I SA/Bd 58/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-04-04
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i odwoławczy prawidłowo rozpoznały zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, uwzględniając szczegółowe rozliczenie wpłat i deklaracji składanych przez zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organ ten szczegółowo odniósł się do argumentacji strony, przedstawił logiczne uzasadnienie oparte na okolicznościach sprawy, wykazując bezpodstawność twierdzeń strony o istnieniu nadpłaty. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie znalazły potwierdzenia, a strona nie wykazała konkretnych nieprawidłowości w rozliczeniach składek przez organ.Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału ZUS w B. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Szpitala M. w B. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy od marca do listopada 2013 r. Szpital zgłosił zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że spłacił należności. Po odmowie uwzględnienia zarzutu przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, WSA w Bydgoszczy wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r. uchylił te postanowienia, nakazując szczegółowe rozliczenie i odniesienie się do dokumentacji Szpitala. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły uwzględnienia zarzutu, co doprowadziło do kolejnej skargi Szpitala do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2017r. sprawy ze skargi W. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec W. Szpitala M. im. dr E. W. w B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia
[...] sierpnia 2015r. nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące: marzec 2013r. w kwocie [...]zł, sierpień 2013r. w kwocie [...]zł, październik 2013r. w kwocie [...]zł oraz za listopad 2013r. w kwocie [...]zł należności głównych. Tytuł wykonawczy wraz
z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego został doręczony zobowiązanemu
w dniu [...] sierpnia 2015r.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. Szpital, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", zgłosił zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Strona podniosła, że pierwotnie ZUS wystawił zaświadczenie z dnia [...] lipca 2013r., w którym stwierdził, iż Szpital nie zalega
z opłatami na poczet należności z tytułu składek, a układy ratalne na lata 2008-2012 zostały spłacone w dniu [...] maja 2013r. Jednocześnie jednak, pismami z dnia
[...] stycznia 2014r., [...] marca 2014r. oraz [...] czerwca 2015r. Szpital został poinformowany o szeregu zaległości z tytułu należności publicznoprawnych. W związku z tym Szpital wielokrotnie zwracał się do ZUS z prośbą o udostępnienie dokumentacji wskazującej rzekome kwoty zaległych składek oraz okresy, za jakie powstały zaległości, ale ZUS odmówił udostępnienia dokumentacji, wskazując, że jedynym sposobem na ustalenie okresów oraz kwot zaległości jest "konfrontacja" dokumentacji posiadanej przez ZUS oraz przez Szpital. Wobec podniesionego zarzutu wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego Szpital przedłożył w załączeniu dowód wpłaty składki na ubezpieczenie społeczne za okres wskazany w przedmiotowym tytule wykonawczym.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W wyniku złożonego przez Szpital zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej
w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozpatrując złożoną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 125/16 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w takim zakresie, iż miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. ZUS winien szczegółowo przedstawić rozliczenie wszelkich deklaracji, korekt, oraz dokonanych wpłat i zaliczeń, co pozwoli na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a także pozwoli ustalić, która ze stron sporu ma rację w przedmiotowej kwestii. Ponadto, nałożono na ZUS obowiązek odniesienia się do dokumentów, jakimi dysponuje dłużnik, które zostały załączone do złożonego zażalenia na postanowienie z dnia [...] października 2015 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówił uwzględnienia zarzutu.
W złożonym zażaleniu Szpital wniósł o uwzględnienie zarzutu określonego
w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił uchybienie w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego rzutujące na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego (art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.". W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że ZUS nie dokonał pogłębionej analizy złożonych deklaracji rozliczeniowych, ich korekt oraz wpłat dokonanych przez Szpital, co sprawiło, że nie wykonał wskazań Sądu podczas ponownego rozpoznania sprawy. Jako przykład wskazano ustalenia faktyczne dokonane przez ZUS, które nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał, że w niniejszej sprawie Szpital złożył zarzut wykonania w całości egzekwowanego obowiązku, tj. zarzut,
o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w zakresie którego wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Ponadto, mamy do czynienia z przypadkiem, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, co oznacza, że bezprzedmiotowe jest wydawanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Kluczowe znaczenie w sprawie ma zatem zagadnienie związania dyrektora izby skarbowej, jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W tym zakresie organ wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie posiada kompetencji, jak i narzędzi umożliwiających ingerencję w zajęte przez wierzyciela stanowisko.
Odnosząc się do przedmiotu sporu organ stwierdził, że wierzyciel wypełniając zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 125/16, szczegółowo wyjaśnił okoliczności powstania przedmiotowych zaległości i odniósł się do zarzutów Szpitala oraz dołączonych przez niego dokumentów. Wskazano mianowicie, że z akt sprawy wynika, iż dnia [...] kwietnia 2013 r. Szpital złożył deklarację rozliczeniową ZUS DRA za 03/2013 na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego wykazanych w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł. Tym samym kwota do zapłaty przez płatnika wyniosła [...] zł. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Szpital dokonał (w terminie) wpłaty w kwocie [...]zł, wobec czego na koncie powstała niedopłata w wysokości [...] zł. Dnia [...] stycznia 2014 r. Szpital złożył deklarację rozliczeniową numer [...] na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego
i chorobowego wykazanych w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł, kwota do zapłaty przez płatnika wyniosła [...] zł. Uwzględniając wpłatę z dnia
[...] kwietnia 2013 r. w kwocie [...]zł do zapłaty pozostała kwota [...]zł, którą to zaległość, po skierowaniu upomnienia i zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy objęto przedmiotowym tytułem wykonawczym.
W zakresie zaległości za 08/2013 na FUS wierzyciel wskazał, że dnia
[...] września 2013 r. Szpital złożył deklarację rozliczeniową ZUS DRA za 08/2013 na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń
z ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego wykazanych w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł, wobec czego kwota do zapłaty wyniosła [...] zł. Dnia [...] września 2013 r. Szpital dokonał terminowej wpłaty na kwotę [...]zł, natomiast w dniu [...] października 2013 r. wpłaty oznaczonej 08/2013
w kwocie [...]zł. Po uwzględnieniu powyższych wpłat na koncie płatnika pozostała do zapłaty kwota [...]zł, którą to zaległość, po skierowaniu upomnienia
i zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy objęto przedmiotowym tytułem wykonawczym.
W kontekście powyższego za nietrafny uznał Dyrektor Izby Skarbowej zarzut zażalenia, iż wierzyciel milczy na temat wpłaty dokonanej przez Szpital w dniu [...] października 2013r. na kwotę [...]zł.
Dalej wierzyciel wyjaśnił, że dnia [...] listopada 2013 r. Szpital złożył deklarację rozliczeniową ZUS DRA za 10/2013 z numerem [...] na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego wykazanych w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł. Do zapłaty pozostała kwota [...]zł. Po uwzględnieniu terminowej wpłaty z dnia [...] listopada 2013 r. w kwocie [...]zł na koncie płatnika powstała niedopłata w wysokości [...] zł. W dniu [...] grudnia 2013 r. Szpital złożył deklarację numer [...] na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego wykazanych
w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł. Kwota do zapłaty wyniosła wobec tego [...] zł, a po uwzględnieniu wpłaty z dnia [...] listopada 2013r. do zapłaty pozostała kwota [...]zł. Deklaracja złożona przez Szpital w dniu [...] czerwca 2014 r. z numerem [...] została rozliczona w sposób przedstawiony powyżej. Nadal do uregulowania pozostawała kwota [...]zł. Deklaracja rozliczeniowa
z numerem [...] została przez płatnika założona w dniu [...] października 2014 r. na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń
z ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego wykazanych w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł, wobec czego kwota do zapłaty wyniosła [...] zł. Po uwzględnieniu wpłaty z dnia [...] listopada 2013 r. na koncie płatnika pozostała do uregulowania kwota [...]zł. Z. tę, po skierowaniu upomnienia objęto przedmiotowym tytułem wykonawczym.
Odnośnie zaległości na FUS za 11/2013r. wierzyciel wskazał, że dnia [...] grudnia 2013 r. Szpital złożył deklarację rozliczeniową ZUS DRA za 11/2013 na kwotę FUS [...] zł, która pomniejszona została o kwoty wypłaconych świadczeń
z ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego wykazanych w ciężar deklaracji rozliczeniowej na kwotę [...]zł. Kwota do zapłaty wyniosła [...] zł.
Po uwzględnieniu terminowej wpłaty z dnia [...] grudnia 2013 r. w kwocie [...]zł do zapłaty pozostała kwota [...]zł. Następnie Szpital w dniach [...] stycznia 2014r.,
[...] lutego 2014 r., [...] czerwca 2014 r. oraz [...] września 2014 r. złożył korekty deklaracji
o numerach odpowiednio: [...], [...], [...] i [...], które zostały rozliczone jak wskazano powyżej. Do uregulowania pozostała kwota FUS [...] zł, którą to zaległość, po skierowaniu upomnienia i zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy objęto przedmiotowym tytułem wykonawczym.
Wierzyciel wyjaśnił również bezpodstawność powołania się na układy ratalne, które nie obejmowały przedmiotowych zaległości za 2013 r. lecz dotyczyły lat
2008-2012.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia, że w "Raporcie zestawienia deklaracji
i wpłat" z dnia [...].09.2015 r., na koncie płatnika w zakresie składki na ubezpieczenie społeczne za okres 03/2013 widniała nadpłata w wysokości [...] zł a nie zaległość, wierzyciel wyjaśnił, że w dokumencie tym zsumowane zostały wpłaty z oznaczeniem tytułu 03/2013, tj. wpłata z dnia [...].03.2013 r. w wysokości [...] zł oraz wpłata
z dnia [...].04.2013 r. w wysokości [...] zł, co łącznie daje kwotę [...]zł. Kwota do zapłaty przez płatnika zgodnie z deklaracją rozliczeniową ZUS DRA za 03/2013 wynosiła [...] zł, co po zmniejszeniu łącznej kwoty wpłat daje wprawdzie kwotę [...]zł, jednakże przy odczytywaniu dokonanych w "Raporcie zastawienia deklaracji i wpłat" zapisów trzeba mieć na uwadze, że nie potwierdzają one rozliczenia i stanu konta płatnika. Dane zawarte w tym zestawieniu stanowią wyłącznie informację o wysokości kwot składek zadeklarowanych w deklaracjach rozliczeniowych ZUS DRA za dany miesiąc oraz kwotach dokonanych wpłat z oznaczeniem poszczególnych tytułów. Dokument nie uwzględnia odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia, dokonanych zwrotów oraz wpłat dokonanych w ramach postępowania egzekucyjnego, o czym przedstawiciele płatnika byli poinformowani. Wierzyciel stwierdził, że okoliczności te pomija płatnik, co rzutuje na prawidłowy odczyt i weryfikację udostępnionego płatnikowi dokumentu.
Wierzyciel zauważył, że płatnik pomija również, iż wpłata z dnia [...] marca 2013 r. została dokonana na poczet składek za okres 02/2011-03/2011, w ramach wykonania umowy ratalnej nr [...]. Przy czym zgodnie z § 4 ust. 3 umowy ratalnej poszczególne raty należało wpłacać oznaczając na dowodzie typ wpłaty symbolem "U" oraz w polu deklaracja wpisać "miesiąc i rok wyznaczonego terminu płatności raty".
W konkretnym przypadku termin płatności raty wynikającej z harmonogramu spłaty przypadał na [...].03.2013 r. (a więc 03/2013). Stąd wpłata została uwidoczniona
w raporcie pod pozycją dotyczącą składki za okres 03/2013. Natomiast na pokrycie składki za okres 03/2013 r. faktycznie rozliczona została wyłącznie druga ze wskazanych wpłat, tj. dokonana w dniu [...] kwietnia 2013 r., której rozliczenie przedstawiono wyżej.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowo rozpisano sposób analizy danych zawartych w raporcie wraz z wyliczeniem salda na dzień [...] września 2015 r., według którego saldo WN wynosi [...] zł, a zatem nie ma mowy o wystąpieniu po stronie Szpitala nadpłaty
w regulowaniu należności wobec ZUS. Ponadto, w tym samym aspekcie wierzyciel postrzega kolejny nieuzasadniony zarzut zażalenia odnoszący się do podsumowań zawartych w udostępnionych dokumentach rozliczeniowych. Jak wskazano "Raport rozliczenia należności SEKIF" z podsumowaniem na kwotę [...]zł odnosi się do rozliczenia z poziomu deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA, natomiast "Raport rozliczenia zobowiązań SEKIF" z podsumowaniem na kwotę [...]zł odnosi się do rozliczenia z poziomu wpłat. Oba raporty są zatem różnymi dokumentami wobec czego zawierają różne kwotowe podsumowania operacji. Wierzyciel zaznaczył przy tym, iż nie może odnieść się do kwoty podsumowania [...] zł powołanej przez Szpital, gdyż kwota taka nie została zidentyfikowana w przekazanych płatnikowi dokumentach.
Wierzyciel zauważył również, że płatnik błędnie utożsamia proGes rozliczania konta dokonywany z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 78 poz. 465 ze zm.), na podstawie dokumentów rozliczeniowych i płatniczych zidentyfikowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS na dany dzień rozliczenia, z obowiązkami płatnika wynikającymi
z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.). Sformułowanie "dobowe rozliczenie konta" odnosi się właśnie do procesu rozliczania konta i nie ma związku z ustawowymi obowiązkami płatnika w zakresie składania miesięcznych deklaracji rozliczeniowych.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że z informacji wskazanych przez wierzyciela wynika, iż wbrew stanowisku Szpitala nie istniała nadpłata z tytułu przekroczenia górnej rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne
i rentowe, która mogłaby być rozliczona na poczet składki na ubezpieczenie społeczne za 08/2013, w sposób, na jaki powołuje się płatnik. W szczególności dotyczy to ewentualnej nadpłaty w składkach za okres 06/2013 i 07/2013. Płatnik błędnie popiera swoje stanowisko pismem ZUS z dnia [...] grudnia 2011 r., które dotyczyło konkretnej sytuacji, a ustalony wówczas stan faktyczny w aspekcie określonej normy prawnej nie może być automatycznie przenoszony na grunt niniejszej sprawy.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia wierzyciel wyjaśnił także, że na poczet przedmiotowych zaległości nie dokonano rozliczenia żadnych nadwyżek, na które powołuje się Szpital.
W skardze do tut. Szpital wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz umorzenie przedmiotowego postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, wniesiono o przeprowadzenie dowodu
z załączonych do skargi dokumentów: pisma Naczelnika Wydziału Rozliczeń Kont Płatników Składek ZUS z dnia [...] grudnia 2011r. oraz zestawienia opracowanego przez p.o. Głównego Księgowego Szpitala K. M., p.o. Zastępcy Głównego Księgowego A. K.-K. oraz inspektora ds. płac I. K. na okoliczność prawidłowego rozliczania konta płatnika przez Szpital i braku zaległości
w okresach objętych egzekucją.
Zaskarżonemu postanowieniu Szpital zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 10 § 1 k.p.a. i an. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału
w przedmiotowym postępowaniu, w szczególności poprzez niezapoznanie strony
ze stanowiskiem organu I instancji wyrażonym w postępowaniu zażaleniowym, niezapoznanie strony z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz pozbawienie strony możliwości zgłaszania uzupełniających wniosków dowodowych przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie, mające wpływ na rozstrzygnięcie postępowania;
2) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., tj. nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mające wpływ na rozstrzygnięcie postępowania.
W uzasadnieniu Szpital wyraził wątpliwość, czy organ II instancji w ogóle przeanalizował okoliczności, na które zwracał uwagę skarżący, a także - przy założeniu o ich słuszności - czy mogły one wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia, skoro organ jeszcze przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów stawia tezę, iż może działać wyłącznie w obrębie stanowiska wierzyciela i organu I instancji. Szpital zauważył, że Dyrektor Izby Skarbowej zarzucił płatnikowi, iż ten nie przedstawił dowodów, które mogłyby doprowadzić do odmiennych wniosków, co
w świetle naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. musi budzić sprzeciw. W odniesieniu do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., zdaniem Szpitala, zasadnicze znaczenie ma jednak stwierdzenie organu, że nie jest możliwe w ramach środka zaskarżenia dokonanie kompleksowego rozliczenia konta Szpitala. Innymi słowy organ II instancji wychodzi z założenia, że skoro przedmiotowe postępowanie dotyczy zaległości z tytułu składki za konkretny okres to zbędna jest analiza sposobu rozksięgowywania przez ZUS wpłat czynionych przez Szpital na poczet ww. zobowiązania. Tymczasem kierunek postępowania dowodowego powinien być zupełnie inny, w sprawie tej nie chodzi bowiem o "kompleksowe rozliczenie konta Szpitala", ale gruntowną analizę historii rachunku Szpitala i dokonywanych przez Szpital wpłat. Szpital podkreślił, że od lat na bieżąco odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w zadeklarowanej wysokości. Zauważył, że istnienie "niedopłaty"
i "nadwyżek" na rachunku Szpitala, na które zwraca uwagę ZUS, wręcz wymuszają na organach dokonanie analizy historii dokonywanych wpłat, a ograniczanie się - jak czyni to organ II instancji - do jednego okresu jest w istocie arbitralnym zawężeniem materiału dowodowego, sprzecznym z wymogami stawianymi przez art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
W przedmiocie wnioskowanych dowodów Szpital zaznaczył, że wobec nieprzedstawienia przez organ odwoławczy nowych dokumentów, na których oparł on rozstrzygnięcie (stanowisko wierzyciela), skarżący nie miał możliwości wnieść o ich przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.
Wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w oparciu
o wystawiony tytuł wykonawczy obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: marzec, sierpień, październik i listopad 2013r., na podstawie złożonej przez niego deklaracji. W postępowaniu tym, na podstawie
art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgłoszony został zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Po jego rozpatrzeniu, postanowieniem
z dnia [...] października 2015r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej
w B.. W wyniku wniesionej skargi, wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016r., sygn. akt I SA/Bd 125/16 WSA w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz postanowienie ZUS z dnia [...] października 2015 r. Sąd stwierdził, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS ma obowiązek odnieść się do dokumentów jakimi dysponuje dłużnik co do spłaty zaległości, w tym do danych podanych w załączniku do zażalenia i skonfrontować je z konkretnymi dokumentami pozostającymi w gestii ZUS. Dokonane na ich podstawie ustalenia organ winien zawrzeć w uzasadnieniu, wydanego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów rozstrzygnięcia. Dopiero takie szczegółowe i przekonujące uzasadnienie postanowienia, sporządzone w oparciu o kompletny i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy może być uznane za wypełniające obowiązki wierzyciela w zakresie wyrażenia stanowiska o jakim mowa w art. 34 u.p.e.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r., działając jako organ egzekucyjny i wierzyciel, odmówił uwzględnienia zarzutu złożonego w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Spór między stronami dotyczy faktycznego istnienia zaległości w dacie wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Źródłem tego sporu jest poprawność rozliczania wpłat dokonywanych przez płatnika.
Wskazać należy, że stosownie do art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu
w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie w całości albo w części obowiązku. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Z kolei stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia
o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. w uzasadnieniu postanowienia przedstawił szczegółowo sposób rozliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za marzec, sierpień, październik i listopad 2013r. objętych postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w konfrontacji
z argumentacją szpitala, odnosząc się do wpłat, korekt deklaracji dokonywanych przez szpital i wskazywanych przez niego nadpłat. Mając na uwadze zalecenia WSA
w B. ZUS odniósł się również do dokumentacji płatnika stanowiącej załącznik do zażalenia z dnia [...] października 2015 r. i wyjaśnił przyczyny powstania zaległości składkowych.
ZUS w swoim postanowieniu przedstawił zapisy dotyczące wpłat i składanych deklaracji przez szpital związanych ze składkami na ubezpieczenia za marzec, sierpień, październik i listopad 2013 r. Deklaracje rozliczeniowe składane przez płatnika wskazywały kwoty do zapłaty, natomiast dokonywane wpłaty opiewały na kwoty niższe od kwot wskazanych w dokumentacji rozliczeniowej. Podkreślono, że szpital nie dokonał na poczet należności za wskazane wyżej miesiace innych wpłat niż przedstawione w uzasadnieniu postanowienia. Odnosząc się do wskazywanych przez szpital nadpłat, szczegółowo przedstawiono sposób ich rozliczenia i wykazano ich nieistnienie.
Podkreślenia wymaga, że fakt posiadania przez płatnika na koncie nadpłaty za dany miesiąc nie jest równoznaczny z istnieniem nadpłaty w stosunku do całości zapisów na koncie rozliczeniowym. Rozliczenie konta płatnika odbywa się na podstawie danych pochodzących z deklaracji rozliczeniowych. Rozliczenie to obejmuje również wszystkie nierozliczone w danym momencie należności i wpływy za wszystkie okresy rozliczeniowe, z wszystkich funduszy i tytułów. W przypadku gdy na koncie widnieje zaległość, płatnik nie może pomijać okoliczności, że nadpłacone środki są zaliczane na pokrycie tych zaległości i nie będą rozliczone zgodnie z jego wskazaniem. Rozliczenie konta płatnika następuje w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr. 78, poz. 465 ze zm.).
W skardze do Sądu strona zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący podniósł, że organ II instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, którego niedostatki odzwierciedlone są już w wadliwym postanowieniu Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie skarżącego kierunek postępowania dowodowego w niniejszej sprawie powinien zmierzać do gruntownej analizy historii rachunku szpitala i dokonanych przez szpital wpłat. Strona wskazała na niezbędność przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K. M. - głównej księgowego, A. K.-K. - zastępcy głównego księgowego oraz B. Ś. - specjalisty ds. płac.
Sąd tych zarzutów nie podziela. Należy zauważyć, że organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał bezpodstawność twierdzeń strony. W skardze strona nie wyjaśniła na czym polegają "niedostatki" postanowienia Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ogólnie zarzuciła, że należy dokonać gruntownej analizy historii rachunku szpitala i dokonanych przez niego wpłat. Skarżący nie wskazał jednak konkretnych nieprawidłowości
w rozliczeniach składek przez organ. W konsekwencji należy stwierdzić, że sformułowane zarzuty są w istocie polemiką z prawidłową oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ. To, że strona nie zgadza się z tą oceną nie oznacza, że doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów określonej
w art. 80 k.p.a. Nie wiadomo również na czym miałoby polegać nierozpatrzenie
i niezebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a tym samym naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Wprawdzie strona zgłosiła wniosek
o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych wyżej świadków, lecz nie wiadomo w ogóle na okoliczność jakich nieprawidłowości miałyby być one przesłuchiwane. Ponadto wniosek ten został zgłoszony dopiero w skardze.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd oddalił skargę
w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło