I SA/Bd 486/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-09-19

Skład orzekający: Sędzia Teresa Liwacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany okoliczności mających wpływ na ocenę jej sytuacji materialnej w stosunku do poprzednich, prawomocnie oddalonych wniosków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzednich wniosków, które zostały prawomocnie oddalone. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, który musi nie tylko przytoczyć, ale także uprawdopodobnić swoją trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, B.K., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT za 2004r. Wniosek był kolejnym w sprawie, po wcześniejszym odmówieniu prawa pomocy. Strona podała, że jest osobą samotną, zaliczoną do III grupy inwalidzkiej, uzyskującą rentę w wysokości około 470 zł, nieposiadającą oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, strona przesłała nieczytelne kserokopie odcinka renty i oświadczenie o braku dochodów za 2010r.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 486/10 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2004r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 486/10 UZASADNIENIE W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 20 kwietnia 2011r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 24.060 zł strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 15 czerwca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący jest osobą zaliczoną do III grupy inwalidzkiej. Uzyskuje świadczenie rentowe w wysokości około 470 zł. Podał, że jest osobą samotną. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2011r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego 5 lipca 2011r. W odpowiedzi pełnomocnik strony przesłał nieczytelną kserokopie odcinka renty oraz oświadczył, że jego klient za 2010r. nie uzyskiwał żadnych dochodów w związku z czym nie złożył również zeznania podatkowego za ten rok. Postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2011r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony pismem z dnia 01 września 2011r. wniósł sprzeciw podnosząc, iż skarżący całość dochodu zużywa na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego dla siebie. Ponadto w ocenie pełnomocnika referendarz niezasadnie powołał się na wyrok NSA I FZ 74/11, albowiem każdy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy winien być rozpoznawany indywidualnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona w niniejszej sprawie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu godzi się podnieść, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie, przy czym poprzedni wniosek dotyczyły zwolnienia z wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2011r. sygn. akt I FZ 74/11 oddalił zażalenie na postanowienie tut. Sądu w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z tym wnioskodawca ma prawo do wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Wniosek po raz kolejny podlega oddaleniu, gdyż w ocenie Sądu skarżący nie wykazał wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, która dawałaby podstawę do zmiany oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jedyną zmianą okoliczności jest zakres wniosku, który dotyczy całościowego zwolnienia strony z kosztów sądowych. Jednakże nie jest to w ocenie Sądu taka zmiana, która mogłaby, w kontekście sytuacji materialnej przedstawionej przez wnioskodawcę, mieć charakter istotny. Ponownie bowiem skarżący w sposób identyczny przedstawił swoją sytuację materialną jako bardzo trudną, ale nie wskazał on żadnych istotnych różnic w stosunku do sytuacji będącej podstawą do oddalenia jego wniosku prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 29 grudnia 2010r. Nie przedstawił jakichkolwiek oświadczeń czy zaświadczeń stosownych organów np. o uzyskiwaniu zasiłków z pomocy społecznej czy dodatku mieszkaniowego, o statusie bezrobotnego czy też starającego się uzyskać pomoc od organizacji charytatywnych. Wskazać również należy, że wezwany zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2011r., nie wypełnił go z należytą starannością, ponieważ kserokopia odcinka świadczenia rentowego jest nieczytelna natomiast jego pełnomocnik oświadczył, że jego klient za 2010r. nie uzyskiwał żadnych dochodów w związku z czym nie złożył również zeznania podatkowego za ten rok. Stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Zatem skarżący powinien nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jego wniosku ale także, co najmniej je uprawdopodobnić. Powoływane we wniosku okoliczności zostały już wcześniej ocenione w toku rozpoznawania poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe w związku z niewykazaniem przez wnioskodawcę wystąpienia zmiany istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę jego sytuacji materialnej, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło