I SA/Bd 521/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-08-14
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, utrzymuje się z renty, a jego stan zdrowia generuje wzmożone wydatki związane z leczeniem, a dodatkowo miesięczne wydatki jego małżonki na spłatę kredytów znacząco obciążają budżet domowy, należy uznać, że opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
K. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na przewlekłą chorobę, całkowitą niezdolność do pracy, konieczność comiesięcznych wizyt lekarskich i ponoszenie wydatków na leki. Utrzymuje się z renty w kwocie 1516 zł, która podlegała zajęciu przez organ egzekucyjny. Nie posiada majątku ani oszczędności. Jego żona, prowadząca działalność gospodarczą, zarabia około 3500 zł miesięcznie i spłaca miesięczne raty kredytu w kwocie około 4000 zł, a także jest właścicielką nieruchomości obciążonej hipotekami.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 521/09
UZASADNIENIE
K. N. wniósł w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaświadczył, że choruje przewlekle i jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. W związku ze stanem zdrowia wymaga comiesięcznych wizyt lekarskich, jak również ponosi wydatki związane z zakupem leków. Utrzymuje się z renty w kwocie 1516 zł. Jak oświadczył, podlegała ona do 14 lipca 2009 r. zajęciu przez organ egzekucyjny. Z treści formularza PPF wynika również, że wnioskujący nie posiada majątku oraz oszczędności i pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej od 2001 r. B. N. prowadząca działalność gospodarczą zarabia w przybliżeniu 3500 zł miesięcznie. Jest przy tym właścicielką nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni użytkowej 468 m², w tym lokalu mieszkalnego, obciążonych hipotekami w łącznej kwocie 550.000 zł. Żona wnioskodawcy spłaca miesięczne raty kredytu wynoszące około 4000 zł.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych
Stosownie do przepisów p.p.s.a zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego (art. 199), natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy.
Jako, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podmioty te zazwyczaj pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone, pozwalając zaledwie na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjalnych i zainteresowani nawet przy największym wysiłku nie mogą zdobyć środków wystarczających na opłacenie procesu.
Tak więc, w rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, przy czym utrzymuje się z renty, lecz stan jego zdrowia powoduje wzmożenie wydatków związanych z leczeniem choroby nowotworowej. Wnioskujący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, stosownie zaś do art.23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie ich w rozdzielności majątkowej. Oceniając stan majątkowy skarżącego uznano, że okoliczność ta bez wątpienia przemawia za przyznaniem prawa pomocy. Ciążący bowiem na żonie comiesięczny wydatek związany ze spłatą zaciągniętych kredytów w kwocie 4000 zł wywiera znaczny wpływ na stan budżetu domowego małżonków. To oznacza, że skarżący udowodnił, że opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło