I SA/Bd 582/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. odmawiającą skarżącej umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 2009r. nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny: skarżąca wnioskiem z 25 lutego 2009r. wystąpiła o umorzenie zapłaty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że skarżąca była zatrudniona na umowę o pracę w H. S.A. i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 2.231,81 zł brutto (po potrąceniach, w tym komorniczych do wypłaty pozostaje kwota 913,81 zł - informacja z wydruku z listy płac za marzec 2009r.). Mieszkała w wynajmowanym mieszkaniu wspólnie z niepracującym, 27 letnim synem, który pozostawał na jej utrzymaniu i jego narzeczoną. Wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją mieszkania wynosiły około 600,00 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż w związku z problemami zdrowotnymi ponosiła wydatki na zakup leków (na potwierdzenie przedłożyła kartę informacyjną z leczenia szpitalnego z czerwca 2008r.) oraz oświadczyła, iż nie jest właścicielem żadnych innych nieruchomości, wartości ruchomych i praw majątkowych. W rocznym obliczeniu podatku od dochodu uzyskanego przez podatnika (PIT-40) pracodawca skarżącej wykazał dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę za lata 2007-2008 odpowiednio w wysokości 22.052,00 zł oraz 22.313,85 zł. Organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia zaległości. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. podkreślając, że środki uzyskane ze sprzedaży własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przeznaczyła na spłatę zobowiązań kredytowych i komorniczych oraz zobowiązań względem osób trzecich. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując odwołanie skorzystał z określonego w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej uznania administracyjnego, które zezwala na wybór negatywnego rozstrzygnięcia wniosku podatnika, nawet przy wskazaniu, że zachodzą ustawowe przesłanki zawarte w tym przepisie i podtrzymał stanowisko organu I instancji odmawiające umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych. Organ odwoławczy, po dokonaniu analizy sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej uznał, że była ona istotnie trudna i w sprawie zachodził ważny interes podatnika. Jednak, w ocenie organu, nie bez znaczenia był fakt, że przedmiotowa zaległość pozostawała w związku ze zbyciem nieruchomości, a także okoliczność, że dochód ze sprzedaży jest dochodem jednorazowym i dodatkowym, niestanowiącym zwykłego źródła utrzymania. Organ podkreślił, że prowadząc własne gospodarstwo domowe podatnik sam odpowiada za podejmowane decyzje zwłaszcza, co do sposobu rozdysponowania uzyskanymi środkami finansowymi. Należności publicznoprawne, w tym podatki mają charakter priorytetowy w stosunku do zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym i należy je zaspakajać w pierwszej kolejności. Konieczność spłaty zaciągniętych wcześniej kredytów, jak i innych zobowiązań nie jest okolicznością uzasadniającą zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż decydując się na sprzedaż nieruchomości skarżąca była świadoma obowiązku uregulowania podatku z tytułu zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, zgodnie z art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż o obowiązku takim w dniu sprzedaży nieruchomości powiadomił ją notariusz, o czym świadczy stosowny zapis w akcie notarialnym z dnia [...]. Na rozstrzygnięcie organu Ii instancji skarżąca złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzuciła, że w podjętym rozstrzygnięciu nie uwzględniono wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie oraz błędnie ustalono stan faktyczny. Zdaniem skarżącej decyzje organów podatkowych naruszają prawo materialne i procesowe, ponieważ organy zastosowały zawężającą wykładnię art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej oraz nie uwzględniły go w podstawie prawnej rozstrzygnięć, a także pominęły dyspozycję art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podniosła, ze kwota sprzedaży nieruchomości wynikająca z aktu notarialnego została zawyżona i niewypłacona jej w pełnej wysokości. Natomiast za usługę pośrednictwa sprzedaży nieruchomości musiała zapłacić więcej, niż wynika z faktury. Strona zarzuciła organowi, ze nie rozważył, czy poniosła ona odpowiedzialność za zaistniała sytuację oraz czy była ona zależna od jej woli. W jej ocenie trudna sytuacja materialna, która zmusiła ją do sprzedaży lokalu przed upływem 5 lat od momentu nabycia, była nadzwyczajnym przypadkiem losowym i powinna być uwzględniona przez organ w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowych jako ważny interes podatnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dodatkowym piśmie skarżąca podniosła, że jej sytuacja uległa pogorszeniu ponieważ komornik dokonał zajęcia rachunku bankowego, na który wpływała pozostawiona do jej dyspozycji część wynagrodzenia. Tym samym została pozbawiona jakichkolwiek środków na utrzymanie. Na rozprawie oświadczyła, że rzeczywista cena sprzedaży wyniosła 135.000zł, pośrednik obrotu nieruchomościami zażądał 5000zł; nadto mieszkający z nią syn podjął pracę od czerwca b.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd administracyjny nie może orzekać na podstawie zasad słuszności czy współżycia społecznego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną rozstrzygania o wnioskach takich, jak skarżącej jest art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Należy podkreślić, że decyzje wydawane na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej mają uznaniowy charakter, ale dopiero po ustaleniu, że w sprawie zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych w nim ustawowych przesłanek. Do tego etapu rozstrzygnięcia zadaniem organu jest dokładne i wszechstronne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i odniesienie się do istotnych w tym zakresie twierdzeń strony. Przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" stanowią ogólnie sformułowane dyrektywy wyboru, których treść w znaczącej mierze wypełniło orzecznictwo sądowe. Trzeba uznać, że zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie nieostrych pojęć, które każdorazowo muszą być odnoszone do konkretnego stanu faktycznego. Ustalenie, że w sprawie nie są spełnione przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego determinuje negatywne rozstrzygnięcie o uldze. Jednocześnie stwierdzenie wystąpienia chociaż jednej z przesłanek, o których mowa w przepisie, pozwala organowi na rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego, co – po dokonanym wyborze - także wymaga uzasadnienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o uznanie administracyjne. Organ bowiem, po ustaleniu istotnych okoliczności faktycznych, stanął na stanowisku, że sytuacja skarżącej wypełnia przesłankę ważnego interesu podatniczki. Wyrazem takiego stanowiska jest treść uzasadnienia decyzji, w której na str 3 organ stwierdził wprost, że "w niniejszej sprawie zaistniał ważny interes podatnika". Stąd zarzuty skargi o naruszaniu przepisów postępowania przy wyjaśnianiu ważnego interesu podatnika nie są zasadne. Organ uwzględnił wszystkie okoliczności faktyczne i wyprowadził wniosek co do istnienia w sprawie przesłanki do umorzenia w postaci ważnego interesu podatnika. W tym zakresie stanowisko organu jest zgodne ze stanowiskiem skarżącej. Powyższe ustalenia, jak przedstawiono to wyżej w wywodzie prawnym, nie przesądzają automatycznie o przyznaniu ulgi wnioskującemu. Organ bowiem na tym etapie postępowania swoje rozstrzygnięcie opiera na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że mimo spełnienia warunku istnienia ważnego interesu podatnika, organ miał prawo nie udzielić skarżącej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Korzystając z przysługującego z woli ustawodawcy prawa wyboru, organ odmówił przyznania ulgi i uzasadnił swoje stanowisko. Wskazał, że przedmiotowa zaległość powstała w związku z powstaniem jednorazowego, dodatkowego dochodu w następstwie sprzedaży nieruchomości i nie dotyczy bieżącego źródła utrzymania. Organ podniósł, że potrzeba uregulowania zobowiązań z tytułu spłaty zaciągniętych wcześniej kredytów nie może wyprzedzać realizacji zobowiązań publicznoprawnych, jakie spoczywają na każdym obywatelu. Sposób gospodarowania posiadanymi środkami przez obywatela w pełni zależy od jego wyborów, nie może to jednak oznaczać, że trudności stąd wynikające powinny skutkować przeniesieniem ciężaru takiego działania na Skarb Państwa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu – organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie istnienia przesłanek do udzielenia ulgi oraz, rozstrzygając na podstawie uznania administracyjnego, uzasadnił dokonany wybór rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.