I SA/Bd 496/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę, 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz S. M. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]. określającej D. T. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za I, II, III, i IV kwartał 2010.r oraz wysokość zobowiązania podatkowego o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił D. T. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne kwartały 2010r. oraz kwotę zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 23 grudnia 2014r. pełnomocnik D. T. – P. S. złożył wniosek o uzupełnienie powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] 2015r. organ kontroli skarbowej odmówił uzupełnienia co do rozstrzygnięcia wydanej decyzji. Pismem z dnia [...] 2015r. S. M., działający na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego w dniu [...] 2014r., złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]. W dniu [...] 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. powziął informację, że D. T. zmarł w dniu [...] 2015r. Dalej organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stroną postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej był D. T., który ustanowił pełnomocnika w osobie P. S.. W dniu 10 stycznia 2015r. D. T. zmarł i tym samym w tym dniu wygasły wszystkie stosunki zobowiązaniowe, w tym udzielone pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z art. 101 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej "k.c.") umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. W treści pełnomocnictwa nie dokonano jednak takich zastrzeżeń a ponadto nie uwzględniono prawa do udzielania pełnomocnictw substytucyjnych. Dlatego też wobec braku strony lub podmiotu działającego na prawach strony po dniu 10 stycznia 2015r. złożone odwołanie należało uznać za niedopuszczalne. Nie można bowiem wszcząć postępowania odwoławczego na żądanie osoby, która nie posiadała umocowania do reprezentowania strony. 2. W skardze do Sądu skarżący (S. M.) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie: art. 169 § w związku z art. 137 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej "O.p."), poprzez jego błędne niezastosowanie i niewystąpienie przez organ drugiej instancji z wezwaniem do wykazania się ewentualnym pełnomocnictwem oraz art. 37a ust. 1 ustawy o adwokaturze w związku z art. 101 § 1 K.c. w związku z art. 137 § 4 O.p. poprzez ich błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy adwokat wykonujący zawód w kancelarii adwokackiej jest zobowiązany zapewnić zastępstwo w przypadku urlopu lub przemijającej przeszkody. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. ) - zwana dalej p.p.s.a. - ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania S.M. od decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] którą określono D.T. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne kwartały 2010r. oraz kwotę zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Jak wynika z akt sprawy wraz z pismem z dnia 30 listopada 2014r. wpłynęło do organu pierwszej instancji pełnomocnictwo D. T. który ustanowił w osobie pełnomocnika adwokata P. S.. Powyższe pełnomocnictwo upoważniało adwokata P. S. do występowania w imieniu D. T. w sprawie przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w B. i dalszymi instancjami a także Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił D.T. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne kwartały 2010r. oraz kwotę zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższa decyzja mając na uwadze przedłożone pełnomocnictwo prawidłowo została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 12 grudnia 2014r. W dniu 27 stycznia 2015r. wpłynęło do organu pierwszej instancji odwołanie od powyższej decyzji sporządzone przez adwokata S. M., który załączył pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 22 grudnia 2014r. W dniu 10 stycznia 2015r. zmarł mocodawca adwokata P. S. - D. T., będący stroną postępowania. 6. W postępowaniu podatkowym strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika (art. 136 O.p.). Kodeks cywilny (mający zastosowanie w postępowaniu podatkowym na podstawie art. 137 § 4 O.p.) przewiduje dwie sytuacje, kiedy takie umocowanie wygasa. Pełnomocnictwo może być, bowiem w każdym czasie odwołane (art. 101 § 1 k.c.), a ponadto umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa (art. 101 § 2 k.c.). Jak trafnie zauważył organ w pełnomocnictwie udzielonym adwokatowi P. S. nie dokonano zastrzeżeń o jakich mowa w przywołanym powyżej art. 101 § 2 k.c., a tym samym pełnomocnictwo udzielone adwokatowi P. S. wygasło na podstawie art. 101 § 2 k.c., a w konsekwencji wygasło również pełnomocnictwo substytucyjne udzielone adwokatowi S. M.. Zatem wbrew stanowisku zawartemu w skardze, nie fakt udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego był powodem do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, lecz okoliczność śmierci mocodawcy oraz konsekwencji z tym związanych o których mowa w przywołanym art. 101 § 2 k.c. Za niezasadny również należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 169 § 1 O.p., albowiem jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę do akt sprawy wniesiono oryginały pełnomocnictwa zarówno pierwotnego jak i substytucyjnego. Odwołanie nie zawierało braków formalnych uzasadniających wezwanie wnoszącego o stosowne pełnomocnictwo. Natomiast wobec braku strony lub podmiotu działającego na prawach strony po dniu 10 stycznia 2015r. – śmierć D. T. - złożone odwołanie należało uznać za niedopuszczalne na mocy art. 228 § 1 pkt 1 O.p.. Nie można było bowiem wszcząć postępowania odwoławczego na żądanie osoby, która nie posiadała umocowania do reprezentowania strony. W świetle powyższego Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił. O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a.