I SA/Bd 595/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi S. M. w G. na interpretację Prezydenta G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę Pismem z dnia 06 marca 2009 r. S. M. w G. zwróciła się do Prezydenta G. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) w zakresie opodatkowania gruntów Spółdzielni podatkiem od nieruchomości. Wnioskodawca podał, że posiada w użytkowaniu wieczystym działkę oznaczoną nr [...], położoną w G. przy ul. [...], Nr KW [...]. Na przedmiotowej działce wyodrębnione zostały działki o nr [...], co do których prawo użytkowania wieczystego zostało sprzedane osobom fizycznym, te następnie przekształciły je w prawo własności. Osoby te, aby korzystać z ww. nieruchomości muszą przechodzić, przejeżdżać przez nieruchomość Spółdzielni stanowiącą przedmiotową działkę gruntu [...]. Obowiązek ustanowienia dla tych nieruchomości służebności drogi koniecznej wynika z obowiązujących przepisów prawa m. in. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2603 ze zm.) i nie jest to przedmiotem odrębnej działalności gospodarczej Spółdzielni. Pozostała część nieruchomości wykorzystywana jest przez mieszkańców domów mieszkalnych posadowionych w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością [...]. Wykorzystywanie to jest ściśle związane z celami mieszkaniowymi i dotyczy m.in. przejazdu, przechodu, parkowania samochodów, prowadzenia gier i zabaw przez młodzież i dzieci. Zdaniem Spółdzielni, przedmiotowa działka winna być opodatkowana stawką przewidzianą dla gruntów pozostałych z uwagi na to, że służy zaspakajaniu potrzeb mieszkańców osiedla i nie jest przedmiotem odrębnej działalności gospodarczej Spółdzielni. Interpretacją indywidualną z dnia [...] nr [...] Prezydent G. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą. Zgodnie ze statutem S. M. w G. przedmiotem działalności Spółdzielni jest m.in. budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali o innym przeznaczeniu, stąd przedmiotowa nieruchomość jest niewątpliwie w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. Ponadto organ podkreślił, że decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają zapisy zawarte w ewidencji gruntów, co wynika z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów są podstawą m.in. do realizacji podatków, co znajduje potwierdzenie w art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z którego wynika, że poszczególne rodzaje gruntów należy rozumieć zgodnie z ich klasyfikacją w ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotowa nieruchomość, zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 545), została sklasyfikowana jako "inne tereny komunikacyjne", a zatem nie została zaliczona do terenów mieszkaniowych i nie można uznać jej jako grunty związane z budynkami mieszkalnymi. Pismem z dnia 20 maja 2009 r. S. M. w G. wezwała Prezydenta G. do usunięcia naruszenia prawa przez stwierdzenie nieprawidłowości interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej opodatkowania działki nr [...] i uznanie, że przedmiotowa działka winna być opodatkowana stawką przewidzianą dla gruntów pozostałych. Zaskarżonej interpretacji strona zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, naruszenie przepisów ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie ustalenia, że Spółdzielnia jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą również w zakresie podstawowej statutowej działalności, naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz naruszenie pkt 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Spółdzielnia podkreśliła, że jej działalność skierowana "do wewnątrz" w ramach stosunków członkowskich nie ma charakteru gospodarczego, gdyż zasadą jest, że spółdzielnie mieszkaniowe gospodarują funduszami swoich członków w celach niezarobkowych. W zakresie swojej podstawowej działalności spółdzielnie mieszkaniowe zobowiązane są stosować zasady bezwynikowej gospodarki zasobami majątkowymi swoich członków. Zdaniem Spółdzielni tego rodzaju zasada finansowej działalności nie odpowiada temu elementowi ustawowej definicji działalności gospodarczej, który stanowi o celu zarobkowym tej działalności. Ustalona interpretacja definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nakazuje uznać działania Spółdzielni na rzecz jej członków, jako niezwiązane z działalnością gospodarczą. Ponadto z brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wynika, że grunty związane z budynkami mieszkalnymi są wyłączone z grupy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Strona wskazała również, że zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do terenów mieszkalnych zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalne związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw, itp.), a także ogródki przydomowe. Mając na uwadze powyższe, Spółdzielnia zarzuciła zaskarżonej interpretacji błędne przyjęcie założenia na podstawie wpisu do KRS, że Spółdzielnia jest podmiotem gospodarczym, podczas gdy w ocenie strony, jest ona podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, ale tylko w zakresie wyłączonym z działalności podstawowej. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent G. w piśmie z dnia [...] nr [...] w całości podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie. Na pisemną interpretację Prezydenta G. S. M. w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła: 1) naruszenie art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, 2) naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie ustalenia, że S. M. jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w pełnym zakresie bez uwzględnienia zakresu podstawowej statutowej działalności, która nie jest działalnością gospodarczą, 3) naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, 4) naruszenie pkt 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że jej działalność skierowana "do wewnątrz" w ramach stosunków członkowskich nie ma charakteru gospodarczego, gdyż zasadą jest, że spółdzielnie mieszkaniowe gospodarują funduszami swoich członków w celach niezarobkowych. W zakresie swojej podstawowej działalności spółdzielnie mieszkaniowe zobowiązane są stosować zasady bezwynikowej gospodarki zasobami majątkowymi swoich członków. Zdaniem Spółdzielni tego rodzaju zasada finansowej działalności nie odpowiada temu elementowi ustawowej definicji działalności gospodarczej, który stanowi o celu zarobkowym tej działalności. Ustalona interpretacja definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nakazuje uznać działania Spółdzielni na rzecz jej członków, jako niezwiązane z działalnością gospodarczą. Ponadto z brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że grunty związane z budynkami mieszkalnymi są wyłączone z grupy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Strona wskazała również, że zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do terenów mieszkalnych zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynkami mieszkalnymi, urządzenia funkcjonalne związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw, itp.), a także ogródki przydomowe. Zdaniem Spółdzielni działka [...] przy ul. [...] jest sklasyfikowana jako inny teren komunikacyjny, lecz znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowanej nieruchomości budynkami wielomieszkaniowymi i faktycznie jest gruntem związanym funkcjonalnie z tymi budynkami. Przedmiotowa działka jest wykorzystywana przez mieszkańców jako parking i droga dojazdowa, a zatem służy do zaspokajania podstawowych ich potrzeb. W tej sytuacji trudno mówić o związku tej budowli z prowadzoną przez spółdzielnię działalnością gospodarczą, skoro każdy może z niej korzystać. Skarżąca zarzuciła błędne przyjęcie założenia na podstawie wpisu do KRS, że jest podmiotem gospodarczym, podczas gdy w ocenie strony, jest ona podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, ale tylko w zakresie wyłączonym z działalności podstawowej. Ponadto Spółdzielnia podniosła zarzut polegający na nieuwzględnieniu w Interpretacji specyfiki instytucji prawnej jaką jest służebność drogi koniecznej, która wyklucza w swojej istocie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Prezydent G. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu zaskarżona interpretacja nie narusza prawa. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy opisana we wniosku działka o nr [...] będąca w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z uwzględnieniem stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, czy też jako "pozostałych". Istota zatem sporu sprowadza się do stawki w podatku od nieruchomości, którą należałoby zastosować. Zdaniem skarżącej Spółdzielni należy naliczać podatek z zastosowaniem stawki dla gruntów "pozostałych", a według organu dla "związanych" z działalnością gospodarczą. Na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że podmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Mając na uwadze powyższą regulację ustalić należy czy: 1) skarżąca Spółdzielnia jest przedsiębiorcą; 2) działka nr [...] jest w posiadaniu tego przedsiębiorcy. Ponadto, czy nie zachodzi przesłanka negatywna dla zaliczenia danego gruntu do związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. czy jest to grunt związany z budynkami mieszkalnymi. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ponadto w myśl przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) celem spółdzielni mieszkaniowej, zwanej dalej "spółdzielnią", jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu (art. 1 ust. 1). Stosownie do art. 1 ust. 2 wymienionej ustawy przedmiotem działalności spółdzielni może być: 1) budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych, 2) budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych, 3) budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów, 4) udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, 5) budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 6 tej ustawy Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1. Mając na uwadze powyższe regulacje należy wskazać, że odnośnie pierwszego zagadnienia, organ wykazał, iż Spółdzielnia posiada status przedsiębiorcy, co wynika z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, którego wyciąg znajduje się w aktach administracyjnych. Status przedsiębiorcy potwierdzają także zapisy statutu o możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie przyznać należy rację stronie skarżącej, że S. M. w zakresie podstawowej działalności – wybudowanie i administrowanie własnymi budynkami – nie prowadzi działalność gospodarczej. Jednocześnie Spółdzielnia nie kwestionuje samego faktu prowadzenia także działalności gospodarczej poza ww. podstawową działalnością w zakresie gospodarowania własnymi budynkami. Nie budzi również wątpliwości, że sporna działka jest w posiadaniu Spółdzielni mającej status przedsiębiorcy. W tej sytuacji pozostaje do rozważenia negatywna przesłanka zaliczenia gruntu do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Istotne zatem jest, czy działka wskazana we wniosku o interpretację (nr [...]) jest związana z budynkami mieszkalnymi. Strona podnosi, że na tej działce ustanowiona jest służebność drogi koniecznej, jest ona również wykorzystywana przez mieszkańców domów mieszkalnych posadowionych w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością [...]. Wykorzystanie to dotyczy m.in. przejazdu, przechodu, parkowania samochodów, gier i zabaw dzieci oraz młodzieży. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że grunty są oznaczone jako "inne tereny komunikacyjne". Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) w art. 21 przesądza, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do załącznika nr 6 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454) do innych terenów komunikacyjnych zalicza się grunty zajęte pod: - porty lotnicze i inne budowle oraz urządzenia służące komunikacji lotniczej, - urządzenia portowe, przystanie, obiekty i budowle służące komunikacji wodnej, - naziemne obiekty, budowle i urządzenia górskich kolei liniowych, - torowiska tramwajowe poza pasami ulic i dróg, a także obiekty i urządzenia związane z komunikacją miejską, - urządzenia parkingowe poza lasami państwowymi, dworce autobusowe, - wały ochronne wód przystosowane do ruchu kołowego. Obok tego rozporządzenie wymienia odrębną grupę, tj. tereny mieszkaniowe. Do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewykorzystane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itd.), a także ogródki przydomowe. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że sporna działka [...] nie stanowi terenu mieszkalnego, w rozumieniu przepisów regulujących rejestr gruntów i budynków. Nie budzi również wątpliwości, że zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organu wiążące (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009r., sygn. akt II FSK 1586/07). W konsekwencji zgodne z prawem jest stanowisko organu, iż skoro Spółdzielnia jest przedsiębiorcą, jest w posiadaniu wymienionej działki, a grunty zostały wpisane w rejestrze jako inne tereny komunikacyjne, to grunt podlega opodatkowaniu wg stawki dla podmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd zważa, że skoro faktycznie działka funkcjonalnie jest związana z budynkami mieszkalnymi - jak podniesiono w skardze - to Spółdzielnia powinna wystąpić do właściwego organu o przekwalifikowanie gruntów z "innych terenów komunikacyjnych" na "tereny mieszkaniowe". Wówczas – po przekwalifikowaniu – organ automatycznie byłby związany takim zapisem w ewidencji, a w konsekwencji nie byłoby podstaw do stosowania stawki w podatku od nieruchomości właściwej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W przeciwnym natomiast razie, w każdym przypadku Spółdzielnia posiadająca status przedsiębiorcy mogłaby powoływać się na okoliczności, iż grunt nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a ewidencja gruntów nie ma żadnego znaczenia. Niewątpliwie zapisy w ewidencji gruntów i budynków pozwalają na weryfikację charakteru gruntów, jednocześnie wykluczają wszelkie wątpliwości w tej materii i wiążą organ. Niezrozumiałe jest, że Spółdzielnia domaga się od organu podatkowego dokonania dla celów podatkowych innej klasyfikacji gruntów, niż przyjęte w ewidencji gruntów i budynków, a jednocześnie nie podejmuje działań zmierzających do zmiany zapisów w tej ewidencji. Zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków niewątpliwie skutkowałaby zmianą stanowiska, co do zastosowania wysokości stawki w podatku od nieruchomości. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona pisemna interpretacja indywidualna nie narusza prawa, co wyżej wykazano. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. I. Najda – Ossowska H. Adamczewska – Wasilewicz T. Liwacz