I SA/Bd 562/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku M. w A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w A. K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie budżetu na 2009r. postanawia: oddalić wniosek M. w A. K. pismem z dnia 06 lipca 2009r. złożyło skargę na uchwałę Rady Miejskiej A. K. z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dotacji podmiotowej dla M. w A. K. Postanowieniem z dnia 01 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił powyższą skargę wskazując, iż została wniesiona po terminie. Pismem z dnia 07 października 2009r. M. wniosło o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu strona wskazała, że uchybienie terminu spowodowane było nieznajomością prawa. Kwestia terminów do wnoszenia skarg na uchwały lub zarządzenia zaskarżane w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym budzi poważne wątpliwości, powodując rozbieżności w orzecznictwie. Świadczy o tym uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007r. sygn. akt II OPS 2/07, którą podjęto w związku z pojawiającymi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbieżnościami w stosowaniu art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadku wnoszenia skarg w trybie art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto strona podnosi, że na gruncie obowiązującej Konstytucji i naczelnych zasad postępowania administracyjnego organ miał obowiązek pouczyć stronę skarżącą co do terminów procesowych oraz skutków ich niedotrzymania czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Strona podkreśliła, iż z uwagi na brak reakcji organu na wezwanie do usunięcia prawa, była przekonana, że skargę można wnieść w każdym czasie i dowolnie przez siebie wybranym terminie. Strona przywołała również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995r. III ARN 21/95, który stwierdził, że "jeżeli początek biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy nie został wyraźnie określony w przepisach ustawy o samorządzie terytorialnym ani też nie dało się go jednoznacznie określić w drodze wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w tej kwestii zajmował niejednolite stanowisko, to należy przyjąć, że obywatel, który złożył w przepisanym ustawą trybie wniosek o usunięcie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą organu gminu i nie otrzymał żadnej odpowiedzi organu gminy na ten wniosek, mógł pozostawać w usprawiedliwionym ze względu na wyrażoną w art. 8 zasadę zaufania obywateli do organów państwa przekonaniu, że brak odpowiedzi świadczy o tym, iż sprawa jest w toku załatwienia przez ten organ, że zostanie poinformowany o sposobie załatwienia sprawy oraz że w przypadku, gdyby jego bezczynność w oczekiwaniu na wynik sprawy prowadziła do ujemnych dla niego konsekwencji procesowych, wówczas zostanie powiadomiony przez właściwe organy o takich konsekwencjach jego bezczynności". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101. ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Ustawa o samorządzie gminnym nie określa co prawda terminu do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, jednakże, jak przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007r. sygn. akt II OPS 2/07, do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwana p.p.s.a.). Zgodnie z art. 53 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skargę należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 p.p.s.a.). Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie i wówczas termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu. Drugi zaś termin, właściwy w niniejszej sprawie, dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Wówczas skargę należy wnieść w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia, co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Strona skarżąca pismem z dnia 06 kwietnia 2009r. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa, jakiego jej zdaniem dopuścił się organ wydając zaskarżoną uchwałę. Mając na uwadze, iż organ nie zajął stanowiska w sprawie, strona skarżąca działając z zamiarem złożenia skargi do sądu administracyjnego zobowiązana była uczynić to za pośrednictwem organu do dnia 5 czerwca 2009r. Skarga natomiast została złożona w dniu 08 lipca 2009r. a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona skarżąca podniosła, iż do uchybienia terminu doszło wskutek nieznajomości przepisów prawa regulujących kwestię terminu zaskarżenia uchwał organów samorządu terytorialnego, za co nie ponosi winy. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. W myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności, uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Za brakiem winy w uchybieniu przemawiać może wyłącznie sytuacja, która (pomimo zachowania przez stronę należytej staranności w swoich działaniach) uniemożliwiła terminowe dokonanie czynności. Do wypadków takich zalicza się nagłe, nieprzewidywalne zdarzenia, które nie dały się usunąć w terminie do dokonania danej czynności (np. nagłe choroby i zdarzenia losowe). Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywający uprawdopodobni brak swojej winy i wykaże, że przyczyna w uchybieniu dokonania czynności w terminie istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie negując zachowania terminu 7 dni, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) stwierdzić należy, iż okoliczność podana jako przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi nie może uzasadniać braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (zob. wyrok NSA z 13 sierpnia 1998r., sygn. akt III SA 7432/98). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (zob. wyrok NSA z 13 października 1999r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przekonanie Dyrektora M., że skargę może wnieść w każdym czasie i dowolnie przez siebie wybranym terminie stanowiło jego subiektywne przekonanie o treści przepisów prawnych i nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nieznajomość prawa nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998r., I SA/Łd 153/97, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005r., FZ 713/04,). Na marginesie należy również wskazać, że zarówno treść skargi oraz wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia świadczą o wysokiej świadomości prawnej Dyrektora działającego w imieniu M. Liczne orzecznictwo oraz przywołanie szeregu przepisów jednoznacznie potwierdzają powyższą konkluzję. Nieznajomość przepisów na którą powołuje się Dyrektor M. nie znajduje potwierdzenia w powyższych ustaleniach a ponadto w świetle prezentowanego powyżej orzecznictwa i tak nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu. Odnosząc się natomiast do przywołanego we wniosku o przywrócenie terminu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995r. należy wskazać, iż przedmiotowe orzeczenie określiło początek biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy jeżeli nie został on wyraźnie określony w przepisach ustawy o samorządzie terytorialnym ani też nie dało się go jednoznacznie określić w drodze wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak słusznie wskazała strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu uchwałą z dnia 2 kwietnia 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął, że do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 p.p.s.a., tym samym powyższe orzeczenie Sądu Najwyższego nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto w ocenie Sądu Dyrektorowi działającemu w imieniu M. stawia się wyższe wymagania niż osobom, które takich stanowisk nie zajmują. Od takiej osoby oczekuje się dbałości, staranności i zapobiegliwości. Skoro Dyrektor M. wzywał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa to zapewne przewidywał również możliwość złożenia skargi do Sądu, w związku z czym winien zapoznać się z przepisami regulującymi procedurę wnoszenia skarg na uchwały, albo skorzystać z porady zawodowego pełnomocnika. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw dla przyjęcia, iż strona skarżąca we wniosku uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w związku z czym na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.