I SA/Bd 482/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-10-25
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, opierając się na fakturach korygujących, których autentyczność i data otrzymania przez podatnika zostały zakwestionowane, a organ nie podjął odpowiednich kroków w celu wyjaśnienia tych wątpliwości?Ratio decidendi
Organ naruszył art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który gwarantuje zasadę prawdy materialnej, poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia inicjatywy w celu uzupełnienia dowodów. W szczególności, organ nie przeprowadził przesłuchania podatnika ani nie zlecił ekspertyzy grafologicznej, mimo zarzutów o sfałszowanie podpisu na fakturze korygującej i kwestionowania daty jej otrzymania. W konsekwencji, ustalenia organu były dowolne i nie mogły stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła rozliczenie podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2003 r. Organ stwierdził, że podatnik zawyżył podatek naliczony poprzez nieujęcie faktur korygujących oraz zaniżył podatek należny. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, wskazując na brak oryginałów faktur korygujących, podpisy osób nieuprawnionych oraz wnioskując o przesłuchanie i ekspertyzę grafologiczną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 1.417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, asesor sądowy Mirella Łent (spr.), Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne m-ce od maja do grudnia 2003r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 1.417 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SA/Bd 482/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2005r., [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2005 roku, nr [...], określającą rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż nie rozliczając faktur korygujących nr [...] i [...] podatnik zawyżył podatek naliczony w miesiącu maju 2003 roku o kwotę [...] zł i w listopadzie 2003 roku o kwotę [...] zł. Ustalono ponadto, iż nie opodatkowując czynności przekazania elementów konstrukcyjnych na potrzeby prowadzonej budowy w P. w firmie T., której był wspólnikiem, zaniżył należny podatek o [...] zł.
W postępowaniu odwoławczym wskazano na to, że konstrukcja podatku od towarów usług oparta jest na zasadzie samoobliczenia przez podatnika zobowiązania podatkowego z tytułu wykonania czynności będących przedmiotem opodatkowania tym podatkiem, przy czym szczególny nacisk został położony na prawidłowe odliczenie podatku naliczonego, będące podstawową instytucją podatku od wartości dodanej.
Zdaniem organu, z ustalonego, w oparciu o dokumenty źródłowe dotyczące zakupu i sprzedaży oraz sporządzone na początek i koniec roku podatkowego spisy z natury, stanu faktycznego wynika, iż nie stwierdzono faktur dokumentujących sprzedaż ceownika. Towar będący przedmiotem zakupu wykazano w remanencie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2003 roku w ilości 3.000 kg w cenie jedn. 1,30 zł, podczas gdy jak wynikało z treści faktury VAT nr [...], wystawionej w dniu [...] 2003 roku przez C., opiewającej na wartość netto [...] zł i VAT [...] zł, zakupiono 24.100 kg ceownika 16,4 KG w cenie jednostkowej 1,29 zł.
Zatem różnice w stanie magazynowym dotyczyły 21.100 kg nabytego
ceownika. Jak wynika ze zgromadzonego materiału, sprzedawca towaru udokumentowanego fakturą, wystawił faktury korygujące które, opatrzone datą i podpisem osoby upoważnionej do odbioru, zaewidencjonowane zostały w rejestrach sprzedaży firmy C. za 2003 rok i rozliczone w deklaracjach VAT-7 za miesiące maj i listopad 2003 roku. Wobec tego, nie ujęcie tych faktur w rozliczeniu, skutkowało zawyżeniem podatku naliczonego.
W skardze, zarzucono naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 188 ordynacji podatkowej. Dalej art. 19 ust. 1 ustawy VAT w zw. z § 41 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT (Dz.U. Nr 27, poz. 268). Wskazano na to, że skarżący nie dysponował oryginałami faktur korygujących, a jedynie uzyskał je w trakcie postępowania i w związku z nim. Są to faktury podpisane przez osobę nieuprawnioną do odbioru. Podniesiono, że na etapie postępowania administracyjnego, były składane wnioski o przesłuchanie podatnika oraz dokonanie ekspertyzy grafologicznej.
W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż organ naruszył art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i decyzję należało uchylić ( art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Art. 187 § 1 op zapewnia gwarancje zasadzie prawdy materialnej (art. 122 op). Przepis zobowiązuje organ do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach stanu faktycznego. Doczekał się bogatego komentarza zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie. Znaczy tyle, że aby ocena materiału dowodowego nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, muszą być uwzględnione wszystkie dowody, a ustalenia powinny być dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy. To, z kolei, zobowiązuje organ, by z własnej inicjatywy uzupełnił materiał dowodowy, również wtedy, gdy jego zdaniem, strona przedstawi go w sposób niepełny. Nie przedstawienie przez stronę dowodów nie może wywołać niekorzystnych dla niej skutków prawnych bez odpowiedniej aktywności organu podatkowego.
Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy.
Organ prawidłowo oparł swe działania o art. 19 ust. l ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem, podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust. 2, a w przypadku importu - suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego. Organ prawidłowo wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a w szczególności § 41 ust. 5, gdzie nabywcę otrzymującego fakturę korygującą zobowiązuje się do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym tę fakturę otrzymał.
W stanie faktycznym sprawy, istotną okolicznością jest to, kiedy podatnik otrzymał fakturę.
Skarżący podważył wskazany przez organ dowód na to, że otrzymał fakturę z datą jej odbioru, potwierdzonego złożonym podpisem. Skarżący twierdził, że podpis pochodził od osoby nieuprawnionej do odbioru. Zważywszy na to, że na fakturze widnieje imię i nazwisko skarżącego, w sprawie sprowadza się to do tego, że podpis sfałszowano. W takim przypadku, obowiązkiem organu w prowadzonym postępowaniu podatkowym, było podjęcie odpowiednich kroków, by wyjaśnić powstałe wątpliwości. Ani to, że podatnik sam okazał korekty faktur w postępowaniu, ani to, że zarzut fałszerstwa został sformułowany na etapie postępowania odwoławczego nie dowodzi tego, że datą otrzymania faktury była rzeczywiście data widniejąca na tym dokumencie. Taka ocena jest oceną dowolną. Zaprzeczenie twierdzeniu skarżącego, czyli ocena jego wiarygodności, powinna oprzeć się przede wszystkim na przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania go. Dopiero wówczas można by ocenić, kiedy otrzymał fakturę albo stwierdzić, że postępowanie wymaga przeprowadzenia dalszych dowodów. W kontrolowanym działaniu organu, zabrakło tej czynności i zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na rozstrzygnięcie w oparciu o normę prawa, jaka miała zastosowanie w sprawie.
Mając na względzie powyższe okoliczności, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). orzeczono jak sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło