I SA/Bd 673/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-11-03
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zasadna, gdy skarżąca powołuje się na całkowitą nieściągalność należności oraz trudną sytuację finansową rodziny, a organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z wynagrodzenia za pracę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i nie naruszyły przepisów prawa. Mimo trudnej sytuacji finansowej skarżącej, nie można było stwierdzić całkowitej nieściągalności należności, gdyż prowadzona była skuteczna egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Ponadto, skarżąca nie wykazała przesłanek uzasadniających umorzenie należności na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, w szczególności nie udowodniła, że opłacenie składek pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a mąż skarżącej posiada kwalifikacje do podjęcia pracy.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu trudnej sytuacji finansowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani trudnej sytuacji życiowej. Organ wskazał, że prowadzona jest skuteczna egzekucja z wynagrodzenia skarżącej, a jej mąż posiada kwalifikacje do podjęcia pracy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. i przekroczenie swobodnej oceny dowodów, twierdząc, że nastąpiła całkowita nieściągalność należności i opłacenie składek pozbawiłoby ją środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2016r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę
Wnioskiem z dnia dniu [...] stycznia 2016r. J. P. (skarżąca) wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową uniemożliwiającą spłatę powstałego zadłużenia oraz wskazując na występowanie przesłanek do umorzenia należności wobec ZUS wynikających z art. 28. ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." i przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365, dalej jako "rozporządzenie").
Decyzją z dnia z dnia [...] marca 2016 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 oraz 3a ww. ustawy.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca zarzuciła organowi, że zaniechał wnikliwej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów i w konsekwencji dokonał błędnych ustaleń niezgodnych z sytuacją faktyczną. W ocenie strony materiał dowodowy wskazuje, iż zaszły co najmniej dwie przesłanki przemawiające za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności. Zdaniem skarżącej w jej sytuacji ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek opisana w art. 28 ust.3 pkt 3 oraz 5 u.s.u.s. gdyż nastąpiło zaprzestanie działalności, przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności . Strona dodała, że brak majątku potwierdzony został pismem przez Komornika Sądowego.
Rozpatrując złożony wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ rozpatrując sprawę pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisów art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie taki stan nie zachodzi. Organ podał, że w przepisie tym wymieniono siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności składkowych.
Organ podał, iż ustalono, że wobec skarżącej jest nadal prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy SR w B., który prowadzi egzekucję z wynagrodzenia za pracę stronyj. Zakład wyjaśnił, że o przesłance "bezskutecznej egzekucji" można mówić, .jeżeli nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakikolwiek części majątku dłużnika. Zdaniem organu ponieważ wobec wnioskodawczyni prowadzone postępowanie egzekucyjne i jest ono skuteczne nie można stwierdzić, że zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności ZUS w postaci całkowitej nieściągalności, w formie określonej brzmieniem art. 28 ust. 3 pkt. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Organ podał, że rozstrzygając o odmowie umorzenia należności rozpatrzył sytuację strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dających możliwość umorzenia zadłużenia z tytułu składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności oraz w wydanym na podstawie tego przepisu Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy dotyczący obecnej sytuacji osobistej i materialnej skarżącej organ podał, że jest ona zatrudniona na czas
określony do dnia [...] grudnia 2018 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży. Z przedłożonego zaświadczenia o wynagrodzeniu wynika, że osiągnęła wynagrodzenie brutto: za 02/2016 r. - 1853,82 zł, za 03/2016 r. - 1792,39 zł, a 04/2016 r. - 1853,82 zł. Z umowy o prace wynika, że oprócz wynagrodzenia zasadniczego skarżąca może otrzymywać wynagrodzenie prowizyjne. Na jej utrzymaniu pozostaje mąż i syn. Skarżąca - zgodnie ze złożonym przez siebie oświadczeniem - ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w kwocie 447 zł oraz opłaty eksploatacyjne w wysokości 327 zł. Poza zadłużeniem w ZUS Skarżąca posiada jeszcze inne zadłużenie, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów, których nie spłaca. Skarżąca w toku postępowania nie powołała się na jakiekolwiek problem zdrowotne swoje lub członków rodziny. Nie wskazała też, aby zadłużenie powstało wskutek nadzwyczajnego zdarzenia.
Organ przyznał, że sytuacja strony jest trudna, ponieważ dochody nie przekraczają kwoty minimum socjalnego ustalonego dla 3 osobowej rodziny. Organ wskazał przy tym, że mąż w latach 2001 - 2011 czterokrotnie był zgłaszany do ubezpieczenia społecznego jako pracownik, a wcześniej prowadził działalność gospodarczą. W konsekwencji w ocenie organu mąż strony posiada kwalifikacje zawodowe pozwalające na podjęcie pracy. Ponadto skarżąca nie wskazała aby miał on problemy zdrowotne. Jednocześnie zdaniem organu potwierdzeniem tego, że mąż strony jest osobą bezrobotną byłby fakt zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy. Tymczasem takiego dowodu nie przedstawiono. Ponadto pomimo trudnej sytuacji finansowej rodzina skarżącej nie korzysta ze środków pomocy społecznej.
Zakład podkreślił, że poza zadłużeniem w ZUS egzekucję wobec skarżącej prowadzą również inni wierzyciele. Organ wskazał, że zobowiązania publicznoprawne, do których należą należności z tytułu składek na ubezpieczenia' społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy winny być regulowane w pierwszej kolejności, przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi.
Zdaniem organu nawet fakt znajdowania się w trudnej sytuacji finansowej nie może uwalniać płatników od obowiązku opłacania wymaganych prawem składek i skutkować automatycznym umarzaniem zaległości z tego tytułu. Ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą ponosi zawsze płatnik, który winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału państwa.
Jednocześnie organ podkreślił, że decyzje ZUS mają charakter uznaniowy. Zakład może, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje go do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.
Konkludując organ stwierdził, że umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych nie znajduje uzasadnienia. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych okoliczności sprawy nie uzasadniają również umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę w sposób umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek ZUS egzekwowanych od skarżącej. Decyzji zarzucono :
- naruszenie art. 77 § 1 K.p.a - poprzez nienależyte zbadanie sprawy,
z uwzględnieniem wybranej przez organ okoliczności i przy całkowitym pominięciu istotnych innych okoliczności oraz licznych dowodów wniesionych przeze skarżącą wraz z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS;
- przekroczenie swobodnej oceny faktów oraz materiału dowodowego
zgromadzonego w sprawie.
Zdaniem skarżącej decyzję wydano przy braku wiedzy merytorycznej koniecznej
do właściwej oceny sytuacji faktycznej i materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie.
Strona wskazała najistotniejsze jej zdaniem przesłanki do umorzenia
należności z tytułu składek ZUS. Przede wszystkim nastąpiło zaprzestanie działalności gospodarczej przy braku majątku umożliwiającego egzekwowanie należności ZUS wobec czego nastąpiła całkowita nieściągalność opisana w art. 28 ust 3 oraz 5 u.s.u.s. przy czym fakt ten został potwierdzony urzędowo w drodze pisma wystosowanego przez komornika sądowego. Na skutek ustaleń powziętych przez Komornika w tamtym czasie egzekucja prowadzona na rzecz wierzyciela ZUS została zawieszona. Jej wznowienie nastąpiło na wniosek ZUS dopiero z chwilą podjęcia przeze stronę pracy. Na chwile obecną Komornik dochodzi wierzytelności ZUS jedynie w drodze zajęcia wynagrodzenia za pracę gdyż strona nadal nie posiada żadnego majątku umożliwiającego egzekwowanie przedmiotowych należności. Nadto wbrew opinii ZUS (nie będącej faktem zbadanym i obiektywnym) egzekucja ta nie jest skuteczna.
Zdaniem skarżącej jest natomiast niecelowa i niezasadnie generuje dodatkowe koszty, którymi jest obciążana. Nieskuteczność i niecelowość egzekucji komorniczej wynika z faktu, iż skarżąca uzyskuje wynagrodzenia z tytułu pracy w wysokości wynagrodzenia minimalnego, co na podstawie przepisów Prawa Pracy zwalnia to wynagrodzenie spod zajęć komorniczych.
W ocenie skarżącej odrębną przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek ZUS w okolicznościach niniejszej sprawy jest fakt, iż skarżąca i jej rodzina utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę strony. Nawet przy założeniu, że wynagrodzenie to w przyszłości mogłoby być wyższe (co trudno uznać za fakt obiektywny) to egzekwowanie z niego wierzytelności ZUS spowoduje, że kwota wypłacana stronie przez pracodawcę będzie ograniczona do wynagrodzenia minimalnego (obecnie 1355 zł netto). Skarżąca podniosła, że na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dn. 31.07.2003 r., należność z tytułu składek ZUS może zostać umorzona jeśli jej uiszczenie przez
obowiązanego pozbawi go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Zdaniem strony jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz jak wynika z logiki i doświadczenia życiowego kwota 1355 zł netto miesięcznie nie umożliwi skarżącej i jej rodzinie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Skarżąca podniosła, że dalsze dochodzenie przez ZUS należności z tytułu składek będzie prowadziło do dalszego ubożenia jej rodziny, co stanowi naruszenie jej interesu jak i ważnego interesu społecznego, a więc stanowi też naruszenie przez organ art. 7 K.p.a. Strona uznała przy tym za nietrafioną argumentację Zakładu jakoby nie istniała możliwość umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ skarżąca nie potwierdziła swojej trudnej sytuacji finansowe] korzystaniem z pomocy społecznej a nadto jej mąż nie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Strona zarzuciła, że ZUS w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji nie wskazał przepisu obligującego wnioskodawcę o umorzenie należności z tytułu składek do korzystania z pomocy społecznej, ani przepisu na podstawie którego bezrobotną można uznać osobę jedynie zarejestrowaną w PUP.
Strona nie zgodziła się również z argumentacją, że po umorzeniu należności z tytułu składek ZUS, inni wierzyciele będą dochodzili swoich wierzytelności z jego wynagrodzenia za pracę co też będzie stanowiło o jej trudnej sytuacji finansowej. Wskazał, że po pierwsze na chwilę obecną uzyskuje wynagrodzenie w wysokości zwolnionej spod zajęcia. Po drugie o ile organ administracyjny jest związany art. 7 K.p.a. i ważnym interesem obywatela oraz interesem społecznym, o tyle przepisy te nie dotyczą wierzycieli prywatnych działających na podstawie przepisów K.p.c. Podstawę wydanej zaskarżanej decyzji ZUS nie mogą być także przepisy dotyczące kolejności egzekwowania należności ujęte w K.p.c. w kontekście przytoczonym w uzasadnieniu.
Konkludując strona stoi na stanowisku, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dn. 31.07.2003 r. Jednocześnie wskazała, iż zarówno decyzja pierwotna odrzucająca wniosek jak i następna utrzymująca poprzednią w mocy, zostały wydane z naruszeniem art. 7 Kp.a. ,art. 77 § 1 K.p.a oraz z przekroczeniem swobodnej oceny faktów i materiałów zgromadzonych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.
Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że wydana decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem sporu jest kwestia odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w czasie prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.
Należy wskazać, że decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, czy jak w tym przypadku zaległości składkowych z ubezpieczenia społecznego, mają charakter uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza, że z woli Ustawodawcy - decyzja co do przyznania lub odmowy przyznania tej ulgi należy wyłącznie do organów. Kontrola sądowa tego rodzaju decyzji jest ograniczona do etapu dochodzenia do tych decyzji. Sąd ma prawo do sprawdzenia, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy rozpoznały wszystkie przesłanki pozwalające na zastosowanie wnioskowanej ulgi. Natomiast sama decyzja co do wyboru rozstrzygnięcia należy wyłącznie do organu. Nadto nawet przy spełnieniu przesłanek organ może odmówić umorzenia, skoro Ustawodawca postanowił, że organ "może" zastosować ulgę. Użycie w przepisie słowa "może" oznacza, że organ nie musi zastosować się do wniosku zobowiązanego.
Regulacje prawne, normujące zagadnienie umorzenia zaległych należności ZUS, zawarte są w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Podstawowym przepisem w sprawie umorzenia składek ZUS, jest art. 28 cyt. ustawy u.s.u.s. umożliwiający umorzenie w całości lub w części należności z tytułu składek ( ust. 1 ), w przypadku ich całkowitej nieściągalności ( ust. 2 ), z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, a zatem stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.
W niniejszej sprawie organy uznały, że zachodzi tylko jedna przesłanka a mianowicie zaprzestanie działalności gospodarczej tj. przesłanka z pkt 3 ww. przepisu. Natomiast druga z przesłanek na którą powołała się skarżąca, w opinii organów nie wystąpiła gdyż z jej wynagrodzenia w kwocie 1.800 zł. prowadzona jest skuteczna egzekucja. Zatem nie można mówić, że w przypadku strony zachodzi bezskuteczność egzekucji. Organy podały, ze strona zatrudniona jest do 7 grudnia 2018 r. na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży. Oprócz pensji otrzymuje również prowizję, której kwot nie ujawniła. Organ podał, że na utrzymaniu skarżącej pozostaje niepracujący mąż i syn. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że sytuacja skarżącej jest trudna. Organ przedstawiając sytuację skarżącej podał, że ponosi wydatki stałe związane z utrzymaniem mieszkania 447,00 zł., opłaty eksploatacyjne 327 zł. Organ zauważył, że skarżąca posiada też inne zadłużenia. We wniosku o umorzenie strona nie powołała się na problemy zdrowotne ani swoje ani nikogo z członków rodziny.
Strona wskazała, że spełnia nadto przesłanki z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dn. 31.07.2003 r., gdyż uiszczenie należności pozbawi ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wskazała, że zawsze po zajęciu pozostanie jej kwota 1.355 zł. co nie wystarczy na zaspokojenie podstawowych potrzeb jej trzyosobowej rodziny. Strona wskazała, że nie uznaje za argument przemawiający za odmową to, że mąż nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, a ona nie korzysta z pomocy społecznej. Podała, że nie ma takich wymagań ustawowych, aby być osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy, a nadto aby wyznacznikiem sytuacji było to, że nie korzysta z pomocy społecznej.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ZUS może gdy zobowiązany wykaże , że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności gdy : wynika, że dotyczy to sytuacji :
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Katalog przesłanek zawarty w tym przepisie ma charakter otwarty, a zwrot w szczególności oznacza, że w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie stany faktyczne, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. sytuacje, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy, zdrowotny i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym także, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Także w oparciu o tą regulację, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek w niej określonych, stwarza możliwość, a nie obowiązek umorzenia należności.
W opinii organu strona nie wykazała, że w jej przypadku zachodzą przesłanki wskazane w rozporządzeniu. Z powyższym stanowiskiem organu należy się zgodzić.
Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, któremu nie można zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów. Skarżąca jest osobą młodą osiąga dochód a nadto nie wykazała, ze któryś z członków rodziny ma problemy zdrowotne, które uniemożliwiają znalezienie pracy. Mąż skarżącej 40–latek posiada kwalifikacje, gdyż w trakcie prowadzonej przez stronę działalności był czterokrotnie zgłaszany do ubezpieczenia społecznego. Strona ma rację, ze nie ma przepisów przymuszających osoby bezrobotne do zarejestrowania się w urzędzie pracy ale rejestracja stwarza szansę na znalezienie zatrudnienia, co w wieku męża skarżącej i z jego kwalifikacjami jest realne.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargę.
E. Kruppik – Świetlicka I. Najda – Ossowska H. Adamczewska – Wasilewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło