I SA/Bd 493/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: oddalić wniosek Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]. skarżący pismem z dnia 16 kwietnia 2015r. wniósł o przywrócenie terminu do jej złożenia. Uzasadniając wniosek podał, że nie miał wiedzy o wydanej decyzji do czasu wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego. Wskazał, ze decyzją została doręczona na adres kancelarii radcy prawnego A. M., który nie powiadomił skarżącego o tym fakcie. Skarżący wyjaśnił, że w toku postępowania przed organami reprezentował go inny pełnomocnik - radca prawny A. B.j, który ze względu na stan zdrowia poprosił o pomoc radcę prawnego A. M.. Miał on w imieniu skarżącego wnieść odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...]. Skarżący podkreślił, że radca prawny A. B. poinformował go, że to on, a nie radca prawny A. M.i, będzie nadal, w dalszym toku postępowania, pełnił rolę pełnomocnika. Wobec powyższego, jak zaznaczył skarżący, nie miał wiedzy o doręczeniu decyzji radcy prawnemu A. M., który zaniechał powiadomienia o tym zarówno skarżącego jak i radcę prawnego A. B.. Dodał, że organ decyzję wysłał tylko na adres kancelarii A. M., niedoręczając jej skarżącemu, jako stronie. W ocenie skarżącego uchybienie terminowi do wniesienia skargi nie było przez niego w żaden sposób zawinione. Skarżący zaznaczył, że dochował należytej staranności, zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnił czynności, której uchybił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Na podstawie art. 87 § 1 i § 3 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, z tym, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, w sprawie - Dyrektora I. C., albowiem jego decyzja jest przedmiotem skargi. W piśmie o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (§ 2 art. 87). Uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, braku winy oznacza wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. Wskazać należy, że pojęcie braku winy nie ma definicji legalnej i każdorazowo musi być analizowane na gruncie konkretnego stanu faktycznego. Brak winy w uchybieniu terminowi oznacza pozytywną ocenę działań strony w zestawieniu z wymogiem dopełnienia w takich okolicznościach maksymalnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Orzecznictwo sądowe wypracowało pewne standardy zachowań i zdarzeń, które przyjmuje się jako brak winy przy uchybieniach terminom. Generalne wnioski płynące z tego orzecznictwa wskazują, że z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności w terminie, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony (np. mylne pouczenie o terminach zaskarżenia, brak przekazania pisma przez dorosłego domownika), jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony (np. nagła choroba czy incydent zakłócający istotnie jej funkcjonowanie). Przenosząc powyższe uwagi ogólne na stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, że skarżący prawidłowo wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w T., z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia skargi, skarżący traktuje błąd ustanowionego przez niego pełnomocnika, który po doręczeniu mu decyzji organu odwoławczego, nie poinformował o tym fakcie ani skarżącego, ani wcześniej ustanowionego pełnomocnika. Niesporny w sprawie jest fakt doręczenia w dniu 17 lutego 2015r. decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. na adres kancelarii radcy prawnego A. M. Wynika to z poświadczenia odbioru przesyłki (k. 124 akt adm.). Zasadą wynikającą z art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej jako: "O.p." jest wprawdzie doręczanie pism stronie, jednakże jeżeli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika organ pisma doręcza pełnomocnikowi (art. 145 § 2 O.p.). Strona, ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń. W przypadku niewyznaczenia pełnomocnika właściwego do doręczeń organ podatkowy doręcza pismo jednemu z pełnomocników (§ 3). W tym miejscu wskazać należy, że skarżący dwukrotnie w sprawie ustanawiał pełnomocników profesjonalnych. Pierwszym pełnomocnictwem z dnia 24 czerwca 2014r. upoważnił radcę prawnego A. B.do "występowania przez Urzędem Celnym w B. w postępowaniu podatkowym, w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu kempingowego" (k. 41 akt adm.). Natomiast pełnomocnictwem z dnia 20 września 2014r. skarżący umocował radcę prawnego A. M. "do reprezentowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w B. i Dyrektorem Izby Celnej w T. w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [..]." W ocenie Sądu z treści tego dokumentu wynika, że zakres pełnomocnictwa nie odnosi się tylko wniesienia odwołania, ale do całego postępowania odwoławczego. Natomiast zakres pierwszego pełnomocnictwa jest ograniczony do postępowania przed organem pierwszej instancji. Zatem organ odwoławczy prawidłowo wysłał decyzję na adres kancelarii radcy prawnego A. M. i wbrew twierdzeniom skarżącego nie miał obowiązku doręczenia decyzji stronie. Przepis art. 145 § 2 O.p. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (tak: B. Dauter komentarz do Komentarz do art.145 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX) Na marginesie tych rozważań wskazać jeszcze należy, że strona nie wskazała pełnomocnika właściwego do doręczeń, zatem nawet gdyby zakres pełnomocnictw się pokrywał organ i tak miałby wybór, któremu z nich doręczyć decyzję. W takim przypadku doręczenie decyzji radcy prawnemu A. M. należałoby również uznać za właściwe. Strona skarżąca postrzega brak swojego zawinienia w uchybieniu terminowi w tym, że nie została poinformowana o fakcie doręczenia decyzji przez pełnomocnika. Tymczasem za zawinione działanie strony uznaje się także zawinienie osób trzecich, którymi posłużyła się ona przy dokonywaniu własnych czynności procesowych. W tym kręgu podmiotów mieści się także pełnomocnik strony, albowiem czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika uznawane są za czynności dokonane przez samą stronę. Strona samodzielnie podejmuje decyzję o tym, czy i jakiego pełnomocnika ustanowić. Stąd konsekwencje takiego wyboru obciążają stronę. Zatem skoro w dniu 17 lutego 2015r. do kancelarii pełnomocnika wpłynęła decyzja organu odwoławczego należy uznać, że, zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., zaczął biec 30 dniowy termin do złożenia skargi, który upływał z dniem 19 marca 2015r. Wskazać należy, że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o środkach i trybie jej zaskarżenia. Na poparcie powyższego stanowiska można powołać stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z 29 października 2009r. w sprawie II FZ 451/09, gdzie Sąd stwierdził, że "Pojęcie winy strony obejmuje przy tym także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania czynności w jej imieniu. Tym samym stronę obciążają skutki działania pełnomocnika, którego ustanowiła do działania w postępowaniu sądowym oraz osób, którymi posługuje się tenże pełnomocnik przy wykonywaniu powierzonych mu czynności." Reasumując, przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, którego zaniedbania obciążają skarżącego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Uchybienia terminowi nie usprawiedliwia bowiem brak winy strony w błędach popełnianych przez pełnomocnika. Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2015r. sygn. akt VI SA/Wa 3458/14, wyrok NSA z 12 kwietnia 2002r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99) Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że przedstawiony przez skarżącego powód uchybienia terminowi do wniesienia skargi był wynikiem braku jego winy w tym zakresie. Z tego tytułu Sąd odmówił przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. a contrario.