I SA/Bd 579/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2010r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę I SA/Bd 579/10 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2010 r. Pani M. S. złożyła do Oddziału ZUS w [...] wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek . Wnioskodawczyni umotywowała swoją prośbę trudną sytuacją materialną uniemożliwiającą uregulowanie zobowiązań wobec Zakładu. Przedstawiła zestawienie swoich comiesięcznych wydatków i wskazała, że z otrzymywanego wynagrodzenia za pracę komornik sądowy dokonuje potrąceń na rzecz innych wierzycieli. W związku z tym na utrzymanie pozostaje jej kwota 930 zł netto miesięcznie. Wskazała także, że z uwagi na wykonywanie pracy zarobkowej i uzyskiwanie z tego stałych dochodów nie może otrzymać wsparcia finansowego z pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. ZUS Oddział w [...] wydał decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Organ uznał, że w stosunku do wnioskodawczyni nie zachodzi przesłanka umorzenia zadłużenia w postaci całkowitej nieściągalności w rozumieniu art.28 ust.2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ nie znalazł także podstaw do umorzenia należności w oparciu o ust.3 a cyt. przepisu tj. z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania składek. W dniu [...] marca 2010 r. strona złożyła do Zakładu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W uzasadnieniu wskazano te same okoliczności, na które powołano się w pierwotnym wniosku. M. S. podniosła, że na utrzymanie pozostaje jej po wszystkich potrąceniach kwota około 950 zł netto. Zobowiązania wobec wszystkich wierzycieli powstały w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. aktualnie komornik sądowy prowadzi egzekucję na rzecz trzech wierzycieli na łączną kwotę 41.861,59 zł. Strona wskazała, że umorzenie należności pozwoliłoby jej na wcześniejsze uregulowanie pozostałych zobowiązań. Ponadto wnioskodawczyni stwierdziła, że próbowała zawrzeć z organem układ ratalny, lecz nie była w stanie uregulować składek w wysokości ok.17.000 zł, co było warunkiem niezbędnym do zawarcia takiego układu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. ZUS Oddział w [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającą umorzenia zależności z tytułu nieopłaconych składek. Organ podniósł, że w sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż aktualnie prowadzone jest przeciwko stronie postępowanie egzekucyjne w drodze zajęcia wynagrodzenia za pracę. Ponadto organ zauważył, że dwa postanowienia komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, na które wskazuje strona, dotyczą postępowania prowadzonego w celu realizacji zobowiązań wobec innych prywatnych wierzycieli i zostały wydane stosunkowo dawno, a więc w 2003 r. i w 2004 r. W ocenie organu okoliczności sprawy nie uzasadniają także umorzenia składek w oparciu o art.28 ust.3a, gdyż strona osiąga stały miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w Administracji Domów Miejskich w [...]. ZUS zaznaczył, że nawet gdyby nie dochodził swoich wierzytelności za pośrednictwem komornika sądowego, to i tak byłaby prowadzona egzekucja na poczet pozostałych wierzycieli. Tym samym umorzenie zadłużenia przez ZUS nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji materialnej Pani M. S. Na marginesie organ zauważył, że zobowiązania publicznoprawne winno mieć co najmniej takie samo znaczenie jak inne zobowiązania. Nie powinno zdaniem organu dochodzić do sytuacji, w której osoba prowadząca działalność gospodarczą traktuje składki jako dostępną formę kredytowania takiej działalności. W kwestii możliwości zawarcia układu ratalnego organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art.30 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się ulg i umorzeń. W związku z tym w czasie, gdy strona zwróciła się z wnioskiem w sprawie ratalnej spłaty zaległości, na jej koncie jednocześnie figurowało zadłużenie z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Należności z tego tytułu nie mogły zostać objęte układem ratalnym i tylko ich wcześniejsze uregulowanie pozwoliłoby na ewentualne zawarcie umowy ratalnej co do pozostałego zadłużenia. Organ podkreślił, że opłacanie składek ubezpieczeniowych leży w interesie przede wszystkim ubezpieczonych. Obowiązek terminowego rozliczania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest całkowicie zrozumiały jeśli bierze się pod uwagę wyjątkowy charakter takich należności. Nie wywiązywanie się zaś z obowiązków świadczeń mających postać składek na określone fundusze prowadzi do przerzucania ich ciężaru na ogół społeczeństwa. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą samodzielnie musi ponosić ciężar pełnego jej finansowania, a ryzyko związane z jej prowadzeniem musi być wkalkulowane w tzw. ryzyko przedsiębiorcy. Trudna sytuacja finansowa płatnika nie może uwalniać go automatycznie w ocenie organu od obowiązku płacenia wymaganych prawem składek i umarzania zaległości z tego tytułu. Pismem z dnia [...] maja2010 r. M. S. wniosła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie bądź o skierowanie sprawy do Sądu Okręgowego VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy celem rozpoznania sprawy. Skarżąca wskazała, że działalność gospodarczą prowadziła w latach 1999-2003. Obecnie pracuje w ADM Sp. z o.o. w [...], gdzie jest zatrudniona na czas nieokreślony. Samotnie wychowuje córkę, która uczy się w szkole średniej. Na dziecko nie otrzymuje żadnych alimentów, zaś wynagrodzenie z tytułu pracy stanowi jej jedyne źródło dochodów. Obecnie komornik sądowy pobiera 50% wysokości wynagrodzenia i na życie pozostaje około 953 zł, dla dwóch osób. Odejmując od tego przedstawione miesięczne wydatki na życie dla dwóch osób pozostaje około 200 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że aby przeżyć musi brać kolejne pożyczki u krewnych i przyjaciół. Nie byłaby w stanie sobie poradzić bez pomocy osób najbliższych. Skarżąca wskazała, że parokrotnie próbowała zawrzeć z ZUS układ ratalny, który pozwoliłby jej spłacać realne raty, lecz organ nie ułatwiał jej tego. Przede wszystkim organ na wstępie domagał się uregulowania kwoty 17.000 zł zadłużenia, co w sytuacji skarżącej było nierealne. Zdaniem strony skarżącej ZUS kierował się tylko i wyłącznie własnym interesem, nie bacząc na możliwości finansowe płatnika. Skarżąca podkreśliła, że problemy z prowadzeniem działalności gospodarczej wynikały z okoliczności w dużej mierze niezależnych od niej. Powołała się na włamanie do firmy i kradzież sprzętu komputerowego, co w połączeniu z okolicznością nieubezpieczenia uniemożliwiło jej dalsze prowadzenie działalności bez narzędzi pracy. Wskazała również na fakt zlicytowania ‘za grosze’ samochodu, na którym był zastaw bankowy, a który stanowił główne narzędzie pracy skarżącej. Obecnie zadłużenie wobec wierzycieli wynosi około 42.000 zł i skarżąca jak wskazała z trudem radzi sobie z ich spłacaniem. Skarżąca podkreśliła, że przychylne załatwienie jej sprawy przez ZUS nie poprawi znacząco jej trudnej sytuacji finansowej, ale być może pozwoli przynajmniej na to, by jej córka mogła godnie żyć i dalej się uczyć. Wskazała, że ewentualne umorzenie należności pozwoliłoby jej na szybszą spłatę pozostałych zobowiązań podatkowych. Podkreśliła, że zgodnie z treścią § 3 ust.1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie takie okoliczności zachodzą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując całe swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Mając zatem na względzie wskazane przesłanki oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących Sądowi Administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Decyzja umorzeniowa ma charakter decyzji uznaniowej, co oznacza, iż ZUS nawet gdy stwierdzi zaistnienie przesłanki do umorzenia, czy to z ustawy czy to z rozporządzenia, nie ma obowiązku umorzenia należności z tytułu składek. Organ jedynie może dokonać takiego umorzenia, zaś Sąd nie może ingerować w swobodę podejmowania decyzji przez organ w tym zakresie. Tylko naruszenie przez organ wydający decyzję przepisów prawa może skutkować uchyleniem tej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi: "(...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi, umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Kierując się treścią wniosku Skarżącej, wszczynającego postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wobec przywołanej argumentacji, wspartej stosownymi regulacjami, stwierdzić należy, że w przypadku braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej. Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z powołanym powyżej § 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. W stanie faktycznym sprawy mimo, iż Sąd zauważa, że sytuacja Skarżącej jest trudna, to jednak organy nie naruszyły prawa podczas prowadzenia postępowania i wydawania decyzji i w związku tym brak jest podstaw do jej uchylenia. W kontekście podnoszonego argumentu, że spłata zadłużenia zagraża dalszej egzystencji skarżącej oraz jej córki podkreślić należy, że skarżąca otrzymuje stałe dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Jak ustalono w toku postępowania w stosunku do skarżącej prowadzone jest do chwili obecnej skuteczne postępowanie egzekucyjne. Ponadto skarżąca sama podnosiła, że posiada również zobowiązania wobec osób trzecich, które byłoby jej łatwiej uregulować gdyby umorzono jej należność wobec ZUS. Organ nie zgodził się z tym stanowiskiem twierdząc, że komornik sądowy i tak prowadziłby egzekucję na poczet pozostałych wierzycieli i dokonywał potrąceń z wynagrodzenia za pracę w możliwie maksymalnej wysokości. Wobec tego nie zmieniłoby to znacząco sytuacji finansowej skarżącej. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organów, iż stan majątkowy strony skarżącej w rozpoznanej sprawie nie jest taki, aby prowadził do pozbawienia możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych przy jakiejkolwiek spłacie istniejącego zadłużenia. Skoro organ jest władny w świetle prawa egzekwować na drodze przymusu administracyjnego (sądowego) określone kwoty, to tym bardziej należy przyjąć istnienie możliwości ich dobrowolnego uiszczania przez zobowiązanego. Paragraf 3 ust. 1 rozporządzenia wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. [...] Nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2449/06, LEX nr 328901). W kwestii układu ratalnego Sąd pragnie zauważyć, iż tak jak to uznały organy, nie dotyczy on składek pracowników. Wynika to wprost z cyt. art.30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, iż do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art.29 oraz art.29 cyt. ustawy. Zupełnie zrozumiałe jest w tym względzie żądanie organu zapłaty tej części składek na wstępie bowiem z racji obowiązku egzekucji takich składek organ nie mógł z jednej strony ustalić układu ratalnego, z drugiej zaś strony prowadzić egzekucję w stosunku do składek, które rozłożeniu na raty nie podlegają. Byłoby to nieracjonalne i szkodliwe z punktu widzenia dłużnika, jak i instytucji rozłożenia na raty, której celem jest ulżenie dłużnikowi. Ponadto Sąd pragnie zauważyć, że tut. Sąd w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ZUS w stosunku do skarżącej wydał już wyrok z dnia 28 stycznia 2009 r., w którym oddalił skargę (sygn. akt I Sa/Bd 759/08). Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, iż Skarżący nie wykazał, ażeby w stosunku do niego miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wszelkie dokumenty złożone przez Stronę oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku Skarżącego nie można stwierdzić, że zachodzą szczególne okoliczności związane z sytuacją rodzinną i stanem majątkowym, uzasadniające umorzenie zadłużenia. Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ - wskazując na przedwczesny charakter ewentualnej decyzji pozytywnej - dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Wskazać przy tym należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do kolejnego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.