I SA/Bd 638/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 25 października 2023 r. nr KO.411.2076.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. odrzuca skargę, 2. przyznaje adwokatowi R. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), w tym podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 3. przyznaje adwokatowi R. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 9,60 zł (dziewięć złotych 60/100) tytułem zwrotu poniesionych wydatków w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2023 r. skarżący wniósł o unieważnienie wszystkich poprzednich decyzji dotyczących podatku od nieruchomości, położonej we [...] przy ul. [...] "ze skutkiem prawnym od dnia [...].06.2014 r. dokumentu [...] jako obarczonego wadą prawną dotyczącą osoby fizycznej R. M. – rodziców: J. i U. M.." Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. Inne odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących podatku od nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] za lata 2014-2023. Po uchyleniu tej decyzji (decyzja SKO z dnia [...] lipca 2023 r.) i zwróceniu się do skarżącego o doprecyzowanie wniesionego wniosku, decyzją z dnia [...] października 2023 r. Inne odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących podatku od nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] za lata 2014-2022. Na tę ostatnią decyzję R. Z.-S. wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy, co potwierdził także na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę i odniósł się do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z powołanych przepisów wynika, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07). Decyzja SKO z dnia [...] października 2023 r. odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest decyzją wydaną przez organ I instancji, od której najpierw przysługuje odwołanie do SKO jako organu II instancji (art. 221 Ordynacji podatkowej). W decyzji tej zostało zawarte prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania do Inne w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia decyzji. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona w dniu [...] października 2023 r. Mimo pouczenia o możliwości wniesienia odwołania do organu II instancji, skarżący wniósł skargę na decyzję z dnia [...] października 2023 r. do WSA w Bydgoszczy, a zatem bez wyczerpania środków zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Natomiast podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stanowił art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd podziela w tym względzie stanowisko prezentowane w szeregu wyroków sądów administracyjnych (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 384/22), wskazujące na niezgodność zróżnicowania wynagrodzenia otrzymywanego przez pełnomocników z urzędu ze stawkami opłat za czynności pełnomocników działających z wyboru z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP. Zdaniem Sądu należy się zgodzić z poglądem, że ustalenie wynagrodzenia pełnomocników działających z urzędu - niezależnie od formy wykonywanego przez nich zawodu - w stawkach odmiennych od tych, które są stosowane w odniesieniu do pełnomocników z wyboru, nie znajduje uzasadnienia konstytucyjnego. Prawo do wynagrodzenia za wykonaną usługę nie może być bowiem uzależniane ani od pozycji procesowej pełnomocników, ani od możliwości budżetowych państwa. Zarówno bowiem pełnomocnicy z urzędu, jak i z wyboru, zobowiązania są do podjęcia tożsamych czynności procesowych oraz zachowania analogicznych zasad staranności. Ich wynagrodzenie nie powinno być więc odmienne. W rezultacie pełnomocnikowi z urzędu należało przyznać wynagrodzenie na poziomie równym minimalnej stawce wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, tj. [...] zł wraz z podatkiem od towarów i usług, pomijając przy tym (na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) dyspozycję § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. O zwrocie niezbędnych wydatków pełnomocnika ustanowionego z urzędu na pokrycie kosztu przesyłki pocztowej w kwocie [...]zł, orzeczono na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.