I SA/Bd 579/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-03

Skład orzekający: Jarosław Szulc, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy na zarządzającego transportem można nałożyć karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z usterką układu hamulcowego, która została zakwalifikowana jako niebezpieczna, pomimo twierdzeń, że usterka powstała w trakcie przewozu i nie można było jej zapobiec?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że na zarządzającego transportem można nałożyć karę pieniężną za wykonywanie przewozu pojazdem z niebezpieczną usterką układu hamulcowego, nawet jeśli twierdzi on, że usterka powstała w trakcie przewozu i nie można było jej zapobiec. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy transportowego obejmuje również działania i zaniechania osób, którymi się posługuje, a przesłanki egzoneracyjne dotyczą sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot nie był w stanie przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę A.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z niebezpieczną usterką układu hamulcowego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, twierdząc, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Skarżący domagał się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2020 r. L. W. I. Transportu Drogowego nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2020 r., w miejscowości D.. Kontrolowany zespołem pojazdów kierowca I. T. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy [...] [...] sp. z o.o. Przebieg kontroli opisano w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2020 r. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym u przedsiębiorcy [...] [...] sp. z o.o. na dzień kontroli był A. M.. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Strona złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: "u.t.d.", poprzez jego nie zastosowanie i nie przyjęcie, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na naruszenie oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "k.p.a." i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019, poz. 900), dalej: "O.p.", poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu. Skarżący wyjaśnił, że kontrolowany pojazd w dniu kontroli był sprawdzany przez kierowcę i żadne nieprawidłowości odnośnie do stanu technicznego pojazdu nie zostały wykryte. Zdaniem Strony do usterki pojazdu mogło dojść w trakcie wykonywanego przewozu i tym samym nie można było mu zapobiec. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu podał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Wyjaśnił, że na postawie zgromadzonego materiału dowodowego udowodniono, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. wykonywany był przewóz drogowy samochodem ciężarowym, który posiadał usterkę w postaci pękniętych przednich tarcz hamulcowych, która to usterka została zakwalifikowana jako niebezpieczna. Naruszenie zostało stwierdzone w dniu [...] sierpnia 2020 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów, kierowca I. T. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy [...] [...] sp. z o.o. Podczas oględzin inspektorzy stwierdzili, że tarcze hamulcowe zamontowane na przednich kołach w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] są popękane. Stan techniczny uszkodzonych tarcz hamulcowych zamontowanych w kontrolowanym pojeździe utrwalono za pomocą dokumentacji fotograficznej. P. ujawniona w trakcie kontroli usterka układu hamulcowego stanowiła zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego, kontrolujący zakwalifikowali ją jako niebezpieczna i zakazali dalszej jazdy. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2020 r. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dał wiary wyjaśnieniom Strony, jakoby do przedmiotowej usterki doszło w dniu kontroli i tym samym nie można było jej zapobiec. Kontrola pojazdu marki [...] o nr rej. [...] została przeprowadzona w miesiącu sierpniu, czyli w jednym z najcieplejszych i suchych miesięcy w roku. W miesiącach letnich warunki do eksploatacji pojazdu w tym tarcz hamulcowych są najkorzystniejsze, ponieważ nie występują duże wahania temperatur pomiędzy temperaturą powietrza a temperaturą rozgrzanej tarczy hamulcowej, a to jest jeden z istotnych powodów pęknięcia tarczy hamulcowej. W. pęknięć i fakt, że pęknięcia występowały na dwóch tarczach hamulcowych wskazuje, iż występujące na tarczach mikropęknięcia z czasem przeistoczyły się w duże pęknięcia. Jest bowiem nieprawdopodobne by w tym samym dniu bez występowania niesprzyjających okoliczności (o niczym takim nie informował kierowca w trakcie kontroli) doszło do pęknięcia dwóch tarcz hamulcowych po dwóch różnych stronach pojazdu. Zdaniem organu ujawniona usterka jest następstwem zaniechania przez zarządzającego wydania na czas polecenia zamiany uszkodzonych tarczy hamulcowych, na którą to okoliczność miał wpływ. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie administracyjne zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 8 k.p.a., tzn. w sposób budzący zaufanie kontrolowanego do władzy publicznej. Zebrał istotne w sprawie dowody. Strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w toku czynności kontrolnych oraz w trakcie prowadzonego postępowania, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień, z których to uprawnień skorzystał w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. W trakcie toczącego się postępowania Skarżący nie dostarczył dowodów zwalniających go od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie. Organ odwoławczy podkreślił, że do ujawnionego naruszenia nie ma zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanego naruszenia doszło w okolicznościach, które zarządzający przedsiębiorstwem powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania stosownymi uprawnieniami i wiadomościami. Strona w toku postępowania nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d. Zarządzający transportem miał bowiem realny wpływ na stan techniczny taboru, którym wykonywany jest przewóz drogowy. Tym samym nie powinien doprowadzić do wykonywania przewozów pojazdem z usterkę mającą wpływ na bezpieczeństwo innych uczestników ruchu. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu odwoławczego, nałożona na Skarżącego kara jest w pełni uzasadniona. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie art. 138 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie, że w realiach niniejszej sprawy podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, a w konsekwencji błędne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania Skarżącego do organu oraz z pominięciem działań dążących do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś zaniechanie przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w rażącym stopniu. Wskazując na powyższe naruszenia, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Uzasadniając pierwszy z zarzutów Strona podniosła, że Spółka dochowała należytej staranności podczas kontroli stanu tarcz hamulcowych, gdyż obiektywnie brak było podstaw do ich wymiany. Pęknięcia promieniowe wynikają natomiast z okoliczności niezależnych od Skarżącego, a jedyne czego można domagać się od przewoźnika, to dokonywania regularnych kontroli pojazdu. Temu obowiązkowi [...] [...] nie uchybił. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. Tym samym działania Spółki i zarządzającego przewoźnikiem podejmowane w ramach kontroli stanu pojazdu i serwisowania, należy ocenić jako w zupełności wystarczające w zestawieniu z wzorem postępowania tzw. "rozsądnego przewoźnika". Spółka podjęła wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia. W ocenie Skarżącego w okolicznościach sprawy zachodzą więc przesłanki do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a organ winien umorzyć sprawę. Rozwijając drugi zarzut skargi Strona podniosła, że podczas kontroli inspektorzy nie podjęli próby wyjaśnienia przyczyn usterki z kierowcą, a na jego zapytanie w przedmiocie wyników kontroli, odpowiedzieli, że to nie problem kierowcy tylko firmy i nakazali kierowcy czekać w kabinie na sporządzenie protokołu kontroli. Nie podjęto więc próby ustalenia z kierowcą po czyjej stronie może leżeć odpowiedzialność za poruszanie się pojazdem z usterką. Ponadto organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że kierowca nie informował o występowaniu w dniu kontroli niesprzyjających okoliczności, niemniej organ administracyjny nie przeprowadził żadnych czynności celem ustalenia takich okoliczności, a wręcz uniemożliwił kierowcy ustosunkowanie się do wyników kontroli. Kierowca w takiej sytuacji nie mógł więc wskazać co w konkretnych okolicznościach mogło być przyczyną usterki. Na tę okoliczność wskazywał Skarżący już w odwołaniu do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2021 r. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID-19, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] października 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Pełnomocnik Skarżącej został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszoinstancyjna, nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie została na Skarżącego, jako zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie ([...] [...] sp. z o.o.), nałożona kara pieniężna w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę kwalifikowaną z grupy l.p. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, czyli usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły m.in.: art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano treść lp. 15.2. załącznika nr 4 do u.t.d. Dla oceny niniejszej sprawy konieczne jest podanie zasadniczych przepisów prawa. Jak wynika z art. 4 pkt 22 lit. d) u.t.d., określenie – obowiązki lub warunki przewozu drogowego – oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE), "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty. Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. W świetle lp. 15.2. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Z lp. 1.1.14. lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz.2141) wynika, że dotyczące układu hamulcowego, bębnów hamulcowych i tarcz hamulcowych – zużycie bębna lub tarczy, nadmierne zużycie bębna lub tarczy; rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie - jest usterką zakwalifikowaną jako usterka niebezpieczna. Sąd stwierdza, że w świetle ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, przede wszystkim ustaleń dokonanych w trakcie kontroli drogowej [...] sierpnia 2020 r. i załączonych fotografii, mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy prawa, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa. Na podstawie materiału dowodowego ustalono, że osobą wykonującą czynności zarządzające związane z przewozem drogowym u przedsiębiorcy [...] [...] sp. z o.o. na dzień kontroli był Skarżący - A. M. (osoba zarządzająca transportem). Stwierdzenie usterki zostało odnotowane w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Usterka została również utrwalona w dokumentacji fotograficznej stanowiącej materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy. Dokumentacja ta potwierdza występowanie pęknięć na tarczach hamulcowych (strona prawa oraz lewa) przedniej osi (zamontowanych na przednich kołach) skontrolowanego pojazdu. Pęknięcia te nie są mikropęknięciami, co widać także na zdjęciach. Dostrzega to także Skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. przyznając, że: "Na dokumentacji zdjęciowej poza dużym pęknięciem widoczne są właśnie takie mikropęknięcia". Te wspomniane duże pęknięcia ułożone są promieniście i odpowiadają opisowi usterki z lp. 1.1.14. lit. a) załącznika nr [...] do ww. rozporządzenia z [...] listopada 2019 r., którą zgodnie z przepisami uznaje się za usterkę poważną i niebezpieczną. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę i nie wniesiono do niego zastrzeżeń. Organy Inspekcji Transportu Drogowego zasadnie oceniły zebrany materiał dowodowy, a analiza materiału fotograficznego dokumentującego stwierdzone w niniejszej sprawie nieprawidłowości potwierdza - w ocenie Sądu - występowanie licznych pęknięć na tarczy hamulcowej, co jest widoczne gołym okiem i co pozwala uznać za bezzasadne zarzuty skargi związane z naruszeniem art. 7 i art. 8 k.p.a. Ponieważ ujawniona w trakcie kontroli usterka układu hamulcowego (tarcz hamulcowych) stanowiła zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego, to prawidłowo kontrolujący zakwalifikowali ją jako niebezpieczną. W związku z powyższym, kierującemu zakazano dalszej jazdy – zatrzymano za pokwitowaniem dowód rejestracyjny pojazdu ciężarowego. W przedmiotowej sprawie dla stwierdzenia usterki wystarczająca była wzrokowa ocena tarcz hamulcowych, co nie budzi wątpliwości tut. Sądu. Zatem zasadność kary jak i jej wysokość jest zgodna z prawem. Za nieuprawniony należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 138 k.p.a. w zw. z art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym ostatnio wymienionym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W tym kontekście Skarżący powołuje się na okoliczność, że pojazd opuszczający bazę był w pełni sprawny technicznie, a do powstania uszkodzeń mogło dojść w czasie wykonywania przewozu. Ponadto kierowca był przeszkolony i ciążył na nim obowiązek codziennej bieżącej oceny stanu technicznego pojazdu. Nie można było zapobiec powstaniu tych usterek. Odnosząc się do powyższego, tut. Sąd zauważa, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, iż przesłanki egzoneracyjne określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przedsiębiorca transportowy ponosi bowiem odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych. Na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, w tym kierowcy, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Po 86/20). Powyższe uwagi należy odnieść odpowiednio do osoby zarządzającej transportem w takim przedsiębiorstwie. W przedmiotowej sprawie nie ma również podstaw do stwierdzenia, że usterka tarczy hamulcowej jest rezultatem działania siły wyższej. Okoliczności natomiast sprawy, w tym fakt, że występująca usterka tarczy hamulcowej (popękanie) była możliwa do wykrycia w wyniku wzrokowej kontroli stanu technicznego pojazdu, wskazuje, że profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności był w stanie wykryć liczne pęknięcia tarczy hamulcowej. Rację ma organ pierwszej instancji podnosząc, że tego rodzaju pęknięcia obu tarcz hamulcowych nie mogły powstać w okresie od godz. 7:25 (pierwsza aktywność kierowcy w dniu [...] sierpnia 2020 r.) a godziną 10:11 (kontrola drogowa) tego samego dnia. Nie daje się obronić teza, że to warunki atmosferyczne w miesiącu sierpniu spowodowały tak duże popękanie opon i to w krótkim przedziale czasowym. Trudno też odmówić racji obiektywnemu stwierdzeniu organu, że w miesiącach letnich różnica temperatur między rozgrzaną tarczą hamulcową a powietrzem jest stosunkowo najkorzystniejsza, bo nie ma dużych wahań. Tym bardziej, gdy ma to miejsce w godzinach porannych (7:25 – 10:11). Niewątpliwie usterki nie powstały na skutek zdarzenia nagłego i nieprzewidzianego. Dla wykrycia tak znaczącej i niebezpiecznej usterki wystarczyło dokonać wzrokowej kontroli stanu tarcz hamulcowych w ramach codziennej obsługi. Niedbalstwo po stronie osób, które miały to wykonywać nie może uwalniać Skarżącego od odpowiedzialności (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Po 86/20). Z tych względów, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne wynikające z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Jak zasadnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1005/20 "Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy przedsiębiorstwa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92c u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Na przedsiębiorcę nałożony został więc obowiązek wyboru właściwych rozwiązań organizacyjnych dotyczących dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem; przedsiębiorcę obciążają kwestie właściwego doboru osób współpracujących, właściwego systemu motywacyjnego czy szkoleniowego. Skarżącego nie może tym samym zwolnić z odpowiedzialności brak bezpośredniego wpływu na kierowcę w trakcie wykonywania przewozu. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co nie może oznaczać zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. W orzecznictwie wskazuje się, że nie można uznać za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy brak możliwości kontroli kierowcy w czasie, gdy wykonuje transport drogowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 118/10, LEX nr 55952790)." Sąd w obecnym składzie ww. pogląd podziela i uznaje zawarte w nim spostrzeżenia za adekwatne do odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem. Sąd stwierdza, że organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały prawidłowej oceny prawnej dotyczącej odpowiedzialności Skarżącego, jako zarządzającego transportem, za stwierdzone w niniejszej sprawie nieprawidłowości. Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie jest zupełny i pozwala na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GITD przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną. Na marginesie Sąd zauważa, że w nadesłanych aktach administracyjnych znajduje się postanowienie GITD o wstrzymaniu z urzędu zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło