowych wykonywanych przez skarżącego na rzecz Spółki "U." ciągnikami, bowiem przychody te w kwocie netto wyniosły w 2007 r.[...] zł. W przekonaniu Sądu nie można w ramach tego wyliczenia uwzględnić wartości usług transportowych świadczonych przez skarżącego na rzecz "U." wózkiem widłowym, gdyż – jak zeznał skarżący – usługi te były świadczone przez jego pracowników, a firma "E." w zakresie wewnątrzzakładowych usług transportowych wykonywała wyłącznie usługi zestawami ciągnikowymi, usługi te świadczył A. P. Tak więc zawarte w skardze wyliczenia skarżącego odnoszące się do wskazanej przez organy straty, związane z kosztami remontów i napraw pojazdów mechanicznych, są nieadekwatne do stanowiska organów i w żaden sposób ich nie podważają.
Wobec przedstawionej argumentacji zarzuty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło