I SA/Bd 578/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-12-14
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Leszek Kleczkowski, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, bez posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli nie jest formalnie zarejestrowane jako działalność gospodarcza, stanowi faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów i podlega regulacjom ustawy o transporcie drogowym. Brak wymaganej licencji lub zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego, a także wykorzystanie pojazdu niespełniającego kryteriów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie odpłatnego przewozu osób samochodem osobowym bez wymaganej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz za użycie pojazdu niespełniającego kryteriów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych. Przewóz został zlecony za pośrednictwem aplikacji mobilnej, a płatność dokonana została przelewem. Skarżący kwestionował charakter wykonywanej działalności, twierdząc, że nie prowadzi formalnie działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. nałożył na R. L. (dalej także Skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia, że strona wykonywała transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1087, zwanej dalej u.t.d.), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Rozpoznając wniesione odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ podał, że z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności protokołu kontroli oraz zeznań pasażera wynika bezsprzecznie, iż w dniu [...] kwietnia 2019 r. poddano kontroli drogowej pojazd marki Opel o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem tym kierował R. L., który wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu i na swoją rzecz, tj. przewoził pasażera z ulicy [...] na ulicę K. w T.. Na podstawie zeznań pasażera przesłuchanego w charakterze świadka, ustalono, iż usługę transportową zamówił korzystając z aplikacji [...], która wskazała mu koszt przejazdu na zadeklarowanej trasie w wysokości [...] złotych. Płatność za wykonaną usługę transportową została pobrana przelewem bankowym z konta świadka za pomocą wspomnianej aplikacji. Tytułem wykonanej usługi transportowej, w imieniu [...] Sp. z o.o. w G., [...] wystawił fakturę nr [...] na kwotę [...]zł. W chwili kontroli, strona nie okazała żadnego dokumentu czy pisemnej umowy zawartej z pasażerem, jak też nie wydała mu dowodu wniesienia opłaty za przejazd tak przed jak i po zakończeniu przewozu. Strona nie okazała również wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji wydanych na jego rzecz. Ustalono, że pojazd nie był wyposażony ani oznakowany jako taksówka. Kierowca będący stroną zawarł z partnerem flotowym [...] - przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o. w G., umowę najmu kontrolowanego pojazdu występując w roli wynajmującego oraz umowę o świadczenie usług i umowę serwisową, której przedmiotem było świadczenie przez ww. przedsiębiorstwo jako Usługodawcę zdalnych usług dostępu do platformy T. , U. - rozumiany jako przesył środków finansowych zarobionych na platformie, o której mowa wyżej, przez stronę występującej jako Usługobiorca.
Ze złożonych przez stronę zeznań wynika, że musiała skorzystać z obsługi pośrednika, bo nie mogła zawrzeć umowy bezpośrednio z B. z uwagi na to, że nie prowadziła działalności gospodarczej. Partnera wybrała sama z listy otrzymanej sms-em od [...].
Pomiędzy stroną a [...] Sp. z o.o. zaistniała relacja umowna dzięki której, strona była uprawniona do świadczenia usług przewozu na rzecz klientów zamawiających przewóz przez platformę [...]. Jednocześnie strona, nie była zobowiązana do stosowania się do poleceń pośrednika. Zgodnie z treścią jej zeznań, sama ponosiła koszty związane z paliwem i ubezpieczeniem, a jej wynagrodzenie było uzależnione od kwot jakie uiścili klienci. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy w sprawie bezsprzecznie wskazuje, że celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi przewozu. Opłata za przewóz została uiszczona w wysokości [...] złotych poprzez aplikację [...]. Nie można więc w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym, czy koleżeńskim. Zarówno pasażer jak i kierowca mieli świadomość pobrania i uiszczenia opłaty za wykonany przejazd, która bezspornie została uiszczona.
W złożonej skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie
- art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych sprawy dokumenty w postaci zawartej przez Skarżącego z przedsiębiorcą [...] Sp. z o.o.
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. wyjaśnień Skarżącego - z których wynika, że nie powinien być adresatem decyzji, albowiem nie jest on podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenie;
- art. 5 b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr [...] do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.
- art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług Strona 2 z 10 okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób); 6) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;
- art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] listopada 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] grudnia 2021 r. (k. 53 akt sądowych). Wcześniej Skarżący został poinformowany także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GITD z dnia [...] marca 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d, stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
– wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 u.t.d.). W myśl art. 87 u.t.d, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Organy ustaliły, że w dniu [...] czerwca 2019 r. Skarżący, wykonując przewóz drogowy jednej osoby, nie dysponował licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego ani też żadną licencją na wykonywanie transportu drogowego osób. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że Skarżący poruszał się (jako kierowca) samochodem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W chwili podjęcia kontroli wykonywał on odpłatny kurs od ul. [...] do ul. [...] – do [...] w T., gdzie przeprowadzono czynności kontrolne. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer zapłacił opłatę w wysokości [...] zł, która to kwota została pobrana z jego karty płatniczej. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji telefonicznej o nazwie [...]. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony z kierującym, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej, uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na ww. trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą aplikacji telefonicznej i jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny); Skarżący nie dysponował licencją, ani zezwoleniem na wykonywanie transportu drogowego (por. protokół z kontroli drogowej oraz protokoły z przesłuchania świadka – pasażera – k. 1-3, 5-7 akt admin.).
W kontekście stanowiska Skarżącego dotyczącego braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy, wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". Innymi słowy wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, ani nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje więc okoliczność, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu, pomimo tego, że Skarżący nie prowadził formalnie działalności gospodarczej, to jego działanie, było faktycznie prowadzoną działalnością odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z [...] marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Brak formalnego zarejestrowania – nie zmienia charakteru wykonywanej działalności.
Z dokonanych przez organy ustaleń wynika, że Skarżący świadczył usługę przewozu w imieniu własnym, jako wykonawca przewozu, za którą był odpowiedzialny. Skarżący jako kierowca oraz pasażer nie znali się, po raz pierwszy zetknęli się podczas przewozu. Zostali "skojarzeni" za pomocą aplikacji [...]. Poza tym więc, że usługa nie została wykonana w ramach legalnej działalności gospodarczej, wszystkie elementy wykonania transportu drogowego zostały spełnione. Pasażer zlecił przewóz, kierowca zobowiązał się do wykonania usługi przewozu na określonej w aplikacji trasie, podał pasażerowi cenę za wykonaną usługę a pasażer ją uiścił.
Poddając analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną [...] podkreślić należy, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-434/15 stwierdził m.in., że "usługa pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwieniu nawiązania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, stanowi usługę przewozową, a tym samym usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Trybunał wyjaśnił, że usługa ta polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy świadczą usługi. Administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, którą przedsiębiorstwo to pobiera od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą". Warto zauważyć, że przedstawiony przez TSUE mechanizm działania aplikacji, takich jak [...] jest zrozumiały, a dokonane przez organy ustalenia potwierdziły, że w sprawie mieliśmy do czynienia z takimi właśnie typowymi operacjami.
Jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że Skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu. Przedłożone w toku postępowania dokumenty nie potwierdzają tezy Skarżącego zmierzającej wyłącznie do uchylenia się od odpowiedzialności administracyjnoprawnej za popełnione naruszenia. Zorganizowana sieć powiązań pomiędzy wieloma podmiotami w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie daje podstaw do twierdzenia, że Skarżący wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz innego konkretnego podmiotu. Ponadto Skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji, w szczególności umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, potwierdzającej fakt wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu.
Wpływu na ustalenie, że Skarżący był osobą wykonującą transport drogowy we własnym imieniu i na własny rachunek nie mają zgromadzone w toku postepowania dokumenty. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego działalność sankcjonowaną przepisami ustawy o transporcie drogowym. niezależna jest od statusu kierowanego przezeń pojazdu, który w okolicznościach rozpoznawanej sprawy został wynajęty [...] Sp. z o.o. (z wyjątkiem opisanym w art. 18 ust. 4b u.t.d.). Należy również zauważyć, że przedmiotem umowy o świadczenie usług zawartej przez Skarżącego z tą spółką jest dostęp do platformy [...] oraz [...] rozumiany jako przesył środków finansowych, a nie usługi transportowe.
W tej sytuacji na Skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie [...]zł. Zachowanie Skarżącego (realizowanie transportu drogowego) stanowiło naruszenie określone w lp. 1.1. załącznika nr [...] do u.t.d. Istotne jest to, że kara pieniężna została nałożona na kierującego nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, lecz za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji/zezwolenia.
Z uwagi na przypisanie Skarżącemu ww. naruszenia organy w istocie musiały również ocenić, czy stwierdzony przewóz drogowy był wykonywany pojazdem spełniającym wymagania określone we właściwych przepisach. Przedmiotowego przewozu osób nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego.
Organy zasadnie nadto przyjęły, że stwierdzony podczas kontroli przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego. Zasadnie zatem, w ocenie sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro zawarta w tym przepisie definicja przewozu okazjonalnego jest nieprecyzyjna, uzasadnione jest dokonywanie wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisy prawa wspólnotowego. Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.Urz. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej: rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (por. Słownik języka polskiego, M. Szymczak (red.), t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 149/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 271/19, publ. CBOSA).
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 Kodeksu cywilnego, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
– niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W sprawie nie zaistniała okoliczność opisana w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., uzasadniająca odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a. Organy prawidłowo ustaliły zatem, iż Skarżący wykonywał transport drogowy mający charakter okazjonalnego przewozu osób, pojazdem niespełniającym wymagań konstrukcyjnych do wykonywania takiego transportu – pojazd posiadał bowiem tylko 5 miejsc siedzących.
Wobec powyższego, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na Skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.). Jednakże uwzględnić przy tym należy, że zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.
W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również Skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.
Organ odniósł się do zarzutów odwołania w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy, w tym wyjaśniono dostatecznie zasady działania aplikacji [...], które są możliwe do poznania przez każdą osobę potencjalnie korzystającą z niej (w szczególności przez korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu smartfonów). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. W ocenie Sądu okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej zarówno kierowca jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy.
Za chybiony należy uznać zarzut, jakoby organ wadliwie przyjął, iż to Skarżący był podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone naruszenia. Przykładowo okoliczność, że pojazd, którym posługiwał się Skarżący został wynajęty pośrednikowi, czyli [...] Sp. z o.o., nie ma wpływu na końcowe i udowodnione ustalenie, iż wykonywał on tym pojazdem we własnym imieniu transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i podlega sankcjom za naruszenie warunków wykonywania tej działalności.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło