I SA/Bd 531/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej postanawia: przywrócić termin do złożenia pełnomocnictwa Wyrokiem z dnia 15 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Pismem z dnia 24 listopada 2008r. skarżąca złożyła na powyższe rozstrzygnięcie skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego M. G. Zarządzeniem z dnia 01 grudnia 2008r. Sąd wezwał radcę prawnego M. G. do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania poprzez złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego do sporządzenia skargi kasacyjnej, ewentualnie reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi lub naczelnym Sądem Administracyjnym pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie to zostało doręczone do kancelarii radcy prawnego w dniu 05 grudnia 2008r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczyciel zaznaczył, iż przesyłka została doręczona osobie uprawnionej do jej odbioru. Widnieje tam również nieczytelny podpis z adnotacją obok "G. J.". W dniu 29 grudnia 2008r. do Sądu wpłynęło pismo M. G. wraz z pełnomocnictwem E. S.do sporządzenia skargi kasacyjnej z dnia 21 listopada 2008r. i dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. W piśmie radca prawny wyjaśnił, iż pełnomocnictwo obejmowało wyłącznie sporządzenie skargi kasacyjnej z wyłączeniem podejmowania jakichkolwiek czynności procesowych przed sądem administracyjnym. Dlatego też pełnomocnictwo to nie zostało przedłożone wraz ze skargą kasacyjną, którą skarżąca wniosła osobiście. Jednocześnie M. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa uzasadniając go faktem, iż wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało doręczone przez pocztę osobie nieuprawnionej w trakcie remontu lokalu kancelarii i sporządzający skargę zapoznał się z nim dopiero w dniu 23 grudnia 2008r. Pismem z dnia 08 stycznia 2009r. Sąd wezwał M. G. do złożenia wyjaśnień uprowdopodobniających przyczyny niezłożenia pełnomocnictwa w wyznaczonym przez Sąd terminie, w szczególności wskazanie czy osoba, która odebrała wezwanie z dnia 02 grudnia 2008r. była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. G. pismem z dnia 19 stycznia 2009r. poinformował, iż wbrew zapisom widniejącym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwanie Sądu z dnia 02 grudnia 2008r. zostało odebrane przez osobę nieuprawnioną. Wyjaśnił, iż w czasie odbioru przedmiotowej przesyłki w kancelarii były prowadzone prace remontowe polegające na wymianie okien i przebywali tam pracownicy wykonujący usługę. Wskazał, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w miejscu przeznaczonym na podpis odbiorcy widniej nieczytelny podpis nieustalonej osoby oraz przystawiona jest pieczątka kancelarii oraz w nawiasie dopisane prawdopodobnie przez doręczyciela nazwisko i imię J. G., który był drugim pełnomocnikiem ustanowionym dla poczty. Wyjaśniono, iż wprawdzie J. G., syn M. G. był umocowany do odbioru korespondencji kierowanej do kancelarii ale w okresie od 29 października 2008r. do 19 grudnia 2008r. przebywał na leczeniu w szpitalu. Na dowód tego przedstawiono wypis ze szpitala. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 87 oraz w art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ww. ustawy). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ponadto o braku winy w uchybieniu terminu można dowodzić wyłącznie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2005r. sygn. akt II FZ 672/2005 oraz z dnia 02.10.2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 nr 23 str. 1059). Zauważyć bowiem należy, że art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22.07.1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757). W tym miejscu Sąd pragnie przywołać również postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r. sygn. akt I SAB/Wa 78/2005, w którym czytamy -brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd pragnie zauważyć, iż dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie ich podważenie może nastąpić jedynie w drodze udowodnienia, że stwierdzają one nieprawdę co z kolei powoduje, że dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące. Wskazać jednocześnie należy, iż wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Mając na uwadze powyższe wywody, rozpatrując złożony przez M. G. wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to ma zastosowanie. We wniosku o przywrócenie terminu z dnia 23 grudnia 2008r. podniesiono, iż przyczyną złożenia pełnomocnictwa z uchybieniem terminu był fakt odebrania wezwania przez osobę nieuprawnioną w trakcie prowadzonego w kancelarii remontu. Fakt odebrania przedmiotowego wezwania przez osobę uprawnioną ( w tym przypadku J. G.) o czym świadczyć miały zapisy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru został przez wnioskującego zakwestionowany. Na dowód przeczący zapisom na poświadczeniu odbioru M. G. przedstawił "Kartę informacyjną leczenia szpitalnego" J. G. , z której wynika , że nie mógł on w dniu 05 grudnia 2008r. odebrać przedmiotowej przesyłki. W związku z powyższym w ocenie Sądu w zaistniałym stanie faktycznym uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd przywrócił termin do złożenia pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej.