I SA/Bd 563/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-10-18
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, w związku z koniecznością uzyskania informacji od zagranicznych organów podatkowych na temat rzekomej pożyczki?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie zawiesił postępowanie podatkowe na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ponieważ wystąpiła przesłanka obligująca do zawieszenia postępowania, tj. konieczność uzyskania informacji od zagranicznych organów podatkowych w celu weryfikacji dowodów przedstawionych przez stronę. Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest bezzasadny, gdyż postępowanie dotyczy dochodów z nieujawnionych źródeł, a nie samego zobowiązania z tytułu pożyczki.Stan faktyczny
Stanisława K. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł za 2002 r. Organ zawiesił postępowanie, gdyż strona powołała się na pożyczkę z Niemiec, co wymagało weryfikacji przez zagraniczne organy podatkowe. Strona zarzuciła naruszenie przepisów o przedawnieniu i nieuznanie przedłożonych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi Stanisławy K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zawiesił wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia Stanisławie K. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2002r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał , iż postanowieniem z dnia [...] 2005r. wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. W toku prowadzonego postępowania Stanisława K. powołała się na okoliczność finansowania wydatków poniesionych w 2002r. z otrzymanej w dniu [...] 2000r. pożyczki w kwocie 55.000 DEM udzielonej na terytorium Niemiec przez Bernarda P. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zwrócił się do Ministerstwa Finansów z prośbą o wystąpienie do właściwych władz podatkowych Republiki Federalnej Niemiec o udzielenie szczegółowych informacji o obywatelu niemieckim Bernardzie P. W ocenie organu zaistniały zatem okoliczności o, których mowa w art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa.
W zażaleniu strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 1 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej. W ocenie podatniczki wystąpienie do organów innego państwa nie ma żadnego znaczenia prawnego, bowiem zgodnie z prawem podatkowym niemieckim umowy pożyczki udzielane przez obywateli tego państwa nie podlegają rejestracji a ponadto od czynności takiej na terenie Niemiec nie ma obowiązku poboru żadnego podatku. Ponadto powołano pismo Wicedyrektora Departamentu Podatków Pośrednich i Opłat z dnia 20 lipca 1995r. Nr PO7/d-825-219/95 mówiące, iż pożyczka zawarta poza granicami RP nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej. W konsekwencji strona wywodzi, iż dowód w postaci umowy pożyczki przedłożony w trakcie postępowania podatkowego powinien być przez organy uwzględniony a postępowanie umorzone.
Postanowieniem z dnia [...] 2006r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż podstawę rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowił art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wystąpienia na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych , których stroną jest Rzeczpospolita Polska do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określania wysokości zobowiązania podatkowego. W trakcie postępowania podatniczka przedłożyła umowę pożyczki zawartej z obywatelem Niemiec oraz oświadczenie pożyczkodawcy w tym przedmiocie. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż wystąpienie do organów innego państwa dotyczące pana P. ma służyć weryfikacji złożonych przez stronę dowodów dotyczących otrzymanej pożyczki a w szczególności ustaleniu czy pożyczka faktycznie miała miejsce a świadczenie z niej wynikające zostało spełnione. Organ drugiej instancji wskazał również na art. 122 i 187 § 1 Ordynacji dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż pismo wicedyrektora Departamentu Podatków Pośrednich i Opłat z dnia 20 lipca 2005r. wyjaśnia jedynie, że umowa pożyczki udzielona poza granicami RP nie podlega opłacie skarbowej w Polsce wobec czego nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.
Na powyższe postanowienie złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniesiono o uchylenie postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, - naruszenie art. 180 § 1 i 2 oraz art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie przez Pierwszy Urząd Skarbowy dowodów przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania podatkowego a w szczególności umów pożyczek oraz umów darowizn.
Dodatkowo wniesiono o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Bernarda P. na okoliczność udzielonej pożyczki w dniu [...] 2000r.
W uzasadnieniu strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, iż dowody złożone w trakcie tego postępowania jednoznacznie wskazywały , że jej dochody w 2002r. wyniosły 219.248,90 zł podczas gdy wydatki zamknęły się kwotą 62.909,67 zł. W świetle powyższego, w ocenie skarżącej brak było podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów.
Ponadto jako podstawowy argument skarżąca podniosła zarzut przedawnienia. Zdaniem strony mając na uwadze treść art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przyjąć należy, iż w dniu [...] 2005r upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu umowy pożyczki zawartej z Bernardem P. Tym samym wygasły wszelkie podstawy prawne do żądania pisemnego zgłoszenia przewozu do kraju wartości dewizowych zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 1998r. Prawo dewizowe, a także do żądania przedłożenia dokumentów związanych z tym przywozem.
Skoro zaś zobowiązanie podatkowe przedawniło się to w ocenie strony bezzasadne i bezprzedmiotowe jest wystąpienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. za pośrednictwem Ministerstwa Finansów do właściwych władz podatkowych Republiki Federalnej Niemiec o udzielenie szczegółowych informacji o panu P W konsekwencji brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia organ podatkowy podkreślił, iż postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczy zobowiązania podatkowego z nieujawnionych źródeł przychodów a nie z tytułu pożyczki udzielonej przez pana P.
W dniu [...] 2006r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe skarżącej z dnia [...] 2006r. w którym podtrzymała dotychczasowe zarzuty.
Pismem z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiedział na pismo procesowe skarżącej. Podniósł, iż nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jego legalności tj. z punktu widzenia zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) wynika zaś, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).
Istota zaistniałego między stronami sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zasadnie i bez naruszenia prawa dokonały zawieszenia prowadzonego postępowania podatkowego w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2002r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia [...] 2006r. Nr [...] jako podstawę prawna zawieszenia postępowania podatkowego wskazał art. 201 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wystąpienia na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż w toku postępowania podatkowego strona powoływała się na okoliczność sfinansowania wydatków z otrzymanej w dniu [...] 2000r. pożyczki w kwocie 55.000 marek niemieckich udzielonej na terytorium Niemiec przez Bernarda P. obywatela niemieckiego. Podkreślono, iż okoliczność ta ma zasadniczy wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Skarbowego, w celu weryfikacji twierdzeń strony , pismem z dnia [...] 2006r. nr [...] wystąpił za pośrednictwem Ministerstwa Finansów o udzielenie przez właściwe organy podatkowe Republiki Federalnej Niemiec informacji o Bernardzie P. oraz o udzielonej przez niego w 2000r. pożyczce.
Podkreślić należy, iż zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, że jeśli pojawi się jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w tym przepisie to organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie.
Z akt sprawy wynika , iż postanowieniem z dnia [...] 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach (k-74 akt administracyjnych). W trakcie postępowania strona powołała się na okoliczność otrzymania w miesiącu grudniu 2000r. pożyczki w wysokości 55.000 marek niemieckich od Bernarda P. obywatela Niemiec. Na okoliczność powyższą skarżąca przedłożyła kserokopię umowy pożyczki (k-122 akt administracyjnych) oraz oświadczenie Bernarda P. z podpisem notarialnie poświadczonym potwierdzającym fakt udzielenia pożyczki (k-139 akt administracyjnych). Mając na uwadze zasady wyrażone w art. 122 –w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego – oraz w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa – organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona- organ podatkowy pierwszej instancji uznał za konieczne wystąpienie do właściwych władz niemieckich celem potwierdzenia faktu udzielenia pożyczki przez Bernarda P. oraz uzyskania informacji o wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów w latach 1997-2000. Pismem z dnia [...] 2006r. Nr [...] działając na podstawie art. 305a ustawy Ordynacja podatkowa Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbą o skierowanie stosowego zapytania do władz podatkowych Republiki Federalnej Niemiec (Niemiec-143 akt administracyjnych). Podstawę wystąpienia w niniejszej sprawie stanowi artykuł 27 (wymiana informacji) umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podpisana w Berlinie dnia 14 maja 2003r. (Dz. U. Nr 12, poz. 90).
W świetle wskazanych okoliczności stanu faktycznego Sąd uznał, iż organ podatkowy zgodnie z prawem zawiesił postępowanie w sprawie działając na podstawie art. 201§ 1 pkt 6 cyt. ustawy.
Odnosząc się natomiast do argumentów zawartych w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] 2006r. Sąd zauważa co następuje.
Twierdzenia skarżącej sprowadzają się do zarzutu naruszenia przez organy art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego z tytułu zawartej umowy pożyczki. Otóż słusznie Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje w odpowiedzi na skargę, iż organy podatkowe nie prowadzą w stosunku do skarżącej postępowania podatkowego w przedmiocie zobowiązania podatkowego z tytułu umowy pożyczki ale postępowanie podatkowe dotyczące dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów (art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych). Przedłożona przez skarżącą kserokopia umowy pożyczki stanowi zatem jedynie dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy skarbowe. Podniesiony zarzut jest zatem całkowicie bezpodstawny.
W skardze zawarto również wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Bernarda P. Na rozprawie w dniu [...] 2006r. Sąd postanowieniem wpisanym do protokołu rozprawy mając na uwadze art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka .
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak było przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło