I SA/Bd 668/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, nie analizując wyczerpująco przesłanek umorzenia wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności przesłanki dotyczącej pozbawienia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, nie analizując wyczerpująco wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Uzasadnienie decyzji było niewystarczające, a próba uzupełnienia go w piśmie procesowym nie zastępuje wymogów formalnych decyzji administracyjnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności.
Stan faktyczny
A. P. wystąpił do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności ani przesłanki umorzenia z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej. Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom brak analizy jego sytuacji i rozbieżności w kwotach zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2009 r. A. P. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. o umorzenie należnych składek w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że za zaległości względem ZUS odpowiada były wspólnik L. M., który wraz z wnioskodawcą prowadził w latach 2003-2004 spółkę "A.". W spółce tej były wspólnik odpowiadał za sprawy związane z ubezpieczeniami społecznymi. Strona podniosła, że nie jest w stanie spłacić należności względem ZUS z uwagi na ich rozmiar oraz z powodu spłacania do dnia dzisiejszego innych długów spółki. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podniósł, że choruje na serce i aktualnie oczekuje na drogi zabieg. Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, kosztów upomnienia, dodatkowej opłaty oraz odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł. Organ uznał, że w stosunku do wnioskodawcy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności określona w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.). Organ nie znalazł również podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a powołanej ustawy, tj. z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania składek. Pismem z dnia 22 czerwca 2009 r. strona wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zobowiązany ponownie podniósł, że prowadził działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej z L. M. w okresie od czerwca 2003 r. do końca stycznia 2004 r. Nadmienił, że do lutego 2009 r. nie wiedział o istniejącym zadłużeniu, a spółki nie wyrejestrował, gdyż jako spółka prowadził sprawę karną przeciwko byłemu wspólnikowi o przywłaszczenie i kradzież. Podniósł, że z uwagi na kryzys na rynku pracy oraz stan zdrowia nie ma możliwości podjąć pracy w ciężkich warunkach. Strona zobowiązała się do uregulowania w ratach zadłużenia za okres od lipca 2003 r. do stycznia 2004 r., gdyż w okresie późniejszym spółka nie prowadziła działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, niezbędne do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek, na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Organ podał, że aktualnie wobec wnioskodawcy nie jest prowadzone administracyjne ani sądowe postępowanie egzekucyjne. Takie postępowanie nie zostało również zakończone formalnym aktem organu egzekucyjnego stwierdzającym, że egzekucja z majątku okazała się bezskuteczna. W związku z powyższym, w niniejszym przypadku nie zachodzi ustawowa przesłanka w postaci całkowitej nieściągalności, zatem brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. W ocenie organu, okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają również umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego istnieje możliwość umorzenia składek pomimo braku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika wprawdzie, iż wnioskodawca aktualnie nie osiąga jakichkolwiek dochodów (pozostaje na utrzymaniu 85 letniej matki), to jednak organowi nie są znane żadne szczególne okoliczności uniemożliwiające stronie podjęcie zatrudnienia. Tym samym organ stwierdził, że w momencie podjęcia zatrudnienia istnieje realna szansa na poprawę sytuacji życiowej zobowiązanego i regulowanie zadłużenia w ramach umowy ratalnej dostosowanej do możliwości finansowych zobowiązanego. Wskazując na charakter uznaniowy decyzji, organ zaznaczył, że z ustaleń dokonanych w trakcie prowadzonego postępowania nie wynika, aby w przedmiotowym przypadku zaistniały przesłanki wynikające z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, tj. konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu, przewlekła choroba zobowiązanego pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu, poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej, czy też gdy opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ zaznaczył, że nie bez znaczenia jest także fakt, iż powołując się na swoją szczególnie trudną sytuację materialną wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających taką sytuację, np. decyzji o uzyskiwanych zasiłkach z pomocy społecznej, bądź też o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, czy też rachunków związanych z ponoszonymi wydatkami. Zdaniem organu, powyższe świadczy o braku konieczności ubiegania się o te świadczenia, co dowodzi nie tak tragicznej sytuacji finansowej zobowiązanego. Odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie jej niewyrejestrowania w ramach spółki "A.", organ podkreślił, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż strona zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych jako osoba fizyczna prowadząca indywidualnie działalność gospodarczą. Organ wskazał na sprzeczne ze sobą informacje podawane przez wnioskodawcę, który raz twierdzi, iż L. M. złośliwie nie wyrejestrował spółki, a dalej stwierdza, iż sam nie wyrejestrował spółki, gdyż jako spółka prowadził sprawę karną przeciwko L. M. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że wyjaśnienia zobowiązanego są mało wiarygodne i nie zasługują na uwzględnienie, a przede wszystkim nie mogą stanowić przesłanki do umorzenia powstałych zaległości. Tym bardziej, że w dniu [...] organ wydał decyzję określającą wysokość zadłużenia za okres listopad 2005 r. - listopad 2008 r., od której zobowiązany nie wniósł odwołania. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały ustawowe przesłanki umorzenia należności, określone brzmieniem ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wskazał na możliwość ratalnej spłaty zadłużenia. Na decyzję organu II instancji A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zarzucił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych celowo nie wysyłał upomnień do opłacenia składek, doprowadzając do powstania tak dużych zaległości, a nadto nie umożliwił skarżącemu przejrzenia zwrotnych potwierdzeń odbioru wysyłanych przesyłek. Podniósł również, że organ nie ustosunkował się do pisma z dnia 26 czerwca 2009 r., w którym strona zwróciła się o wyjaśnienie rozbieżności w obliczeniach należności składkowych, jakie znalazły się w piśmie z dnia 19 lutego 2009 r., w którym organ wskazał zadłużenie w kwocie [...] zł oraz w piśmie z dnia 04 czerwca 2009 r., gdzie organ podał zadłużenie w kwocie [...] zł. Skarżący zaznaczył, że nigdy nieskładał wniosku o rozłożenie zaległości na raty. Podniósł, że organ dnia 29 lipca 2009 r. przesłał pismo, w którym jako warunek zawarcia umowy na spłatę zadłużenia wskazał wpłatę kwoty [...] zł pod rygorem rozpatrzenia wniosku odmownie. W ocenie strony, takie działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nosi znamiona szantażu i jest wysoce niestosowne z uwagi na przesłanie przedmiotowego pisma na dzień przed upływem terminu wpłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego nieprzesyłania upomnień, organ wskazał, że upomnienia były wysyłane na nowy adres zamieszkania zobowiązanego, w związku z wymeldowaniem go decyzją administracyjną z dotychczasowego miejsca zamieszkania, o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru. W kwestii rozbieżności między kwotami zadłużenia organ wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] dotyczyła okresu od listopada 2005 r. do listopada 2008 r., natomiast decyzja z dnia [...] dotyczyła całego okresu zadłużenia wobec ZUS, tj. okresu od lipca 2003 r. do listopada 2008 r. Dodatkowo organ zauważył, że z dniem 15 czerwca 2009 r. skarżący podjął pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodnie z prawem jest rozstrzygnięcie organu, na mocy którego odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieuiszczonych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami i kosztami upomnienia w łącznej kwocie [...] zł. Art.32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) stanowi, że do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W myśl art. 28 ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w którym, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia). Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust.1 powyższego rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. Rozpatrując zebrany materiał dowodowy organ zasadnie stwierdził, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu należności składkowych. W stosunku do skarżącego nie jest aktualnie prowadzona egzekucja. Nie zachodzi zatem przesłanka wskazana w art.28 ust.3 pkt 5 (naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję), pkt 6 (jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne), pkt 4a (wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym). W odniesieniu do podstawy umorzenia wskazanej w art.28 ust.3a w zw. z §3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, organ odwoławczy stwierdził, że przesłanki określone w §3 ust. 1 nie wystąpiły. Organ nie skorzystał zatem z uznania administracyjnego. W ocenie Zakładu sytuacja skarżącego jest trudna, ale nie należy do tragicznych. Skarżący wprawdzie nie osiąga jakichkolwiek dochodów, (pozostaje na utrzymaniu 85 – letniej matki), ale nie ma przeszkód w podjęciu przez niego zatrudnienia. Organ podkreślił, że istnieje możliwość spłaty zadłużenia w ramach umowy ratalnej dostosowanej do możliwości finansowych strony. Podkreślenia wymaga, że zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia należności składkowych, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art.11 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.). Zdaniem Sądu powyższe przepisy zostały naruszone. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Opiekuje się chorą na Alzhaimera matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.000 zł. Strona cierpi na częstoskurcz nadkomorowy. W decyzji organu I instancji stwierdzono, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą: czynsz - 267 zł, prąd – 90 zł, gaz - 140 zł (za 6 m-cy). Powyższe okoliczności nie były przedmiotem analizy przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z punktu widzenia przesłanek umorzenia wskazanych w §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., w szczególności przesłanki określonej w §3 ust. 1 pkt 1 (opłacenie należności z tytułu składek pozbawiałoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych). Powinny być one przeanalizowane i omówione mając na względzie, że decyzja dotyczy kwestii istotnych z punktu widzenia możliwości zaspokajania przez skarżącego elementarnych potrzeb bytowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że strona w dniu 15 czerwca 2009 r. podjęła pracę w pełnym wymiarze czasu pracy (nie wiadomo jednak w jakiej wysokości netto skarżący otrzymuje wynagrodzenie). Należy jednak podkreślić, że próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a. Pismo procesowe nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej decyzji (por. wyrok WSA z dnia 4 września 2007 r., IV SA/Wa 594/07; wyrok WSA z dnia 5 kwietnia 2006 r., V SA/Wa 2905/05). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w istocie do stwierdzenia o wyjątkowości umorzenia należności, obowiązku uiszczania składek i możliwości zawarcia układu ratalnego. Układ taki nie został jednak ostatecznie zawarty, co wynika z pisma ZUS Oddział w B. z dnia 20 sierpnia 2009 r. Organ zwrócił również uwagę na uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu. Utrudnia to ostatecznie rozeznanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z powodu braku zaistnienia przesłanek umorzenia należności, czy w ramach uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W sprawie organ powinien dokonać jednoznacznego wyboru podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wyjaśnić, czy wydaje decyzje w oparciu o uznanie administracyjne, czy nie. Szerszego odniesienia wymaga podniesiony przez Zakład w zaskarżonej decyzji argument dotyczący konieczności uwzględnienia przy podejmowaniu rozstrzygnięcia stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu argument ten jest chybiony. Ustawodawca upoważniając w art.28 ust.3b u.s.u.s. ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania należności, pomimo braku całkowitej ich nieściągalności (ust. 3a), nakazał uwzględnienie przy tym przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że stan finansów ubezpieczeń społecznych uwzględniony został już na etapie formułowania przesłanek umorzenia zawartych w rozporządzeniu. Przeciwstawianie interesu finansów ubezpieczeń społecznych interesom osoby zobowiązanej nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 27 września 2006 r., III SA/Wa 1761/06). Na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. strona przedstawiła dodatkowe okoliczności, wskazujące na jej sytuację materialną i zdrowotną. Sąd orzeka jednak na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji i okoliczności tych nie mógł uwzględnić. Strona może je podnosić w ponownym postępowania przed organami administracyjnymi. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło