I SA/Bd 663/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Kancelarii Prawniczej "C" s.c. E i K P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług postanowił odmówić przyznania prawa pomocy W niniejszej sprawie E.P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza PPF oraz złożonych dokumentów wynika, że dochód gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wraz z mężem oraz pełnoletnim synem wynosi 8302 zł brutto. Wnioskująca oświadczyła, że środki te pozwalają rodzinie jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz podtrzymują istnienie firmy. Dodała, że klienci Spółki zalegają z płatnościami na kwotę w granicach 15-20 tysięcy złotych. Zainteresowana nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności, natomiast syn jest właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 64 m². W następujący sposób oszacowała miesięczne wydatki rodziny : wyżywienie 2000 zł, mieszkanie 1000 zł, leczenie 800 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie. W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym wskazuje się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych Zatem prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają go wcale. Tak więc dotyczy przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Mając na względzie powyższe oraz ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że możliwości płatnicze strony nie są szczególnie ograniczone. Świadczy o tym znaczna wysokość miesięcznego dochodu trzyosoobowego gospodarstwa domowego, gdyż wynosi on 8.302 zł. Uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak mieszkanie i wyżywienie, należy przypuszczać, że poczynienie oszczędności celem opłacenia pełnych kosztów sądowych nie spowoduje zachwiania sytuacji materialnej i bytowej skarżącej oraz jej bliskich. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wystąpienie przesłanek uzasadniających przyznanie omawianego prawa wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z kosztami, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Zgodnie z § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi w zainicjowanym przez E i K.P. postępowaniu sądowoadministracyjnym wynosi 500 zł. W takiej sytuacji można wymagać od skarżącej, aby wygospodarowała środki w powyższej wysokości. Ubocznie zauważyć należy, że z bilansu Spółki wynika, że przychód za okres jej działalności od dnia 01 stycznia 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. wyniósł 219.322,05 zł, a wydatki związane z jej funkcjonowaniem w znacznej części przeznaczone zostały na wynagrodzenia wspólników ( 107.282,16 zł). Z tych powodów, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.