I SA/Bd 542/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 06 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu [...] kwietnia 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnim synem, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych powyżej kwoty [...]zł. Oświadczył, że jego żona posiada samochód osobowy o wartości [...] zł. Koszty utrzymania skarżący określił na kwotę [...]zł. W odpowiedzi na zarządzenie Referendarza sądowego skarżący przedłożył: PIT-37 za 2015, zeznania podatkowe żony za lata 2014-2015; zeznanie podatkowe syna za 2015r.; wyciąg z rachunku bankowego; zaświadczenie o zatrudnieniu; dokumentu potwierdzające zajęcie komornicze. Ponadto skarżący oświadczył że: nie korzysta z pomocy społecznej, zamieszkuje z żoną w mieszkaniu jej rodziców; miesięczne wydatki związane z utrzymaniem i zamieszkaniem skarżący określił na kwotę [...]zł; nie posiada oszczędności; żona skarżącego posiada zobowiązanie kredytowe i na jego spłatę przeznacza [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Obecnie skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...]zł. Po pierwsze skarżący oraz jego żona mają stałe dochody. Jak wynika z ze znajdującego się w aktach sprawy zeznania podatkowego za 2014r. skarżący za powyższy okres uzyskał dochód w kwocie [...]zł natomiast za 2015r. [...] zł. Żona skarżącego za lata 2014-2015 uzyskała odpowiednio dochód w kwotach [...]oraz [...] zł. Zatem skarżący wraz z żoną w latach 2014-2015 uzyskali łączny dochód odpowiednio w kwotach [...]zł oraz [...] zł. Zatem dochód w gospodarstwie domowym skarżącego na osobę wynosił [...] zł w 2014r. natomiast w 2015r. dochód ten wynosił [...] zł. Co prawda skarżący podkreślił, że obecnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i otrzymywana z tytułu umowy o pracę kwota uległa zmniejszeniu, jednakże mając na uwadze wysokość uzyskiwanych dochodów przez żonę skarżącego stwierdzić należy mogli poczynić oszczędności celem zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Podkreślenia również wymaga, że nie do zaakceptowania jest chociażby okoliczność, że skarżący wraz z żoną w dniu [...] marca 2016r. dokonali przelewu na kwotę [...]zł tytułem "wpłata 50% stół [...] ... nierozkładalny", a następnie skarżący oczekuje pomocy Państwa w zakresie finansowania przez jego sporu sądowego z organem. Również z historii rachunku bankowego wynika, że skarżący wraz z żoną przelewają systematycznie środki pieniężne w kwotach [...]-[...] zł tytułem studia. Ponadto w dniu [...] kwietnia 2016r. jak wynika z historii rachunku bankowego udzielili pożyczki (nie wiadomo komu) w kwocie [...]zł. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06). Ponadto skarżący pomimo, że jest do już drugi wniosek w przedmiotowej sprawie o przyznanie prawa pomocy ponowienie, nie przedłożył dokumentów potwierdzających jakie kwoty przeznacza na utrzymanie. Za wypełnienie w tym zakresie wezwania nie można uznać lapidarnego oświadczenia skarżącego, że zamieszkuje w mieszkaniu teściów i tego tytułu ponosi koszt w kwocie [...]zł miesięcznie. Skarżący na powyższą okoliczność nie przedłożył stosownej umowy najmu jak również z operacji na rachunku bankowym nie wynika, że skarżący oraz jego żona przekazują kwotę [...]zł miesięcznie jak to skarżący określił w piśmie z dnia [...] maja 2016r. " ... za zamieszkanie" Uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych na niego w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czyli uchylenie się od udzielenia żądanych informacji, jest w istocie przeszkodą, wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez skarżącego zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 128/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04). W tym miejscu na podkreślenie zasługuje także ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że uzyskanie prawa pomocy i przerzucenie kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa, a w konsekwencji pozostałych podatników, nie jest przywilejem strony, ale wyjątkiem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem procesów sądowych. Zwalnianie od kosztów sądowych musi mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji, gdy rzeczywiście z porównania wysokości prognozowanych kosztów sądowych oraz możliwości majątkowych i zarobkowych skarżącego wynika, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Odnosząc się do okoliczności spłaty kredytu przez żonę skarżącego wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Ponadto jak wynika z przedłożonego do akt niniejszego postępowania wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego skarżący posiada [...] udziałów o wartości [...] zł w "M." Sp. z o.o. i sprawuje funkcję prezesa zarządu w tej spółce. Z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2015r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wynika również, że skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w Przedsiębiorstwie [...] Sp. z o.o., a także jest wspólnikiem w "[...]" Sp. z o.o. posiadającym [...] udziałów o wartości [...] zł. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania. Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący do takich osób nie należy Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.