I SA/Bd 57/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-03-14
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie organu pierwszej instancji dotyczące terminu i trybu wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, nawet jeśli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Błędne pouczenie organu pierwszej instancji w zakresie terminu i trybu wniesienia zażalenia, zgodnie z art. 217 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, narusza prawo i może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia organu odwoławczego stwierdzającego uchybienie terminu. Choć błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, nie daje ono specjalnych uprawnień naruszających ustalone terminy, ale stanowi podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.Stan faktyczny
H. S. złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wskazując na błędne pouczenie w postanowieniu organu pierwszej instancji. Strona złożyła skargę do WSA w Bydgoszczy, kwestionując prawidłowość pouczenia i zarzucając błędy w postępowaniu organu pierwszej instancji. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. i określono, że nie może być ono wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił H. S. wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek wyrażony w piśmie z dnia 06 września 2006 r. (a nie jak podał organ 6 marca 2006 r.). Organ stwierdził, że skarżący nie jest stroną w sprawie określenie obowiązku podatkowego wynikającego z oceny czy transakcje montażu drzwi i szafy, które miał wykonać na rzecz skarżącego J. K. miały miejsce.
Na postanowienie organu l instancji podatnik złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia i wydanie polecenia wszczęcia postępowania podatkowego.
Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że zażalenie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 236 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, póz. 60 ze zm.). Organ wskazał, że zaskarżone postanowienie organu l instancji zostało doręczone podatnikowi w dniu 11 października 2006 r. (data stempla pocztowego na zwrotnym poświadczeniu odbioru). Postanowienie to zawierało pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia zgodnie z art. 165a § 2 w trybie art. 236 § 2 i art. 239 wymienionej ustawy, a więc w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Termin ten upłynął dnia 18 października 2006 r. Zażalenie zostało wysłane za pośrednictwem poczty listem poleconym nadanym w dniu 27 października 2006 r. (data stempla pocztowego), tj. dziewięć dni po terminie ustawowym, bez podania przyczyny uchybienia terminu oraz prośby o jego przywrócenie w trybie art. 162 § 2 wskazanej ustawy.
Na postanowienie organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w którym wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący zaznaczył, że postanowienie organu odwoławczego zawiera nieprawdę, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. znajdowało się pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni. Organ l instancji nie określił terminu do wniesienia zażalenia. Według skarżącego przytoczone w pouczeniu przepisy wskazują, że postanowienie było zaskarżalne w terminie 30 dni. Ponadto wskazał na wady prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to narusza prawo.
Z art.217 §1 Ordynacji podatkowej wynika, że postanowienie powinno zawierać:1) oznaczenie organu podatkowego, 2) datę jego wydania, 3) oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, 7) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Pouczenie zawarte w postanowieniu stanowi element ogólnej zasady informowania stron sformułowanej w art. 121 §2 Ordynacji, zgodnie z którą organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Ustawodawca wymaga wyraźnego określenia czy i w jakim trybie służy zażalenie, a więc wskazania organu, do którego służy zażalenie, za czyim pośrednictwem wnosi się zażalenie oraz w jakim terminie należy je wnieść. Nie wystarczy zatem tylko powołanie przepisów prawnych będących podstawą wniesienia zażalenia.
W rozpatrywanej sprawie w pouczeniu zamieszczonym w postanowieniu organu I instancji stwierdzono, że służy na nie zażalenie zgodnie z art.165a §2 w trybie art.236 §2 i 239 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu pouczenie to nie spełnia wymogów wynikających z art.217 §1 pkt 6 Ordynacji. Samo wskazanie przepisów prawnych nie wyczerpuje określenia trybu wniesienia zażalenie. W przeciwnym razie ustawodawca, w inny sposób sformułowałby treść art.217 §1 pkt 6. Pouczenie to jest zatem błędne.
Art.214 Ordynacji stanowi, że nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Na podstawie art.219 Ordynacji przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postanowień i zażaleń na nie.
Zwrot "nie może szkodzić stronie" oznacza, ze środek prawny wniesiony na podstawie błędnego pouczenia jest skuteczny tak, jak gdyby został wniesiony zgodnie z prawem.
W orzecznictwie sądowym sformułowano jednak tezę, że wprawdzie błędne pouczenie co do wniesienia środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone przepisami prawa terminy wnoszenia środków zaskarżenia. Błędne pouczenie stanowi zatem podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czy zażalenia (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r., I OSK 271/05; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 1999 r., I SA 1600/98; postanowienie NSA z dnia 1 lipca 1998 r., III SA 230/97).
Zasady przywrócania terminu do wniesienia zażalenia określa art.162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazany 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpocznie bieg od chwili poinformowania skarżącego przez organ podatkowy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na skutek nieprawidłowego pouczenia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło