I SA/Bd 471/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi P. T. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania 1.uchyla zaskarżone postanowienie, 2.określa , że zaskarżone postanowienie nie może zostać wykonane w całości. I SA/Bd 471/07 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [..] Nr [...]o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki Akcyjnej "P" z T. z dnia [...] w sprawie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego. Organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu 24 kwietnia 2006r. do Naczelnika Urzędu Celnego w T. wpłynął wniosek firmy z żądaniem umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego, określonego decyzjami Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...] utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w T. decyzjami z dnia [...] nr [...]. Organ I instancji uznał, że podanie nie spełniało wymogów określonych przepisami prawa i postanowieniem z dnia [...] nr [...] wezwał podatnika do uzupełnienia wniosku o wskazanie w ramach jakiego rodzaju ulgi z określonych w art. 67b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8,. Poz. 60 ze zm. ) – dalej Op. Spółka wnosi o umorzenie zaległości podatkowej. W odpowiedzi na wezwanie strona w piśmie z dnia 11 lipca 2006r. wskazała, że wniosek swój opiera na art. 67a § 1 pkt 3, w zw. z art. 67b § 1 pkt 1 i 2 cyt. powyżej ustawy Op. Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu podatku akcyzowego. Powyższą decyzję Spółka zaskarżyła w dniu 18 sierpnia 2006r. składając odwołanie. Dyrektor Izby Celnej w T. nie rozstrzygając merytorycznej zasadności zarzutów, uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż w odpowiedzi nadesłanej w dniu 11 lipca 2006 roku wnioskodawca wniósł o udzielenie pomocy publicznej poprzez umorzenie zaległości podatkowej wskazując, że wniosek swój opiera na art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt. 1 i pkt. 2 Op. czyli w ramach ulg nie stanowiących pomocy publicznej oraz, które stanowią pomoc w ramach zasady "de minimis" w zakresie i na zasadach określonych bezpośrednio w aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady "de minimis". Dyrektor Izby Celnej w T.wskazał zdaniem organu, że strona nie określiła w sposób jednoznaczny rodzaju ulgi z której chciałby skorzystać, co oznacza, że organ I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia winien A zatem organ I - szej instancji, winien wezwać stronę do sprecyzowanie żądania, czy chce skorzystać z ulgi nie stanowiącej pomocy publicznej czy też z ulgi będącej pomocą w ramach zasady "de minimis" w zakresie i na zasadach określonych bezpośrednio w aktach prawa wspólnotowego. Organ wskazał, że w przypadku żądania pomocy w ramach zasady "de minimis", przedsiębiorca wnosząc wniosek o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami w sposób znaczny musi określić o jaki rodzaj ulgi wnosi. Organ pierwszej instancji prowadząc ponownie postępowanie, postanowieniem z dnia [...]2006r. wezwał Spółkę o sprecyzowanie czy chce skorzystać z ulgi podatkowej nie stanowiącej pomocy publicznej czy też z ulgi będącej pomocą publiczną de minimis — w zakresie oraz za zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] 2006r. nr [...] Spółka wskazała, iż "w pierwszym rzędzie umorzenie to winno nastąpić za podstawie art. 67b § 1 pkt 1 ustawy Op. (ulga nie stanowiąca pomocy publicznej), a w razie odmowy umorzenia na tej podstawie — w oparciu o art. 67b § 1 pkt 2 powołanej ustawy (ulga stanowiąca pomoc de minimis)". Naczelnik Urzędu Celnego w T. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia wniosek strony z dnia [...] w sprawie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że po przeprowadzeniu szczegółowej analizy pisma Strony z dnia [...] 2006r. Spółka ponownie nie uzupełniła braków formalnych, o które była wzywana, gdyż nie określiła z jakiego rodzaju ulgi podatkowej chce skorzystać, mianowicie czy z ulgi podatkowej nie stanowiącej pomocy publicznej czy też z ulgi będącej pomocą de minimis — w zakresie oraz na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. W zażaleniu z dnia [...] 2006r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż żalący nie zgłosił w postępowaniu żądania tj. "z jakiego rodzaju ulgi podatkowej wnioskodawca chce skorzystać" oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazując, iż żaden przepis ustawy Ordynacja podatkowa, a w tym art. 67a i 67b, nie nakazuje, by podanie (wniosek) o umorzenie zaległości podatkowej zawierało wskazanie podstawy prawnej, na podstawie której organ podatkowy może umorzyć zaległości. Ponadto zdaniem strony brak jest również normy, która zakazywałaby formułowanie w jednym podaniu żądań na podstawie dwóch podstaw prawnych. Stwierdzono, iż Spółka domagała się umorzenia określonych zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym, powołując się na szczegółowo opisane fakty, stojąc na stanowisku, iż umorzenie to winno nastąpić w pierwszym rzędzie, jako ulga nie stanowiąca pomocy publicznej na podstawie art. 67b § 1 pkt 1 cyt. ustawy Op. , a razie odmowy umorzenia na tej podstawie, jako ulga stanowiąca pomoc de minimis, na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 tejże ustawy. Zdaniem Skarżącego, jej podanie spełnia wymogi przewidziane prawem i winno być rozpatrzone merytorycznie. Dyrektor Izby Celnej sprawy po rozpoznaniu zażalenia Spółki postanowieniem z dnia [...]2007r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w T. w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w T. zarzucając, że organ naruszył art. 169 § 4 ustawy Op. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że strona nie zawarła w swym wniosku żądania. Organ w odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor Izby Celnej w T. w świetle zebranego materiału dowodowego stwierdził, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia własnej decyzji w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w całej rozciągłości podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego czyni to wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (por. T. Woś i inni: Postępowanie Sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2004r., s. 289 – 290 oraz wyrok WSA z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt I SA 912/03 LEX nr 146718). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że strona niedopełniła obowiązku uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci niesprecyzowania żądania i na podstawie art. 169 § 4 uznały, że wniosek strony należy pozostawić bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy ( k- 9) skarżąca wnioskiem z dnia [...]2006r. wniosła o umorzenie w całości podatku akcyzowego i odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku akcyzowym za wszystkie miesiące 2000 r. oraz za wszystkie miesiące 2001r. Wezwana do sprecyzowania wniosku, w dniu 11 grudnia 2006r. podała, że " umorzenie w pierwszym rzędzie winno nastąpić na podstawie art. 67 b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – dalej Op. tj. ulga nie stanowiąca pomocy publicznej , a w razie odmowy umorzenia na tej podstawie – umorzenie winno nastąpić w oparciu o art. 67 b § 1 pkt 2 ww. ustawy jako ulga stanowiąca pomoc de minimis". Naczelnik Urzędu Celnego w T. po przeprowadzeniu analizy treści zacytowanego wniosku uznał, że ww. piśmie nie określono z jakiego rodzaju ulgi strona zamierza skorzystać i postanowieniem z dnia [...]2006r. Nr [...] orzekł o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Powyższe postanowienie mocą zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2007r. Nr [...] zostało utrzymane w mocy wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Rozpoznając niniejszą sprawę należy przywołać art. 168 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast art. 169 § 1 cyt. ustawy stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Natomiast § 4 cyt. artykułu 169 Op. pozwala organowi podatkowemu postanowieniem pozostawić wniosek bez rozpoznania w przypadku, gdy wnioskodawca nie usunie braków pisma w stosownym terminie. Z brakami formalnymi mamy do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Najlepszym przykładem może być odwołanie niespełniające wymagań określonych w art. 222 cyt. Op. Brak formalny może również odnosić się do wymaganych prawem załączników do podania. Niespełnienie przez pismo wymogów przewidzianych przepisami prawa nie ogranicza się jedynie do przepisów ordynacji podatkowej (uchwała NSA z dnia 26 maja 2003 r., FPK 3/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 125). Jako brak formalny na gruncie art. 169 Op. traktuje się również niezałączenie do podania pełnomocnictwa ( wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 641/97, niepubl.). Mając na uwadze powyższe , zdaniem sądu za nieuprawniony należy uznać pogląd organów, że strona nie sprecyzowała żądania wniosku. Zrobiła to przecież dwukrotnie. Z treści wniosku wyraźnie wynika, że w przypadku, gdy umorzenie nie będzie możliwe w oparciu o art. 67 b § 1 pkt 1 ( ulga niestanowiąca pomocy publicznej) to spółka wnosi o rozważenie drugiej ewentualności , na podstawie art. 67 b § 1 pkt 2 w ramach pomocy de minimis. Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony, że żaden przepis nie nakazuje wnioskującemu aby we wniosku o umorzenie należności podatkowej podawał podstawę prawną , na podstawie, której organ winien ten wniosek rozpoznać. Także nie ma przeszkód aby, tak jak uczyniła to strona, we wniosku zawrzeć żądanie rozważenia dwóch możliwości, przy czym nie są to dwa wnioski, tak jak twierdzi organ a praktycznie jeden, gdyż wniosek zawiera alternatywę zastosowania jednego z trybów, co zostało przez organ pominięte. Strona bowiem nie wnosiła o jednoczesne zastosowanie dwóch trybów a wybór pozostawiła organowi. Odmienne stanowisko jest zdaniem Sądu ograniczeniem strony w jej prawach, wynikających z mocy obowiązującej ustawy Ordynacja podatkowa, zwłaszcza, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania kończy postępowanie bez merytorycznego rozpoznania wniosku, co wydaje się stać w sprzeczności z zasadą budzenia zaufania do organów podatkowych. ( por. wyrok WSA z dnia 15 czerwca 2004 r., III SA 764/03, POP 2005, z. 4, poz. 87). Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organy przy rozpatrywaniu sprawy, żądania i wnioski stron powinny odczytywać zgodnie z ich treścią. Organ administracji nawet nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę, co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma (por. wyrok NSA z 7 września 1994 r. sygn. akt ONSA 1995 r., Nr 3, poz. 120). Przy ponownym rozparzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę powyższe i rozpoznać wniosek zgodnie z intencją strony. Z powyższych względów Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).