I SA/Bd 489/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2011r. sprawy ze skargi "V." Sp. z o.o. w W. Oddział we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. prowadzi postępowania egzekucyjne wobec majątku Kancelarii Prawniczej "C." s. c. P. K., P. E. we W. W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank tj. w firmie "V." sp. z o. o. w W. Oddział we W. Wobec niewykonania obowiązków dotyczących realizacji dokonanego zajęcia, Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. postanowieniem z dnia [...] r. określił skarżącej spółce wysokość kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. Nie zgadzając się z wydanym postanowieniem strona złożyła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła nałożenie obowiązku niemożliwego do dobrowolnego wykonania z powodu zajęcia kont bankowych przez Urząd Skarbowy. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek określony w art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. W niniejszej sprawie zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność doręczono spółce "V." sp. z o. o. w W. Oddział we W. w dniu [...] r. Wobec potwierdzenia zarówno przez spółkę "C.", jak i spółkę "V." występowania wierzytelności należnych od dłużnika zajętej wierzytelności spółce "C.", zajęcie wierzytelności należało uznać za skutecznie. Spółka "V." zobowiązana była do wykonywania ustawowych obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności i przekazywania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu od dnia [...] r. Obowiązków tych nie wykonała, co spowodowało przeprowadzenie kontroli przez organ egzekucyjny i wobec stwierdzonych nieprawidłowości - uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności - skutkowało wydaniem postanowienia o wysokości nieprzekazanej kwoty. Odnosząc się do argumentacji skarżącej wskazujących na trudną sytuację finansową dłużnika zajętej wierzytelności oraz zobowiązanej spółki, organ stwierdził, że nie dawały one podstaw do nie przekazywania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu i świadczą, że działanie to było bezpodstawne i naruszało art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec braku realizacji zajęcia egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego zasadnie uznał, że skarżąca spółka bezpodstawnie uchylała się od wykonywania obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności i wszczął postępowanie, w wyniku którego na podstawie art. 71a § 9 przywołanej ustawy określił wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu kwoty [...] zł, przysługującej od spółki "V." zobowiązanej spółce "C.". Przedmiotowym postanowieniem określił zatem zakres odpowiedzialności dłużnika zajętej wierzytelności. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu: - naruszenie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez ujęcie jako sumy nieprzekazanej kwoty [...] zł za miesiąc listopad 2010 r., zajętej w dniu [...] r., mimo że z faktury wynika, że przekazanie kwoty nastąpiło w dniu [...] r.; - nieuwzględnienie faktu, że skarżąca spółka zgodnie z porozumieniem zawartym ze spółką "C." przekazywała znaczącą część swojego zobowiązania bezpośrednio na płace pracowników, czynsz i inne koszty; - bezpodstawne uznanie, że zarząd skarżącej spółki bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętych sum, pomimo doręczenia dokumentów, na podstawie których można ustalić, że nie miał on takich możliwości. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nie miała możliwości przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej kwoty, zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] r., albowiem rozliczenia pomiędzy spółką "C." a spółką "V." następuje do 5 – go dnia każdego miesiąca. Zatem skarżąca nie mogła przekazać zajętej sumy za listopad już po jej przekazaniu spółce w dniu [...] r. Skarżąca podniosła, że w listopadzie 2009 r. z uwagi na narastające problemy z regulowaniem zobowiązań budżetowych, przekazała organowi egzekucyjnemu pełną dokumentację opisującą zasady współpracy ze spółką "C.". W piśmie tym zawarła informację, że wynagrodzenia pracowników i sumy związane z pokryciem kosztów takich jak czynsz, woda, energia i łączność przekazywane są przez skarżącą bezpośrednio wierzycielom spółki "C." z pominięciem tej ostatniej. W tym zakresie zarzuciła, że organ nie podjął żadnych działań w przedmiotowej sprawie, w tym przede wszystkim nie dokonał zajęcia tej należności. W konsekwencji strona uważa, że organ w sposób dorozumiany zaakceptował fakt przekazywania sum niezbędnych do dalszego trwania spółki "C.". Dlatego też, po wszczęciu w 2011 r. postępowania kontrolnego, spółka trwała w przeświadczeniu, że może ono obejmować jedynie różnicę pomiędzy kwotą należną spółce "C.", a opisaną wyżej sumą bezpośrednio uiszczaną wierzycielom spółki cywilnej. Ponieważ kwota na pokrycie powyższych kosztów przekazywana bezpośrednio wierzycielom wynosi miesięcznie [...] zł, to zdaniem skarżącej, oczywistym jest, iż w stosunku miesięcznym kwota do zajęcia wynosić będzie [...] zł, a zatem za okres objęty postanowieniem tj. listopad 2010 r. - marzec 2011 r., z wyłączeniem listopada, wynosi ona [...] zł, a nie [...] zł, jak to określił w postanowieniu organ egzekucyjny. Spółka dodała, że przedkładała w toku postępowania kontrolnego dowody wskazujące, że nie była w stanie uiszczać nawet opisanej różnicy, czyli sumy [...] zł miesięcznie w ramach zajęcia należności spółki "C.", albowiem sama popadła w trudności finansowe. Wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, które uniemożliwia regulację należności wobec spółki "C." nawet częściowo. Mając powyższe na uwadze, strona stwierdziła, że nieuprawnione jest twierdzenie organu, że spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazywania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu, gdyż skarżąca nie miała możliwości realizacji zajęcia. Podsumowując spółka stwierdziła, że zajęcie określone w zaskarżonym postanowieniu winno wynosić [...] zł w sensie formalnym, natomiast w uzasadnieniu wydanego postanowienia nie powinny zostać zawarte wnioski o bezpodstawnym uchylaniu się skarżącej od realizacji zajęcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu błędnie określonej wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty, organ wskazał, że skarżąca przekazuje spółce "C." miesięcznie kwotę [...] zł z terminem płatności do dnia 5 – go każdego miesiąca. Ponieważ zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone stronie w dniu [...] r., zatem spółka zobowiązana była przekazać organowi po [...] zł za miesiące od grudnia 2010 r. do marca 2011 r., co daje łącznie kwotę [...] zł. Wobec tego, twierdzenie skarżącej, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie wskazano wysokość nieprzekazanej kwoty z uwagi na ujęcie wierzytelności za listopad 2010 r. jest niezgodne ze stanem faktycznym i nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa ani materialnego ani procesowego, co oznacza, że skargę jako niezasadną należało oddalić. Kwestią sporna w sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w sprawie mamy do czynienia z bezpodstawnym uchylaniem się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Powyższą kwestię reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. ) w skrócie " u.p.e.a". Zgodnie z treścią art. 71a § 9 cyt. ustawy - bezpodstawne uchylanie się w całości lub jej części ma miejsce wówczas, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające do jej przekazania, a mimo to dłużnik nie spełnia należnego świadczenia w całości lub części. Zdaniem strony skarżącej z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Należy podkreślić, że strona skarżąca była wzywana w trybie art. 89 § 3 ppkt a-c cyt. powyżej ustawy u.p.e.a" do złożenia oświadczenia, czy uznaje zajętą wierzytelność i przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwotę na pokrycie egzekwowanej należności lub ewentualnie do określenia z jakich powodów odmawia jej przekazania oraz czy może toczy się przed sądem lub innym organem postępowanie mające za przedmiot tę wierzytelność. (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II FSK 1458/08; jak również P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2009, str.314). Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie złożyła takiego oświadczenia, pomimo ponaglenia z jednoczesnym pouczeniem, że jeżeli nie wykaże istnienia sporu, co do zajętej wierzytelności to zostanie uznane, iż bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności i w konsekwencji może zostać ściągnięta od dłużnika w trybie przepisu art. 71b ustawy u.p.e.a. Wobec powyższego, zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że strona bezpodstawnie uchyla się od przekazania organowi zajętej wierzytelności. Konsekwencją bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania było wydanie postanowienia, w którym określono wysokość nieprzekazanej kwoty. Należy zauważyć, że dopiero doręczenie tego postanowienia dłużnikowi zajętej wierzytelności wywołało jego reakcję, która zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie dawała podstaw do zmiany postanowienia. (por. M. Faryna, Komentarz do art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, system Informacji Prawniczej (Lex Omega), pkt 6, 30/2011). Podkreślenie wymaga fakt, że organ przed wydaniem zaskarżonego postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty przeprowadził postępowanie w oparciu o przepis art. 71a § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Wynik kontroli był jednoznaczny i zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania organowi egzekucyjnemu należnej kwoty. Jak wynika z treści skargi strona skarżąca wywodzi, że przy wydaniu przedmiotowego postanowienia doszło do naruszenia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) dalej ustawa Op., a w szczególności jej przepisu art. 187 § 1 nakazującego organom podatkowym zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Należy zaznaczyć, ze przepis ten jest rozwinięciem zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 122 wskazującej, że organy podatkowe w toku postępowania mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż organy zebrały i oceniły cały materiał dowodowy w sposób pozwalający na rozstrzygnięcie. Zarzuty co do wadliwego ustalenia stanu faktycznego są niezasadne. Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że w stosunku do spółki "C." jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Bezsporna w sprawie jest również okoliczność, że w toku postępowania organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności w sp. z o. o. "V." z siedzibą w W., w jej oddziale we W. Na marginesie należy wskazać, że członkiem zarządu w obu firmach jest ta sama osoba. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone stronie w dniu [...] r., to oznacza, że spółka zobowiązana była przekazać organowi po [...] zł za miesiące od grudnia 2010 r. do marca 2011 r., co daje łącznie kwotę [...] zł. W opinii Sądu powoływanie się na zawarte przez obie firmy porozumienia nie może odnieść spodziewanego przez stronę skutku prawnego w stosunku do postanowienia, w którym jedynie określono wysokość nieprzekazanej kwoty z zajętej skutecznie u dłużnika wierzytelności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska