I SA/Bd 666/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-01-29
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie podatkowe z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł, nieuwzględniając oszczędności zgromadzonych przez podatnika i jego małżonkę na przestrzeni 25 lat pracy, a także nieuznając za udowodniony zwrot środków przez dłużniczkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły zobowiązanie podatkowe z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł. Argumentacja skarżącego dotycząca nieuwzględnienia oszczędności zgromadzonych przez 25 lat pracy nie została uznana za zasadną, ponieważ analiza wykazała, że dochody z lat 1996-1997 w zestawieniu z wydatkami nie stwarzały oczywistego wrażenia możliwości pokrycia wydatków w kolejnych latach, a analiza tych lat mogłaby przynieść ustalenie, że także wówczas przychody nie znajdowały pokrycia w ujawnionych źródłach. Ponadto, skarżący nie wykazał, że posiadał w domu kwotę 418.878,02 zł, a jego twierdzenia o przechowywaniu gotówki w domu były nieprzekonywujące i niespójne. Sąd uznał również, że organy zasadnie nie uznały zwrotu środków przez J.W. za udowodniony z uwagi na niespójność zeznań i brak potwierdzenia w postępowaniu karnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego J. M., który kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. ustalającą zobowiązanie podatkowe z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł za 2002 r. w kwocie 157.079 zł. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnienie oszczędności zgromadzonych przez 25 lat pracy oraz błędne wyliczenia dotyczące zwrotu środków od dłużniczki J.W. Organy podatkowe ustaliły, że w 2002 r. wystąpiła nadwyżka wydatków nad przychodami w kwocie 418.878,02 zł, która nie znalazła pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, argumentując, że jego dochody z działalności rolniczej i gospodarczej, a także oszczędności, pokrywały poniesione wydatki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. w kwocie 203.930,25 zł.
Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o rozszerzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i przeprowadzenie dodatkowego postępowania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia gdyż, jego zdaniem, dopiero przeprowadzenie postępowania na okoliczność możliwości zgromadzenia środków finansowych w latach poprzedzających badane przez organ I instancji lata, pozwoli na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ustalił stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. w kwocie 203.930 zł. Organ I instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie za udowodnioną okoliczności przechowywania poza systemem bankowym znacznych kwot pieniężnych.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła odrzucenie części przedstawionych dowodów i w konsekwencji ograniczenie okresu przyjętego do oceny zgromadzonych dochodów oraz błędne wyliczenie wydatków w latach 1996-2000.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił decyzję organu I instancji w całości i ustalił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. w kwocie 157.079 zł.
Wskazując na sytuację majątkową strony w 2002 r., organ na wstępie odniósł się do możliwości otrzymania zwrotu środków od J.W. Analiza wydruków operacji bankowych dokonana w konfrontacji z zestawieniem faktur zakupów zrealizowanych w 2002 r. pozwoliła ujawnić, iż w dniu 22 stycznia 2002 r. strona dokonała przelewu w kwocie 330.000 zł, a następnie w dniu 30 stycznia 2002 r. strona dokonała przelewu w kwocie 170.000 zł na rzecz J.W., współwłaścicielki firmy K. Wpłaty te nie znajdowały jednak odzwierciedlenia w ewidencji księgowej firmy P. prowadzonej przez stronę, ani też w fakturach wystawionych przez firmę K. na rzecz podatnika zarówno w 2001 r. jak i w 2002 r. Wbrew stanowisku strony przyjętym w trakcie prowadzonego postępowania, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił organowi uznać, że w 2002 r. J.W. dokonała zwrotu jakiejkolwiek kwoty, która została jej przekazana przez podatnika. Zarówno oświadczeń strony, zeznań J.W., jak również wskazanych świadków organ nie uznał za wiarygodne w tym zakresie.
W ocenie organu odwoławczego, także możliwość przechowywania znacznych kwot oszczędności w domu nie może zostać uznana za udowodnioną. W związku z nieuznaniem za udowodnioną możliwości otrzymania zwrotu środków od J.W., oszczędności przechowywane w domu musiałyby stanowić co najmniej kwotę 418.878,02 zł. W świetle zgromadzonych dowodów oraz faktu powszechności korzystania z możliwości przechowywania środków pieniężnych w instytucjach finansowych, z której to możliwości strona również korzystała, organ nie uznał za prawdopodobną okoliczności przechowywania w domu tak znacznej sumy pieniędzy.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał natomiast za udowodnioną możliwość uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży kombajnu w kwocie 50.700 zł oraz dodatkowej zaliczki od firmy M. w kwocie 70.000 zł.
Organ podając szczegółowe wyliczenia wskazał, że łączna kwota możliwych do pozyskania przez podatnika w 2002 r. środków finansowych wyniosła 8.218.993,89 zł, natomiast łączna kwota wydatków i zgromadzonego w 2003 r. mienia wyniosła 8.637.871,91 zł. Zatem nadwyżka poniesionych wydatków nad możliwymi do zgromadzenia środkami finansowymi wyniosła 418.878,02 zł. W związku z faktem, iż strona wraz z małżonką pozostawała we wspólności majątkowej, na stronę przypada po zaokrągleniu kwota 209.439 zł. Stosując stawkę podatku w wysokości 75%, organ ustalił zryczałtowany podatek od osób fizycznych od przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 157.079 zł.
Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił: rażące naruszenie przepisów dotyczących zobowiązań podatkowych w podatkach dochodowych jak również naruszenie art. 106 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), które podczas postępowania administracyjnego nie były rozpoznane; naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwą ocenę i wykładnię w sprawie; wybiórcze stosowanie prawa poprzez niedochowanie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. które miały wpływ na wynik sprawy; pominięcie art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podatnik podniósł, że organy obu instancji bezpodstawnie oraz bez podania przyczyny raz zawyżały kwotę zobowiązania podatkowego, raz zaniżały tę kwotę. Takie postępowanie w ocenie strony jest bulwersujące i skutkuje brakiem zaufania do państwa prawa. Nieuwzględnienie oszczędności finansowych, które strona gromadziła wraz z żoną przez 25 lat pracy, w ocenie podatnika, sprzeczne jest z prawem polskim oraz orzecznictwem NSA.
Ponadto w piśmie z dnia [...] 2007 r. strona skarżąca dodała, że stanowisko dotyczące źródeł finansowania wydatków w 2002 r. opiera na konieczności uwzględnienia oszczędności zgromadzonych poza rachunkami bankowymi pochodzącymi z 25 lat pracy.
Strona zarzuciła, że pierwotnie jej dochód został wyliczony w oparciu o lata 1996-2002 i wysokość dochodu uznana została za prawdopodobną, co pozwoliło na dokonanie rozliczenia wpływów i wydatków. W decyzji organu odwoławczego badany okres zawężono bez uzasadnienia do okresu od dnia 31 grudnia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. W ocenie podatnika, spowodowało to pominięcie dochodu z lat 1996-1997, co nie pozostaje bez wpływu na przedstawione w zaskarżonej decyzji wyliczenia.
Strona nie zgodziła się również ze sposobem dokonania wyliczenia kwoty nadwyżki wydatków nad możliwymi do zgromadzenia środkami finansowymi w 2002 r. Wskazała, że w postępowaniu kontrolnym oraz odwoławczym kwotę tej nadwyżki określano w inny sposób. Z powodów niezrozumiałych dla strony, w postępowaniu odwoławczym nie wykazano błędów w stanowisku i wyliczeniach podatnika, jednak zmieniono sposób wyliczenia różnicy między wpływami i wydatkami, co zmieniło w konsekwencji wysokość zobowiązania podatkowego.
Strona podniosła, że dochód w latach 1996-2002 osiągnęła w 71,5% z działalności rolniczej. W tym okresie średnia wielkość roczna dochodów z tego tytułu wynosiła 143.582 zł. Działalność rolniczą strona prowadziła od co najmniej 25 lat, z uwagi na brak obowiązku prowadzenia ewidencji kosztów i przychodów tej działalności oraz okres prowadzenia tej działalności, wyników finansowych strona nie może udokumentować. Zaznaczyła, że wielokrotnie wnosiła o oszacowanie dochodów z działalności rolniczej do 1995 r., zostały one jednak odrzucone.
W odniesieniu do materiału dowodowego dotyczącego wpłat środków pieniężnych w 2002 r. od J.W., strona wskazała, że nie zgadza się z oceną, iż zwrot tych środków nie został uznany za udowodniony. J.W. była kontrahentem strony, w latach 1998-2002 średnie roczne obroty między stronami stanowiły kwotę około 1.500.000-2.000.000 zł. Rozliczenia finansowe realizowane były przede wszystkim w formie bezgotówkowej, ale również gotówkowo. Przy tej wielkości obrotów i pojawieniu się problemów finansowych u kontrahenta, rozliczenia płatnicze z tym dłużnikiem nie były prowadzone w 2002 r. w sposób regularny. W latach 2001-2002 foku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie skupu [...] strona zrealizowała około 500 przelewów rocznie, prowadziła również inwestycję o wartości 1.000.000 zł. Wiosną 2002 r. podpisała również umowę kredytową z Bankiem [...] w C. na kwotę 1.450.000 zł. W ciągu tych dwóch lat ogólny obrót z tytułu skupu oraz budowy inwestycyjnej wyniósł ok. 7.000.000 zł. Z tych powodów, a także z powodu długiego czasu (3-4 lata), w zeznaniach podatnika złożonych w trakcie postępowania kontrolnego mogły pojawić się niespójności. W ocenie strony nie uzasadniają one jednak całkowitego odrzucenia dokonanych przez dłużnika wpłat gotówkowych w 2002 r., co potwierdzają stosowne dokumenty oraz zeznania świadków. Zobowiązania J.W. sięgnęły zadłużenia ponad 30.000.000 zł, w tym dług do zwrotu stronie na kwotę 1.602.000 zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W kolejnym piśmie w sprawie, z dnia [...] , sporządzonym przez pełnomocnika, skarżący ponownie zarzucił organowi nieprawidłowe postępowanie, w ramach którego ograniczono wysokość przyjętych za lata 1996-2002 dochodów w większości z prowadzonej działalności gospodarczej, gdy tymczasem dochody małżonków w 80% pochodziły z działalności rolniczej. Skarżący przedstawił w piśmie własne wyliczenie dochodów za lata 1996 – 2000, który za wskazany okres daje sumę dochodów w wysokości 1.004.141,00zł. Ta kwota decyduje o tym, że późniejsze wydatki nie przewyższały wartości mienia.
Skarżący przedstawił także wyliczenie przychodów ze sprzedaży żywca w latach 1996 - 2000r oraz załączył dane statystyczne na potwierdzenie przyjętych do tych wyliczeń danych o cenach wieprzowiny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy w tym miejscu podkreślić, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie ma podstaw prawnych, by oceniać zaskarżoną decyzję kierując się zasadą słuszności lub zasadami współżycia społecznego.
W sprawie sporne były ustalenia faktyczne, które legły u podstaw ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów. Zarzuty skargi można podzielić na dwie grupy: te, które w ogóle kwestionują ustalenie organów, że w 2002r u skarżącego wystąpiła nadwyżka wydatków nad przychodami i wartością zgromadzonego mienia czyli przychód nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach, jak również zarzuty zmierzające do wykazania, że wyliczona wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł jest nadmierna z uwagi na nieuwzględnienie kwot zwróconych przez dłużniczkę, J.W.
Analizując przepisy mające zastosowanie w sprawie należy wskazać, że podstawą materialnoprawną jest art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o pdof), który wskazuje, że źródłami przychodów są także inne źródła, za które na podstawie art. 20 ust. 1 uważa się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Zgodnie z ust. 3 art. 20 wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.
Przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia objęty został 2002r. Zasadą jest, że w postępowaniu o takim charakterze konfrontuje się najpierw wydatki poniesione w danym okresie z uzyskanymi za ten okres dochodami lub stanem majątkowym (zgromadzonym także w okresie poprzednim), z których podatnik mógł pokryć dokonane wydatki. Przy czym zarówno wydatki, jak i przychody rozumiane są tu w kategorii szerszej, ekonomicznej a nie tylko podatkowej.
W takiej kategorii spraw szczególnej wagi nabiera kwestia właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, które winno charakteryzować się kompletnością wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ obowiązany jest zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej – organ na podstawie zgromadzonych dowodów ocenia czy dana okoliczność została udowodniona czy nie. Zasada ta jest w pełni realizowana jeżeli ocena jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski muszą być zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidując z zebranymi w sprawie dowodami.
Istotny w postępowaniu w sprawie przychodów z nieujawnionych źródeł jest rozkład ciężaru dowodowego; po ustaleniu przez organ, że wydatki podatnika w danym roku podatkowym przekraczają dochód wykazany w zeznaniu rocznym, to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że wydatki takie znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub w zgromadzonym mieniu.
Organy przeanalizowały źródła przychodu skarżącego i małżonki, którymi w 2002r były:
1) pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona w ramach firmy [...]
2) działalność rolnicza prowadzona w ramach indywidualnego gospodarstwa rolnego
3) inne zdarzenia: sprzedaż maszyn, otrzymane odszkodowanie, odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych i lokatach terminowych
W efekcie nadwyżka wydatków nad dochodami uznana za przychód nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wyliczony został przez organy najpierw na kwotę 543.813zł (decyzja Dyr. UKS z [...] ), która to kwota została utrzymana jako ustalenie w kolejnej decyzji UKS wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy (decyzja z [...] ), następnie, po rozpoznaniu odwołania, obniżona do kwoty 418.878zł (zaskarżona decyzja).
Skarżący w postępowaniu nie kwestionował wysokości ustalonych przez organy wydatków poniesionych przez niego w 2002r, natomiast nie zgadzał się z wyliczeniami dotyczącymi wysokości uzyskanych przychodów i wartości zgromadzonego wcześniej mienia, którymi mógł pokryć przedmiotowe wydatki.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi, że w 2002r nie wystąpiła w ogóle nadwyżka wydatków nad sumą dochodów i wartością zgromadzonego mienia, należy podkreślić, że argumentacja skarżącego w tym zakresie była także dwutorowa albowiem podnosił on zarówno, że:
- w swoich wyliczeniach organy nie uwzględniły środków pieniężnych, które małżonkowie zgromadzili na przestrzeni 25 lat małżeństwa, szczególnie oszczędności zgromadzonych poza rachunkami bankowymi (zawężenie ich do okresu 31.12.1997r do 2002r zamiast 1996-2002), które sprawiały, że w 2002r małżonkowie dysponowali zgromadzonym mieniem o znacznie wyższej wartości, niż wyliczona, brakująca kwota ponad 418.000 zł
- jak również, że w 2002r skarżący posiadał wraz z żoną gotówkę w domu w kwocie 418.878,02 zł którą przechowywali poza systemem bankowym, która to kwota pokrywa brakującą część mienia potrzebną do zrównoważenia wysokości poniesionych wydatków.
W pierwszej kwestii, skarżący w piśmie z [...] uzupełniającym skargę, sporządził własne zestawienie dochodów uzyskiwanych z działalności rolnej (po potrąceniu kosztów utrzymania) oraz dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, co w podsumowaniu za lata 1996 – 2000 przyniosło małżonkom przychód w łącznej wysokości 1.004.141,00 zł. W tym wyliczeniu skarżący powielił przyjęte przez organy (w ślad za podanymi przez małżonków M.) kwoty osiąganych w latach 1998-2000 dochodów, po obniżeniu wydatków domowych (vide str 8 zaskarżonej decyzji).
Należy zauważyć, że skarżący ponad powyższe, zaakceptowane ustalenia, podniósł jedynie, że także w latach 1996 i 1997 uzyskał wraz z żoną wysokie dochody, czego organy nie uwzględniły.
Zdaniem Sądu jednak, twierdzenie skarżącego nie pozostaje w kolizji z ustaleniami decyzji albowiem wyliczenie w niej zawarte rozpoczyna się od roku 1998, który poprzedzony został wyliczeniami na koniec 1997r po to, by przeanalizować dokładnie rok 1998. Niewątpliwie przed tym rokiem skarżący z żoną musieli uzyskiwać znaczne dochody, by na koniec 1997r przeznaczyć środki na utworzenie lokat bankowych w wysokości 300.000zł, jak również uzyskanie zaangażowania środków własnych w działalność gospodarczą w wysokości 659.116,57zł która to kwota wynikała z przedstawionego przez stronę bilansu firmy. Strona skarżąca wielokrotnie w trakcie postępowania powoływała się na okoliczność, że w istniejącym bilansie na dzień 31.12.1997r w pasywach firmy wymienione zostały zobowiązania wewnątrzzakładowe w wysokości 659.116,57zł, które w istocie stanowią własne środki małżonków M. Taki bilans na koniec 1998r wykazywał zobowiązania w wysokości 392.622,25zł.
W świetle powyższych danych, w połączeniu z zestawieniem dochodów sporządzonych przez skarżącego nie można uznać za podważający ustalenia zaskarżonej decyzji zarzut skargi, że organy nie uwzględniły dochodów z roku 1996, które wyniosły 207.365zł i 1997r w wysokości 201.351zł. Pobieżna choćby analiza wskazuje, że skarżący powołując się na uzyskanie, za "nieuwzględnione" lata, łącznie dochodów w wysokości ok. 409.000 zł, pomija bezsporne wydatki na koniec 1997r. w wysokości 959.116,57zł (suma lokat i zaangażowania własnych środków w prowadzoną działalność gospodarczą). Należy uznać, że wysokość dochodów za lata 1996 i 1997 w zestawieniu z potencjalnymi wydatkami za ten okres nie stwarza oczywistego wrażenia, że mogłyby one stanowić źródło pokrycia wydatków w następnych latach, w szczególności wydatków w 2002r. Wręcz przeciwnie, powstaje wrażenie, że analiza tych lat podatkowych przyniosłaby ustalenie, że także wówczas przychody nie znajdowały pokrycia w ujawnionych źródłach. Stąd zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne i nie uprawdopodobniają okoliczności, na które powołuje się skarżący jakoby istniało źródło dochodów dla pokrycia poniesionych w 2002r wydatków.
Istotną okolicznością jest także ustalenie przez organy w równolegle prowadzonym postępowaniu dotyczącym roku 2001, że za ten rok wystąpiła u kontrolowanych również nadwyżka wydatków nad przychodami w kwocie 101.562 zł i przyjęto (jak podkreśliły to organy, z korzyścią dla stron), że nadwyżka ta została już w całości sfinansowana oszczędnościami przechowywanymi w domu.
Należy w końcu podkreślić, że nawet gdyby pominąć powyższą argumentację skarżącego i uznać, że z wcześniejszych lat zgromadził on wraz z żoną znaczne środki, którymi potem finansował wydatki w 2002r to i tak jedyną możliwością ich posiadania byłoby wykazanie, że małżonkowie przechowywali je w domu albowiem wszelkie inne źródła pochodzenia zostały już wyczerpane. Tymczasem skarżący nie wykazał, że posiadała wraz z żoną (stan taki musiałby istnieć od 1997r przy dochodach ustalonych przez organy) w domu kwotę 418.878,02zł.
Organy po przeprowadzeniu postępowania na tę okoliczność odmówiły dania wiary skarżącemu i jego żonie, że poza systemem bankowym, w domu przetrzymywali tak znaczącą kwotę. Zarzuty skargi w tym zakresie w istocie stanowią jedynie polemikę z ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi przez organ.
Oceniając przeprowadzone postępowanie w tym zakresie Sąd uznał, że spełnia ono zasady w nim obowiązujące powołane wyżej. Skarżący, poza swoimi oraz żony twierdzeniami, nie przedstawił żadnych innych dowodów na okoliczność przechowywania w domu przedmiotowych środków pieniężnych. Do tego przedstawione przez skarżącego uzasadnienie dla takiej, nietypowej w świetle zasad doświadczenia życiowego, praktyki postępowania jest nieprzekonywujące. Skarżący bowiem podniósł, że przetrzymywanie w domu gotówki było następstwem utraty zaufania do banków, z których wypływały informacje o środkach pieniężnych małżonków M., co z kolei powodowało nachodzenie ich przez grupy przestępcze.
Abstrahując od racjonalności w wykazywaniu, że przechowywanie gotówki w domu jest bezpieczniejsze niż w bankach, należy podkreślić, że sam skarżący nie wykazał się konsekwencją w takiej ocenie albowiem przez wszystkie analizowane lata w szerokim zakresie wraz z żoną aktywnie korzystał z usług bankowych m.in. lokując pieniądze. Nie wiadomo dlaczego wobec kwoty ok. 418.000zł skarżący odstąpił od swojej praktyki.
Dodatkowym argumentem przemawiającym przeciwko uznaniu, że małżonkowie przechowywali w domu wskazaną kwotę pieniędzy, uwzględnionym przez organy była okoliczność, że po wszczęciu postępowania nie wykazali oni przedmiotowych pieniędzy w złożonych na żądanie organów oświadczeń majątkowych na dzień 01 stycznia i 31 grudnia 2001r oraz 01 stycznia i 31 grudnia 2002r. Twierdzenie, że nie uczynili tego z uwagi na brak wiedzy co do dokładnej wysokości zgromadzonych środków, jest nieprzekonywujący.
Istotną okolicznością dla dokonanej oceny było podawanie przez strony różnych kwot, które posiadali w domu w badanym okresie, począwszy od 900.000 zł (przesłuchanie w maju 2005r) do ok. 400.000zł. Tak duże rozbieżności sugerują dostosowywanie podawanych okoliczności do ustaleń postępowania o nieujawnionych źródłach przychodów.
Sąd nie stwierdził również naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie powoływanej przez skarżącego okoliczności zwrotu środków przez J.W.. Wskazując na niespójność zeznań składanych na tę okoliczność przez stronę i p. W., ciągłą zamianę wielkości kwot zwróconych przez dłużniczkę (w zależności od etapu postępowania podatkowego) oraz fakt, iż w toku prowadzonego na wniosek skarżącego i małżonki śledztwa przeciw państwu W. w sprawie o wyłudzenie zarówno strona jak i p. W. nie potwierdziła zwrotu jakichkolwiek kwot (k-1006, 1005 1004, 819-821 akt administracyjnych, TOM III) organy zasadnie nie uznały aby w 2002r. nastąpił zwrot choćby części zadłużenia.
Trafnie organ drugiej instancji podnosi, iż pewne zdarzenia gospodarcze w obliczu na przykład ich ilości, mogą nie zostać zapamiętane. Nie mniej kwestia wielkości długu pani W. nie była jedną z wielu w prowadzonej przez skarżącego i małżonkę działalności gospodarczej. Wręcz przeciwnie z powodu istnienia nieuregulowanej wierzytelności wobec p. W. prowadzona przez skarżącego działalność doznała znacznego uszczerbku.
Ustosunkowując się natomiast do zeznań pracowników p. W. na okoliczność przewożenia stronie środków pieniężnych, organ słusznie podkreślił, iż z ich treści nie wynika ile gotówki było przewożone ani z jakiego tytułu gotówka ta była przekazywana skarżącemu.
Zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organy orzekające w sprawie zasad postępowania nie były trafne i sprowadzały się w istocie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez te organy.
Skarżący niezasadnie utożsamia odmowę dania wiary świadkom, bądź uznania, że dowód w postaci zeznania strony nie wystarczał do wykazania konkretnej okoliczności, z naruszeniem przez organ zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Należy przyjąć, że dokonana przez organy ocena dowodów w sprawie realizując zasadę swobodnej, a nie dowolnej oceny, została logicznie uzasadniona i zarzuty pod jej adresem nie są trafne.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło