I SA/Bd 589/25

WyrokWSA w Bydgoszczy2026-01-20

Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Leszek Kleczkowski, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie podatkowe powinno zostać zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii ważności umowy, która stanowi podstawę ustalenia obowiązku podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie cywilne dotyczące ustalenia nieważności umowy użytkowania udziałów nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ jego rozstrzygnięcie nie jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji podatkowej, a jedynie może wpływać na jej treść. Organy podatkowe są zobowiązane samodzielnie ustalać stan faktyczny i oceniać go w świetle przepisów prawa podatkowego. W związku z tym, odmowa zawieszenia postępowania była zasadna, a skarga podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r., argumentując, że jego wynik zależy od rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii ważności umowy użytkowania udziałów. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że postępowanie cywilne nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] listopada 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wszczął wobec R. S. (dalej także Skarżący), postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. decyzją z [...] grudnia 2024 r. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. w przybliżonej kwocie [...]zł, tj. wyższej od deklarowanej o [...] zł oraz odsetki za zwłokę od ww. zobowiązania w przybliżonej kwocie [...]zł, oraz orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku Skarżącego na poczet przewidywanych zobowiązań podatkowych wynikających z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. przed wydaniem decyzji. Nie zgadzając się z ww. decyzją, pismem z [...] stycznia 2025 r., Skarżący złożył odwołanie, uzupełnione pismem z dnia [...] stycznia 2025 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania podatkowego, do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w T. VI Wydział Gospodarczy, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...], dotyczącej ustalenia nieistnienia umowy użytkowania udziałów w [...] Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2020 r. Zdaniem Skarżącego, rozstrzygnięcie tej kwestii, ma kluczowe znaczenie dla ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu podatkowym, ponieważ przedmiotowa umowa użytkowania stanowi podstawę oceny, która jest przedmiotem decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T.. W piśmie z dnia [...] maja 2025 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu Skarżący wyjaśnił, że odwołanie z dnia [...] stycznia 2025 r. jak i jego uzupełnienie z dnia [...] stycznia 2025 r., obejmowały żądanie zawieszenia zarówno postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., jak i postępowania odwoławczego toczącego się przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej. Zdaniem Skarżącego treść, skuteczność i ewentualna nieważność wskazanej umowy mają bezpośrednie, a wręcz decydujące znaczenie dla ustalenia, czy po stronie Skarżącego powstał obowiązek podatkowy za 2022 r. Zaznaczył, że dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sądu, co do istnienia (bądź nie) przedmiotowego stosunku prawnego umożliwi prawidłową ocenę stanu faktycznego w niniejszym postępowaniu. W związku z tym należy uznać, że przesłanki określone w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej zostały spełnione, a kontynuowanie postępowania podatkowego i odwoławczego przed wydaniem ostatecznego orzeczenia sądu niesie za sobą ryzyko przedwczesnego lub niepełnego rozstrzygnięcia. W wyniku merytorycznego rozpatrzenia wniosku, w trybie przepisów art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. postanowieniem z [...] maja 2025 r. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie kwestią sporną jest przede wszystkim sposób pojmowania zagadnienia wstępnego, a w szczególności ocena, czy postępowanie cywilne toczące się przed Sądem Okręgowym w T., VI Wydział Gospodarczy pod sygn. akt [...], dotyczące ustalenia ważności (bądź nieważności ex tunc) umowy użytkowania udziałów zawartej [...] stycznia 2020 r., stanowi zagadnienie wstępne, od którego istnienia uzależnione jest zawieszenie postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przywołał treść przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że podziela wykładnię tego przepisu zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu, bowiem zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej występuje jako jej element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną. Organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na uwadze w ocenie organu, bezspornym jest, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki zawieszenia prowadzonego wobec Skarżącego postępowania podatkowego, bowiem postępowanie toczące się przed Sądem Okręgowym w T., VI Wydział Gospodarczy pod sygn. akt [...], dotyczące ustalenia ważności (bądź nieważności ex tunc) umowy użytkowania udziałów zawartej [...] stycznia 2020 r. - nie stanowi kwestii prejudycjalnej, wywierającej wpływ na prowadzone wobec Skarżącego postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. Organy podatkowe samodzielnie dokonują ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Poza tym, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie istnieje związek między tym postępowaniem sądowym, a postępowaniem podatkowym, co sprawia, że pierwsza z tych spraw nie stanowi zagadnienia wstępnego z punktu widzenia postępowania podatkowego, które może zostać zakończone bez konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w T. w kwestii ustalenia nieważności umowy użytkowania udziałów w Spółce [...] (sygn. akt [...]. Stąd też, postępowanie to, nie stanowi kategorii "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wbrew twierdzeniom Skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że umowa użytkowania udziałów Spółek [...] oraz [...] zawarta [...] stycznia 2020 r. nie przestała obowiązywać w 2022 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy, prawomocnym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w T. uwzględnił powództwo wniesione przez A. C. Sp. z o.o. i ustalił, że oświadczenie z dnia [...] października 2020 r., które Skarżący złożył wraz z A. K. oraz A. S. o odstąpieniu od umowy użytkowania udziałów [...] Sp. z o.o. w S. i [...] Sp. z o.o. w W. zawartej [...] stycznia 2020 r. pomiędzy A. C. Sp. z o.o. z siedzibą w T. jako "Użytkownikiem" a Skarżącym, A. K. oraz A. S. jako "Właścicielami udziałów" - jest nieważne, a zatem potwierdził jednocześnie, że umowa użytkowania wszystkich udziałów w Spółce nie przestała obowiązywać. Wprawdzie w dniu [...] czerwca 2022 r. Skarżący złożył ponownie wraz z A. K. i A. S. oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, tj. zawarcia umowy ze Spółką A. C. w dniu [...] stycznia 2020 r. o użytkowaniu udziałów ww. Spółek [...] oraz [...] pod wpływem podstępu, a następnie [...] grudnia 2022 r. został złożony do Sądu Okręgowego we [...] kolejny pozew o ustalenie nieistnienia z dniem [...] stycznia 2022 r. lub w przypadku nieuwzględnienia tego żądania o uznanie nieważności w całości umowy użytkowania udziałów Spółki z o.o. z [...] stycznia 2020 r. zawartej pomiędzy Skarżącym, A. K. i A. S. a Spółką A. C. Sp. z o.o. z siedzibą w T., to jednakże tocząca się obecnie m.in z powództwa Skarżącego sprawa przed Sądem Okręgowym w T., Wydział VI Gospodarczy, sygn. akt [...] – w ocenie organu, nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r., zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Brak bowiem prawomocnego rozstrzygnięcia w tej kwestii nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego i nie uniemożliwia wydania decyzji w sprawie. Niemniej jednak, zdaniem organu, przyszłe orzeczenie w sprawie ustalenia nieważności umowy użytkowania udziałów w Spółce może stać się kolejnym dowodem w sprawie, mającym wpływ na prowadzone obecnie postępowanie podatkowe, czy też jego rozstrzygnięcie. Dyrektor zaznaczył również, że organ podatkowy pierwszej instancji nie przesądził samodzielnie o skuteczności oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych umowy, bowiem stwierdził jedynie, że swoim postępowaniem sam Skarżący zaprzecza twierdzeniu o nieważności umowy z [...] stycznia 2020 r., z dniem jej zawarcia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, działając poprzez pełnomocnika w dniu [...] sierpnia 2023 r. skierował do Spółki A. C. wezwanie o dokonanie zapłaty wymagalnego wynagrodzenia za użytkowanie udziałów za okres od maja do sierpnia 2023 r., a [...] listopada 2023 r. wysłał do Spółki A. C. wypowiedzenie (rozwiązanie) umowy użytkowania udziałów, wskazując na § 8 ust. 1 umowy użytkowania udziałów Spółki z o.o. z [...] stycznia 2020 r., tj. w związku z niewywiązywaniem się z warunków wynikających z umowy, tj. zaleganiem z tytułu wypłaty wynagrodzenia. Organ stwierdził, że sporządzenie tego dokumentu bezsprzecznie świadczy o tym, że Skarżący uznawał, że umowa użytkowania udziałów obowiązywała co najmniej do końca listopada 2023 r. Tym samym, skoro pełnomocnik Skarżącego żądał od Spółki A. C. wynagrodzenia za użytkowanie udziałów za miesiące od maja do sierpnia 2023 r., to tym samym podważył tezę zawartą we wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego, że w związku ze złożeniem przez Skarżącego, A. K. i A. S. oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dotyczącego zawarcia umowy użytkowania udziałów ze Spółką A. C., definitywnie unieważniono zawartą umowę z mocą wsteczną. Zdaniem organu odwoławczego, jak słusznie wskazał organ podatkowy pierwszej instancji, nie bez znaczenia w sprawie pozostaje również określenie wartości sporu w złożonym pozwie o ustalenie nieistnienia umowy z [...] grudnia 2022 r. w wysokości [...] zł. Organ zaznaczył bowiem, że jest to wartość wynagrodzenia wynikająca z zawartej umowy za jeden rok jej obowiązywania (wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] zł x 12 miesięcy), a nie pięcioletniego okresu trwania umowy. W ocenie organu, wskazana kwota może zatem świadczyć o tym, że Skarżący dążył wyłącznie do skrócenia trwania umowy o jeden rok, a nie o unieważnienie umowy z mocą wsteczną, tj. od dnia jej zawarcia. Poza tym, skoro podczas przesłuchania [...] maja 2024 r. zeznał, że wrócił do wersji użytkowania udziałów na przełomie 2020 r. i 2021 r., to tym samym potwierdził współpracę ze Spółką A. C., jak również nie wspomniał, aby umowa ta została uchylona, uznana za nieważną, czy też niebyłą od jej zawarcia, a zatem umowa ta nadal istniała. Z kolei, w trakcie kontroli celno- skarbowej Skarżący wyjaśniał, że otrzymywał wynagrodzenie od Spółki A. C. za dzierżawę udziałów Spółek [...] oraz [...], a w lipcu 2023 r. wezwał Spółkę A. C. do złożenia PIT-11 (w imieniu Skarżącego za wypłacone wynagrodzenie) za lata 2020-2022 oraz uregulowania podatku z tego tytułu. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, zastanawiającym są zatem twierdzenia Skarżącego o otrzymaniu nienależnego świadczenia, czy też nieważności umowy, gdy z ustaleń organu wynika, że umowa użytkowania udziałów Spółek zawarta [...] stycznia 2020 r. nie przestała jednak obowiązywać w 2022 r. Ponadto, wbrew twierdzeniom Skarżącego, postanowieniem z [...] maja 2025 r. organ podatkowy pierwszej instancji postanowił dopuścić i przeprowadzić dowód z protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. z [...] marca 2023 r., pozwu z [...] grudnia 2022 r. o ustalenie nieistnienia umowy (pozwana: A. C. Sp. z o.o., ul. [...], [...] T.), oraz wniosku Skarżącego o zabezpieczenie roszczenia z [...] kwietnia 2023 r. (pozwana: A. C. Sp. z o.o., ul. [...], [...] T.), jak również odniósł się do tych dokumentów nie tylko w zaskarżonym postanowieniu, ale również w stanowisku w sprawie zażalenia. Z uwagi na powyższe, zarzuty Skarżącego w powołanym zakresie są zdaniem organu bezpodstawne. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, podniesione przez Skarżącego w zażaleniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 Konstytucji RP, są także niezasadne. Wyjaśniając bowiem stan faktyczny organ podatkowy pierwszej instancji działał zgodnie z prawem, przedstawiając rzeczywisty stan sprawy, który został ujawniony w toku postępowania podatkowego oraz poparty zgromadzonymi dowodami. Reasumując, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, prowadzone obecnie postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w T. (sygn. akt [...]), nie stanowi przesłanki do zawieszenia prowadzonego wobec Skarżącego postępowania podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r., w świetle art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżący podtrzymał zarzuty przedstawione w zażaleniu oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jak i uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, zawieszenie postępowania podatkowego do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w T. w sprawie sygn. akt [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i bezpodstawne przyjęcie, że postępowanie sądowe toczące się przed Sądem Okręgowym w T. (sygn. akt: [...]) dotyczące ustalenia nieważności umowy użytkowania udziałów w Spółce [...] Sp. z o.o. nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu; 2) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej, a w szczególności poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo jednoznacznego powiązania sprawy podatkowej z rozstrzygnięciem sprawy cywilnej, co może skutkować wydaniem decyzji obarczonej błędem prawnym; 3) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego bez uwzględnienia faktu, że rozstrzygnięcie sądu cywilnego w zakresie nieważności umowy użytkowania udziałów może bezpośrednio wpływać na wynik sprawy podatkowej; oraz 4) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a." – poprzez prowadzenie postępowania podatkowego pomimo występowania zagadnienia wstępnego, które może skutkować koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy, po wydaniu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w T.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż w odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a pełnomocnik Skarżącego poinformowany o tym w piśmie z dnia [...] grudnia 2025 r. (por. k. 31 akt sądowych) nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec wniosku organu i braku stanowiska Skarżącego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zaistniała określona w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przesłanka zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. W złożonym, w treści odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] grudnia 2024 r., wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, które toczyło się na podstawie postanowienia z dnia [...] listopada 2024 r. o przekształceniu kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe, Skarżący powołał się na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a swoje żądanie uzasadnił oczekiwaniem na wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w T. w sprawie o sygn. akt [...] o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego będącego źródłem przychodu. Skarżący uznał, że prawomocne rozstrzygnięcie w tej sprawie cywilnej ma bezpośrednie i decydujące znaczenie dla ustalenia co do powstania obowiązku podatkowego za 2022 r. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Mając na uwadze konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze stanowisko, które sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela, jako przesłankę zawieszenia postępowania przyjmuje się istnienie zagadnienia wstępnego, z którym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Przesłanka zagadnienia wstępnego ma charakter materialnoprawny. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd, a także, gdy zagadnienie wstępne wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i nie ma charakteru zagadnienia wstępnego. Nie jest wystarczającym do uznania za zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zagadnienie, z którego rozstrzygnięciem mogą jedynie wiązać się określone skutki procesowe, gdyż nie jest to wystarczające do uznania za spełnioną przesłankę "uzależnienia" rozpatrzenia wniosku o zawieszenie (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 40/23). Zauważyć należy, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. P. Pietrasz [w:] L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2024, art. 201). W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w T. powództwa w sprawie o ustalenie nieistnienia umowy (ustania stosunku prawnego) odpłatnego prawa użytkowania na należących m.in. do Skarżącego udziałach w [...] Sp. z o.o. w S. zawartej z A. C. Sp. z o.o. w T.. W ocenie Sądu wskazywana przez Skarżącego okoliczność nie uniemożliwia rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w zakresie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych. Jak ustaliły organy umowa użytkowania udziałów m.in. w spółce [...] z [...] stycznia 2020 r. nie przestała obowiązywać w 2022 r., gdyż jak bowiem z akt sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w T. uwzględnił powództwo A. C. Sp. z o.o. i ustalił, że oświadczenie z [...] października 2020 r., które Skarżący złożył wraz z A. K. oraz A. S. o odstąpieniu od umowy użytkowania udziałów [...] Sp. z o.o. w S. i [...] Sp. z o.o. w W. zawartej [...] stycznia 2020 r. pomiędzy A. C. Sp. z o.o. w T. a Skarżącym i pozostałymi wymienionymi osobami - jest nieważne. Zatem potwierdził w ten sposób, że umowa użytkowania wszystkich udziałów w Spółce nie przestała obowiązywać. Brak rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii w kolejnej sprawie nie stanowi więc przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego i nie uniemożliwia wydania decyzji w sprawie podatkowej. Kolejne postępowanie zainicjowane przed Sądem Okręgowym w T. zmierzające do uznania umowy użytkowania za nieistniejącą czy nieważną nie wpływa na możliwość kontunuowania postępowania podatkowego. Pomiędzy postępowaniem podatkowym a wyrokiem jaki miałby zapaść przed sądem cywilnym nie występuje zależność uniemożliwiająca rozpatrzenie sprawy podatkowej i wydania decyzji, gdyż pomiędzy tymi sprawami zachodzi jedynie związek pośredni. Podkreślić należy, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to do obowiązków organu prowadzącego postępowanie w danej sprawie. Zagadnienia takiego nie stanowi kwestia ewentualnego podjęcia rozstrzygnięcia w innej sprawie, która nie blokuje samego wydania decyzji, ale w istocie może rzutować wyłącznie na jej określoną treść. W tej sytuacji nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Opis tego zarzutu wskazuje, że Skarżący odnosi go do postępowania podatkowego, które w istocie jeszcze się nie zakończyło, na co wskazuje akcentowana perspektywa wydania błędnej decyzji w sprawie podatkowej. Analogicznie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., z tym wskazaniem, że przepis ten nie znajduje zastosowania w postepowaniu podatkowym – niemniej jednak z uwagi na odpowiadający mu zakresem regulacji art. 122 Ordynacji podatkowej należy także do tego zarzutu odnieść pogląd wyrażony co do wcześniejszego zarzutu naruszenia procedury podatkowej. Podsumowując, w ocenie Sądu, kolejne postępowanie zainicjowane przed Sądem Okręgowym w T. w sprawie o ustalenie nieistnienia (ustania) stosunku prawnego wynikającego z umowy użytkowania udziałów w spółce nie wpływa na możliwość kontunuowania przedmiotowego postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, bowiem rozstrzygnięcie ww. procesu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozpoznawanej sprawie. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. L. Kleczkowski T. Wójcik A. Klotz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło