I SA/Bd 54/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-02-09
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego wyższego stopnia wydane w przedmiocie ponaglenia na niezałatwienie sprawy podatkowej w terminie, na które nie służy zażalenie, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 PPSA?Ratio decidendi
Postanowienie organu podatkowego wyższego stopnia wydane w przedmiocie ponaglenia na niezałatwienie sprawy podatkowej w terminie, na które nie służy zażalenie, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 PPSA. Dotyczy ono bowiem kwestii wpadkowej, jaką jest bezczynność organu. W związku z tym, skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało za uzasadnione ponaglenie na niezałatwienie sprawy podatkowej w terminie przez Burmistrza Miasta R. Postanowienie to zawierało pouczenie o jego ostateczności. Organ, przekazując akta sprawy do sądu, wniósł o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za uzasadnione postanawia: odrzucić skargę
I SA/Bd 54/15
U Z A S A D N I E N I E
W. A. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na oznaczone w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., mocą którego organ ten, działając m.in. na podstawie art. 141 w związku z art. 139 i art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p."), uznał za uzasadnione ponaglenie na niezałatwienie przez Burmistrza Miasta R. sprawy podatkowej w terminie. Zaskarżone postanowienie zawierało pouczenie, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.
Przekazując skargę do Sądu wraz z aktami sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Mając na uwadze wskazany wyżej przedmiot zaskarżenia skargę uznać należy za niedopuszczalną. Na wstępie wypada wskazać, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 tego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zakres tej kontroli został określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). W myśl powołanego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie niepodlegające sądowej kontroli, albowiem nie należy ono do żadnej z trzech powyższych kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Art. 141 § 1 pkt 1 O.p. stanowi, iż na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Ponaglenie z powodu niezałatwienia sprawy w terminie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracji, która w tym wypadku będzie przybierała postać bezczynności administracji. Istotą rozwiązania przyjętego w ustawie Ordynacja podatkowa jest spełnienie dwóch celów. Po pierwsze, przez rozpoznanie ponaglenia w indywidualnej sprawie może dojść do wyznaczenia właściwemu w sprawie organowi dodatkowego terminu na załatwienie sprawy. Po drugie, organ wyższego stopnia zostaje poinformowany o uchybieniach w pracy organu niższego stopnia. Stwierdzenie tego typu uchybienia powinno prowadzić do podjęcia działań zmierzających do poprawienia terminowości załatwiania spraw administracyjnych (por. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński: Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 1989, s. 131). Rozpatrując ponaglenie, organ wyższego stopnia może podejmować rozstrzygnięcia i działania wyłącznie wskazane wprost w art. 141 § 2 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten normuje wyczerpująco uprawnienia organu wyższego stopnia w razie uznania ponaglenia za uzasadnione. Natomiast w razie uznania ponaglenia za nieuzasadnione organ powinien orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji (por. R. Hauser /w:/ S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2007, LexisNexis, s. 444).
W tym miejscu należy wskazać, że niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie kwestii ponaglenia jest negatywne, czy też pozytywne, właściwą formą jest postanowienie, na które nie służy zażalenie. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy też do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Dotyczy ono bowiem kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu zaistniałej w toku postępowania. Nie można uznać również by było ono postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1643/12, opubl. w Lex nr 1239171, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. II GSK 1350/10, opubl. w Lex nr 742865, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 957/13, opubl. w Lex nr 1363830, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Po 81/13, opubl. w Lex nr 1287349, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt III SAB/Gl 17/07, opubl. w Lex nr 476794).
Z przyczyn wskazanych powyżej, ponieważ zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie należy do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jak również nie sposób go zaliczyć do innych aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie jako podlegających kontroli sądu administracyjnego, skargę należy uznać za niedopuszczalną. Taka skarga zaś na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 58 § 3 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło