I SA/Bd 613/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-08-16

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, której majątek podlega zajęciu przez organ egzekucyjny i bank, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej deklarowany miesięczny dochód jest niski, a większość przychodów jest przeznaczana na spłatę zobowiązań i utrzymanie rodziny?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, której majątek i rachunek bankowy podlegają zajęciu przez organ egzekucyjny i bank, a deklarowany miesięczny dochód jest niski i przeznaczany na spłatę zobowiązań oraz utrzymanie rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych. Kluczowe jest wykazanie niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nie całkowity brak środków finansowych.
Stan faktyczny
Skarżący, M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, osiągając wysokie przychody, jednak jego majątek i rachunek bankowy podlegają zajęciu przez bank oraz organ egzekucyjny. Deklaruje niski miesięczny dochód, z którego część przekazuje matce, a resztę przeznacza na utrzymanie dzieci. Wartość przedmiotu zaskarżenia w dwóch prowadzonych przez niego sprawach wynosi łącznie ponad 800 000 zł, co skutkuje koniecznością uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 8 020 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 613/10 POSTANOWIENIE Dnia 16 sierpnia 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2007 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych I SA/Bd 613/10 UZASADNIENIE Reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika M.K.wniósł w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W roku ubiegłym przy przychodzie 1.944.496,57 zł uzyskał dochód w kwocie 5.842,22 zł. W pierwszej połowie 2010 r. dokonując zakupu towarów na kwotę 978.069 zł osiągnął przychód wynoszący 989.335 zł. Obecnie składniki majątkowe przedsiębiorstwa oraz zasoby zgromadzone na firmowym rachunku bankowym podlegają zajęciu przez Bank PBH oraz organ egzekucyjny. Skarżący oszacował swój miesięczny dochód na 800 zł ( około 9.600 zł rocznie), z czego 200 zł przekazuje matce, u której zamieszkuje, a 600 zł przeznacza na utrzymanie dzieci. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art.246 p.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FZ 345/08). Dokonując zaś oceny zasadności wniosku referendarz musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Na konieczność zachowania proporcji miedzy interesem państwa a prawem strony do rozpoznania jej sprawy przez sąd zwracał uwagę Europejski Trybunał praw Człowieka np. w wyroku z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie Brualla Gomez de la Torre przeciwko Hiszpanii( por. postanowienie NSA jak wyżej). Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z akt sprawy skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Zgodnie przepisem art.246 § 1 pkt 2 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zatem brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów i posiadanego majątku. Zdaniem referendarza skarżący w sposób wyczerpujący wykazał, że nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi na poniesienie kosztów postępowań sądowych zainicjowanych wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w B.. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zasadność żądania strony podległa badaniu w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Dla potrzeb postępowania o przyznanie prawa pomocy przyjęto za wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 613/10 kwotę 592.593 zł, natomiast w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 614/10 kwotę 209.409 zł. Tak więc, skarżący prowadząc przed tut. Sądem dwie sprawy w przedmiocie podatku od towarów i usług musi liczyć się z koniecznością uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 8.020 zł. Zestawiając wydatek ten z deklarowanym miesięcznym dochodem skarżącego w wysokości 800 zł zauważyć należy, że opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, bez wątpienia pozostaje aktualnie poza zasięgiem możliwości finansowych M.K.. Tym bardziej, że wysokość źródła dochodu odpowiada kwocie wynagrodzenia wyszczególnionej w zestawieniu obrotów na koniec czerwca 2010 r.(K-28). Decydujące znaczenie dla uznania, że możliwości płatnicze skarżącego pozostają ograniczone z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma okoliczność, że majątek podatnika od dnia 10 lutego 2009 r. podlega zabezpieczeniu przez Naczelnik Urzędu Skarbowego w I., a wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej rachunek został zajęty przez bank. Przesądza to niewątpliwie o tym, że ubiegający się o pomoc prawną nie może poczynić jakichkolwiek oszczędności we własnych wydatkach, gdyż został on całkowicie ograniczony w prawie dysponowania posiadanymi przez siebie rzeczami ruchomymi oraz dochodami. Bez wpływu na powyższe pozostaje rozmiar dokonywanej przez wnioskującego sprzedaży, znajdującej odzwierciedlenie w deklaracjach dla podatku od towarów, albowiem ewentualne dochody podlegają kontroli organu egzekucyjnego z punktu widzenia realizacji obowiązku wykonania ciążących na skarżącym zobowiązań podatkowych. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło