I SA/Bd 573/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Asesor sądowy WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 grudnia 2008 r. prawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Wnioskiem z dnia [...] A. P. wystąpił do Starosty C. o zwrot zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej przy rejestracji samochodu osobowego. Decyzją z dnia [...] Starosta C. umorzył postępowanie w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości na podstawie art. 105 § 1 kpa. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, w którym podniosła niezgodność pobrania opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł z Konstytucją RP. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że strona już wcześniej, wnioskiem z [...] wystąpiła o zwrot zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu. Postępowanie administracyjne w przedmiocie tego wniosku załatwione zostało przez Starostę C. pismem z [...], w którym wskazał, że nie ma podstaw do zwrotu przedmiotowej opłaty, gdyż została ona pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Po pouczeniu o możliwości zaskarżenia czynności organu przez wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, strona skorzystała z tej możliwości i sprawa została ponownie rozpoznana pismem z dnia [...], w którym organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. W wyniku zaskarżenia powyższej czynności do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008r., w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 95/08 Sąd odrzucił skargę strony z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ uznał, że strona wyczerpała już przysługującą jej drogę administracyjną do dochodzenia zwrotu przedmiotowej opłaty albowiem żądanie skierowane do organu I instancji w piśmie z dnia [...] stanowi powtórzenie wniosku z dnia [...]. Tym samym postępowanie administracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. W tym zakresie organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2008r., sygn. akt I OPS 3/07. Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do sądu, podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie zauważyło, że żadne pismo Starosty C. ani z dnia [...], ani z [...] nie zostało opieczętowane z upoważnienia tego organu, jak również nie wskazywało terminu, w jakim strona powinna wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa czy też wnieść skargę do Sądu. Zdaniem strony, skoro wskazane pisma są niezgodne z prawem, nie można ich brać pod uwagę. Strona zaznaczyła, że gdyby Starosta C. pouczył ją o terminie wniesienia skargi do Sądu, to skarga nie zostałaby odrzucona. W ocenie strony, skoro organ I instancji nie uważa się za właściwy do zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu, to powinien przekazać wniosek strony do Ministra Infrastruktury, gdyż to on wydał przepisy niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z powodów innych, niż zarzuty podniesione przez skarżącego. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 w.w. ustawy sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze przesłanki powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem prawa albowiem zastosowana podstawa prawna umorzenia postępowania nie może znaleźć w sprawie zastosowania. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Oznacza to, że sprawa może się toczyć, gdy istnieje przedmiot takiego postępowania. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ogólne elementy tworzące przedmiot postępowania wyznacza art. 1 pkt 1 i art. 2 kpa. W świetle tych ustaleń warunki, które muszą być spełnione, by istniał przedmiot postępowania administracyjnego można zebrać następująco (G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan "Postępowanie administracyjne ogólne" C.H Beck s.627): a) w sprawie działa organ administracji publicznej b) organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie c) sprawa ma indywidualny charakter d) rozstrzygnięcie o niej następuje w formie decyzji administracyjnej e) w przepisach prawa materialnego administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia f) nie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie g) zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną h) istnieje podmiot mogący być stroną postępowania (dysponujący zdolnością administracyjnoprawną) i) podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa (legitymacją procesowa) j) podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym przedmioci W stanie faktycznym sprawy istotnym było przesądzenie o spełnieniu przesłanki opisanej w pkt f) w związku z pkt. d) tj. istnieniu w obrocie prawnym ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, w której co do zasady rozstrzygnięcie zapada w formie decyzji administracyjnej. W tym przedmiocie wypowiadał się sąd administracyjny w wyrokach w sprawie I SA/Ka 2247/98 z dnia 19.06.2000r, V SA/Wa 1347/06 z 04.10.2006r, IV SA 606/88 z dnia 02.09.1988r Brak przedmiotu postępowania w przypadku żądania rozstrzygnięcia ponownie w sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną, w której toczyło się już postępowanie zakończone wydaniem takiej decyzji lub innym ostatecznym rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, jest konsekwencją uregulowania zawartego w art. 110 kpa w związku z art. 126 kpa, zgodnie z którymi istnieje związanie organu wydanymi przez niego decyzjami administracyjnymi tudzież odpowiednio postanowieniami od chwili ich doręczenia (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 03.06.1993 w sprawie III ARN 27/93). Organ w zaskarżonej decyzji powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 04 lutego 2008r w sprawie I OPS 3/07, z której wynika, że sprawy administracyjnej toczącej się na skutek wniosku strony o zwrot uiszczonej opłaty za kartę pojazdu nie można załatwić w drodze decyzji administracyjnej – w tym przypadku organ podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją takiego stanowiska musi być uznanie, że załatwianie tych spraw nie może się odbywać z powołaniem na przeszkodę jej wcześniejszego ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym, czyniącym w konsekwencji to postępowanie bezprzedmiotowym. Inicjowana wnioskiem strony czynność lub akt nie wpływają bezpośrednio na taką czynność lub akt podejmowane na inny wniosek strony, chociażby w takim samym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zgodnie z art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.