I SA/Bd 527/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-10-27

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Pomimo przedstawienia trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, strona nie dostarczyła kompletnych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, w tym odpisu zeznania podatkowego oraz jasnych informacji o źródłach pokrycia ponoszonych kosztów.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną (tocząca się egzekucja, brak dochodów, koszty utrzymania) i rodzinną (postępowanie rozwodowe, opieka nad dzieckiem). Wnioskodawca uzupełnił wniosek, jednak sąd uznał przedstawione informacje za niewystarczające do przyznania prawa pomocy, w szczególności brakowało odpisu zeznania podatkowego za 2008 r. oraz jasnych informacji o źródłach pokrycia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 527/09 P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 października 2009r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009r na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od stycznia do kwietnia 2005r. oraz od czerwca do grudnia 2005r. postanowił: oddalić wniosek I SA/Bd 527/09 UZASADNIENIE W dniu 14 września 2009r. (uzupełniony 21 października 2009r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazał na trudną sytuację materialną – toczy się przeciwko niemu egzekucja. Ponadto powołał się na trudną sytuację rodzinną – toczy się postępowanie rozwodowe – uzyskał okresowe prawo do widywania z półtoraroczną córką. Podał, że nie uzyskuje dochodów. Obowiązany jest do zapłaty czynszu za mieszkanie w wysokości 400 zł miesięcznie. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, w którego utrzymaniu partycypują rodzice. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Poza tym nadesłał do wniosku kserokopie faktur dotyczących płatności za wodę oraz energię elektryczną, zaświadczenie lekarskie, rachunek z apteki, kserokopie m.in.: decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, tytułów wykonawczych, PIT-11A za 2008 rok czy zaświadczenia o zatrudnieniu. Nie korzysta z opieki społecznej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący w wyniku niewystarczających informacji wskazanych w formularzu PPF został wezwany do ich uzupełnienia. Co prawda uzupełnił te informacje, jednakże w sposób wybiórczy i wygodny dla siebie. Po pierwsze nie nadesłał przede wszystkim odpisu zeznania podatkowego za 2008r. (PIT-36 lub PIT-37). Nie spełnia tego warunku kserokopia PIT-11A, ponieważ przedstawia ona dochód tylko z jednego źródła a mianowicie zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Po drugie z kserokopii zaświadczenia o zatrudnieniu wynikają sprzeczności, ponieważ z jednej strony wynika, że skarżący jest jeszcze zatrudniony (w okresie wypowiedzenia) przez wskazaną tam Spółkę a z drugiej strony ,,przebywa na zdrowotnym urlopie bezpłatnym". Wskazać należy, że przepisy Kodeksu pracy przewidują wśród urlopów urlop bezpłatny, ale nie ,,zdrowotny urlop bezpłatny". Nikt bowiem racjonalnie podejmujący swe decyzje nie godziłby się na takie warunki, gdyż w ten sposób pozbawiłby się jakiegokolwiek świadczenia (nie przysługuje mu wynagrodzenie za pracę), ponieważ dla osoby pozostającej w ramach stosunku pracy nie tylko nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych, ale osoba taka nawet nie może starać się o status osoby bezrobotnej. Natomiast z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji wynika, że ponosi miesięcznie znaczne koszty jak: czynsz za mieszkanie (400 zł), opłata za wodę, energię elektryczną, alimenty (600 zł), a brak jest źródeł ich pokrycia. Wnioskodawca oświadczył jedynie lakonicznie, że doraźnie uzyskuje pomoc od rodziców, ale nie wskazał ani kwoty ani częstotliwości tej pomocy. Pomocy osobie w trudnej sytuacji mają służyć świadczenia z opieki społecznej, której jak podał skarżący nie uzyskuje. Stwierdzić należy, że strona musi ponosić wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony powinna wykazać źródła ich pokrycia, do czego była zobowiązana w piśmie tut. Sądu z dnia 14 września 2009r. a czego należy uznać, że nie wypełniła należycie. Wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło