I SA/Bd 654/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant Asystent Sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. oddala skargę I SA/Bd 654/08 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi z dnia [...] wniesionej przez J. P. jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] znak [...] wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia z dnia [...] strona, powołując się na trudną sytuację finansową, wystąpiła o umorzenie pozostałych do spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Decyzją z dnia [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia wnioskowanych należności. W uzasadnieniu podniósł m.in., iż odrębnymi decyzjami zastosowano wobec wnioskującego ulgę w formie umorzenia 100% odsetek za zwłokę w kwocie 8162,90zł oraz zawarto układ ratalny. Po ponownym rozpoznaniu sprawy zainicjowanym wnioskiem strony z dnia [...] organ wydał decyzję z dnia [...] negatywną dla zainteresowanego. W uzasadnieniu wyżej wymienionej wskazał, iż przyczyną powstania zadłużenia było zgłoszenie się wnioskodawcy do ubezpieczenia społecznego rolników w dniu [...] i objęcie tym ubezpieczeniem od [...] co wiązało się z przypisaniem składek za wsteczne okresy, a także zaprzestanie regularnego opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Prezes KRUS ustalił, że dnia [...] wnioskujący wydzierżawił gospodarstwo rolne. W chwili obecnej jest osobą bezrobotną oraz studiuje, a na źródło utrzymania strony składają się dochód z dzierżawy oraz świadczenia z opieki społecznej. Organ nie uznał argumentu, co do pogorszenia sytuacji finansowej z uwagi na podjęcie nauki, gdyż dobrowolna decyzja zainteresowanego nie jest zdarzeniem losowym. Z uwagi na brak przystąpienia do spłaty zadłużenia ustanowiono zabezpieczenie na hipotece gospodarstwa. Ponownie rozpoznając sprawę organ wziął również pod uwagę stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, z których wypłacane są świadczenia dla wszystkich ubezpieczonych. Poinformował nadto wnioskującego, że umorzenie składek wpływa na zmniejszenie wymiaru przyznanych przyszłych świadczeń. Zdaniem organu, trudna sytuacja materialno-bytowa, strony, która zadecydowała uprzednio o umorzeniu odsetek od powstałych zaległości i przyznaniu układu ratalnego, nie uległa pogorszeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. P.wniósł o umorzenie zadłużenia z tytułu składek w całości z uwagi na trudną sytuacją materialną, w której się znajduje. Odpowiadając na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, dodał, iż skarżący systematycznie realizuje spłatę zadłużenia w formie układu ratalnego, co świadczy o jego określonej kondycji finansowej związanej z zawartej umowy dzierżawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd badając legalność decyzji administracyjnej bierze pod uwagę i zestawia regulacje materialnoprawne leżące u podstaw stosunku prawnego z podłożem faktycznym, na jakim oparte są jego elementy. Obejmuje więc swoją działalnością kontrolną postępowanie, które poprzedziło wydanie zaskarżonej decyzji. Sąd w zakresie swojej kognicji stwierdza, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Kwestia ta została uregulowania przez art. 41 a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.). Przepis ten stanowi, że Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części. Takie sformułowanie przepisu przesadza o jego uznaniowości. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia określonych przesłanek organ może przedmiotowe należności umorzyć, ale może również odmówić ich umorzenia. W związku z powyższym obowiązkiem organu w takich sprawach jest zebranie pełnego materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji w kontekście przesłanek umorzenia wskazanych w powyższym przepisie oraz dokonanie oceny, czy zachodzą w konkretnym przypadku wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 41 a ust.1 pkt 2 analizowanej ustawy . Wyjaśnić należy, że tak rozumiany przepis prawa skutkuje ograniczeniem kontroli sprawowanej przez Sąd ograniczającej się jedynie do badania, czy organ uzasadnił swój wybór, czy nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę oraz czy nie pominął istotnych dla sprawy elementów materiału dowodowego. Uznaniowy charakter decyzji dotyczącej umorzenia nienależnie pobranych należności nie zwalnia jednakże organu administracji od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k. p.a.) oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kp.a.). Tak więc w ramach kontroli legalności kwestionowanego aktu nie następuje badanie jego merytorycznej zasadności ( celowości). W ocenie Sądu materiał dowodowy został należycie zgromadzony i oceniony. Celem postępowania dowodowego w niniejszej sprawie było zbadanie przez organ sytuacji majątkowej skarżącego, a przez to ustalenie, czy zaistniała przesłanka ważnego interesu zainteresowanego. Stwierdzić należy, iż akta sprawy wskazują, że organ wypełnił wskazane wyżej obowiązki, a wnioskowanie zostało poparte zebraniem pełnego materiału dowodowego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera braków takich, jak niepełność, brak powiązania z materiałem dowodowym sprawy, brak wewnętrznej spójności lub zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Prezes uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna, lecz pozwala na dotychczasową spłatę należności układzie ratalnym. Stwierdził , że wnioskujący jest osobą bezrobotną , która utrzymuje się z dzierżawy, korzystając przy tym z pomocy Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.. Wskazał nadto, że na podjęte rozstrzygnięcie nie bez wpływu pozostaje udzielenie uprzednio odrębnej ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 8.162,90 zł oraz przyznanie układu ratalnego spłacanego obecnie przez wnioskującego. Nie pominął również powoływanej okoliczności podjęcia nauki, uznając, że związane z nią pogorszenie sytuacji finansowej nie stanowi zdarzenia losowego niezależnego od strony. W podsumowaniu uzasadnienia wyraźnie podkreślił, że przedstawione okoliczności zostały już uprzednio uwzględnione przez organ, co znalazło odzwierciedlenie w decyzjach pozytywnych dla skarżącego. Wyżej wskazany pogląd Prezesa KRUS wskazuje, że po uwzględnieniu zarówno stanu finansów funduszów emerytalnego-rentowego i składkowego, jak i możliwości płatniczych J. P., organ uznał kondycję finansową wnioskującego za pozwalającą na spłacanie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie. Trafnie nadto Prezes zauważył, wniosek z dnia [...] jest kolejnym w sprawie umorzenia zaległości i nie zawiera nowych okoliczności wskazujących na pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego. Wskazując jeszcze raz na uznaniowy charakter decyzji stwierdzić należy, że organ skorzystał z prawa, jakie dał mu ustawodawca, tj. z prawa uznania, co oznacza, że ingerencja Sądu w tej sytuacji jest ograniczona. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. L.Kleczkowski M.Łent H.Adamczewska-Wasilewicz