I SA/Bd 663/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. decyzją z dnia [...]. określił P.D. (skarżącemu) wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 2006r. nieruchomości położonej w D. w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...]. podatnik wniósł od tej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nadał wymienionej decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, w trybie art. 239b § 1 pkt 1 i 4 oraz § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."), z uwagi na fakt, iż określone wymienioną decyzją zobowiązanie podatkowe, miałoby ulec przedawnieniu z dniem [...] r. oraz wobec okoliczności, iż wobec skarżącego toczą się administracyjne postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Na to postanowienie podatnik złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości z uwagi na naruszenie art. 239b § 1pkt 1 i 4 oraz § 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, a także art. 122 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a ponadto art. 217 w związku z art. 121 O.p. Zdaniem strony, twierdzenie organu podatkowego o spełnieniu przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności uznać należy za błędne, ponieważ organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przeprowadził pogłębionej analizy prezentowanych w nim treści, ani też nie podjął działań, mających na celu ich zweryfikowanie w oparciu o konkretny materiał dowodowy. Ponadto, w ocenie podatnika, organ oparł się na nieaktualnych informacjach, co do stanu majątkowego kontrolowanego. Skarżący wskazał, że obecnie zamieszkuje z osobą, która wspólnie z nim partycypuje w wydatkach związanych z potrzebami bytowymi. Zatem twierdzenie, że zobowiązanie wynikające decyzji z dnia [...] r. może stanowić dla niego duże obciążenie i nie zostanie wykonane należy, w jego opinii, uznać za błędne. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 239b § 1 O.p. i wskazał na sytuacje, kiedy decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Organ podniósł, że stosownie do § 2 tej ustawy, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dyrektor Izby Skarbowej podał że, podstawą wydania decyzji z dnia [...] r. był ustalony przez organ I instancji fakt dokonania przez skarżącego sprzedaży nieruchomości w 2006 r. położonej w D. przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie w warunkach objętych treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") oraz nieodprowadzenie należnego zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu przedmiotowej sprzedaży, zarówno w terminie płatności podatku wynikającym z art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f., jak i po upływie 2 letniego terminu na wydatkowanie uzyskanego przychodu na cele mieszkaniowe wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) u.p.o.d.f. Organ odwoławczy podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na posiadaną informację, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych oraz że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 m-ce. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu uprawdopodobnił także, iż zobowiązanie określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] r. nie zostanie wykonane. Dokonano szczegółowej analizy sytuacji finansowej i materialnej skarżącego i ustalono, że od [...] r. podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych (taksówki osobowe) opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym opłacanym w formie karty podatkowej. Działalność gospodarcza stanowi jedyne źródło dochodów. Jak wynikało z analizy zgromadzonych przez organ I instancji dokumentów, strona nie zgromadziła środków pieniężnych ani majątku wystarczającego na pokrycie zaległości podatkowej wynikającej z decyzji z dnia [...] r. W toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z dnia [...] r. oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku ruchomego oraz nieruchomości, na których możliwe byłoby ustanowienie zastawu skarbowego i hipoteki. W toku czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia [...] r. [...], z dnia [...]r. [...] i z dnia [...] r. [...] wielokrotnie dokonywano zajęć rachunków bankowych w B. P. S.A., w I. B. S.A., w A. B. S.A. Zajęcia okazały się nieskuteczne bądź nieefektywne z uwagi na brak środków na koncie. Organ zauważył, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia podatnik nie uregulował dobrowolnie czy też w drodze egzekucji administracyjnej posiadanego zobowiązania w łącznej kwocie [...] zł, którego wierzycielem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. i Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w B. Zdaniem organu II instancji, powyższe okoliczności uprawdopodabniają, że wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, a więc w kwocie 5-krotnie niższej od wymienionych wyżej zaległości, nie zostanie wykonane ani dobrowolnie ani też w drodze przymusowej egzekucji. Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z analizy kart kontowych, w latach 2006-2009 skarżący wielokrotnie nie dokonywał terminowo wpłat zarówno tytułem podatku od towarów i usług, zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, jak i podatku dochodowego płaconego w formie karty podatkowej. Organ zaznaczył, że powyższe okoliczności wskazywały zatem na trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych w kwotach znacznie niższych niż kwota zobowiązania określona decyzją z [...]. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że pomimo złożenia w dniu [...]. oświadczenia o zamiarze wydatkowania uzyskanego przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) u.p.d.o.f., skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe, nie złożył deklaracji PIT-23 o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, a także w toku postępowania podatkowego nie stawiał się na prawidłowo doręczane wezwania, nie odbierał kierowanej do niego korespondencji, a przy próbie osobistego doręczenia pisma przez pracownika organu podatnik odmówił jego przyjęcia. Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - błędne zastosowanie i interpretację przepisów prawa materialnego, mającą istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 239b § 1 pkt 1 i 4 oraz § 2 O.p., poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 239b O.p. uzasadniające nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122 i art. 217 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację prezentowaną już w zażaleniu. Skarżący ponownie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane. Podatnik wskazał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przeprowadził pogłębionej analizy prezentowanych w nim treści, ani też nie podjął działań, mających na celu ich zweryfikowanie w oparciu o konkretny materiał dowodowy. Strona podniosła, że organ oparł się na nieaktualnych informacjach co do jej stanu majątkowego, przede wszystkim w zakresie uzyskiwanych przychodów, podając tylko zeznania za rok 2005 i 2006. Podała, że obecnie zamieszkuje z osobą, która partycypuje w wydatkach związanych z potrzebami bytowymi. Zatem twierdzenie, że zobowiązanie wynikające decyzji z dnia [...] r. może stanowić dla skarżącego duże obciążenie i nie zostanie wykonane należy, w jego opinii, uznać za błędne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uznać za niezasadną. Sporna między stronami jest kwestia istnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...]. określającej skarżącemu zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 2006r. nieruchomości. Stosownie do treści art. 239a O. p. decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei, zgodnie z treścią art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wobec brzmienia przywołanych przepisów dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę zwykłą, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym przepisie jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b O. p. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Oceniając zaskarżone postanowienie na tle powyższego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie organ przy nadaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. rygoru natychmiastowej wykonalności powołał się m.in. na przesłankę określoną w pkt 1 przywołanego powyżej § 1 art. 239b. W ocenie Sądu, organ wykazał, że została wypełniona przesłanka wskazana w w/w przepisie, albowiem posiadał informacje, z których wynikało, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych : - z tytuł podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2002r. w kwocie należności głównej w wysokości [...] zł, odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł oraz kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł; oraz za miesiąc marzec i maj 2009r. w łacznej kwocie należności głównej w wysokości [...] zł, odsetek w wysokości [...] zł oraz kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł i kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; - z tytułu nieuregulowanego mandatu karnego w kwocie należności głównej [...] zł oraz kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. W niniejszej sprawie organ stwierdził również zaistnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. podnosząc, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, kiedy okres przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, gdy tymczasem od jego nadania do przedawnienia zobowiązania brakowało niewiele ponad tydzień. Przechodząc do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki określonej w art.239 b § 2 O. p., wskazać należy, że w tym zakresie organ zobowiązany jest do uprawdopodobnienia tej okoliczności. Uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu jest wysoce prawdopodobne. Słusznie w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że z analizy zebranych w sprawie dokumentów wynika, iż Skarżący nie zgromadził środków pieniężnych ani majątku wystarczającego na pokrycie zaległości podatkowej wynikającej z decyzji z dnia [...]. Organ podkreślił, że w toku postepowania zabezpieczającego oraz postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku ruchomego oraz nieruchomości na których możliwe byłoby ustanowienie hipoteki i zastawu skarbowego. Ponadto wielokrotnie dokonywano zajęć rachunków bankowych m.in. w B. P. S.A., w I. B. S.A., w A. B. S.A., które jednak okazały się nieskuteczne z uwagi na brak środków na koncie. Organ wskazał także, że z analizy kart kontowych wynika, iż w latach 2006-2009 Skarżący wielokrotnie dokonywał nieterminowych wpłat z tytułu podatku od towarów i usług , zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych jak i podatku dochodowego płaconego w formie karty podatkowej. Powyższe okoliczności, uprawdopodabniają , zdaniem Sądu, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym w kwocie [...] zł (a więc w kwocie 5-krotnie niższej od wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaległości z tytułu innych podatków ) nie zostanie wykonane. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły w sprawie wystąpienie przesłanek pozwalających na nadanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. L. Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz U. Wiśniewska