I SA/Bd 699/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 października 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz racy prawnego A. B. kwotę 292.20 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] 2009r. i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do M. K. obejmującego zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne karta podatkowa - za miesiące: od maja do grudnia 2001 r. i od marca do grudnia 2002 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] wystawionych przez Urząd Skarbowy w Ż., obejmujących należności z tytułu karty podatkowej za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2001 r. oraz od marca do grudnia 2002 r. kwocie [...] zł należności głównej. W toku tego postępowania poborcy skarbowi wielokrotnie spisywali raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z powodu zastania drzwi zamkniętych, w dniach 12 lutego 2002 r. i 5 października 2006 r. spisano protokół o stanie majątkowym, natomiast w dniach 28 sierpnia 2003 r. i 15 lipca 2009 r. dokonano zajęcia ruchomości. 2. W dniu 14 lipca 2009 r. do Urzędu Skarbowego w Ż. wpłynął wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadniony złożeniem w dniu 9 lipca 2009 r. wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] 2001 r. w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na 2001 r. i decyzji z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na 2002 r., co w ocenie skarżącego dowodziło istnieniu w sprawie przesłanki wymienionej w cytowanym przepisie. 3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. postanowieniem z dnia [...] 2009 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. 4. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2009 r. utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu za trafny uznał pogląd organu I instancji, że egzekucyjnie dochodzone należności wynikają z decyzji Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2002 r., którymi ustalono wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 2001 r. w kwocie [...] zł i za 2002 r. w kwocie [...] zł i nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określona art. 59 § 1 u.p.e.a. 5. W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 934/09, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu, że dopóki decyzje w sprawie wysokości karty podatkowej nie zostaną wzruszone, dopóty nie można mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Powołując art. 59 § 4 u.p.e.a. oraz art. 134 p.p.s.a. Sąd nakazał zbadać, czy w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi, co – na mocy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – spowodowałoby obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego. 6. Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. realizując zalecenia wskazane w ww. wyroku powołał art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej stwierdzając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego w Ż. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] 2006 r. Dz. Kw [...] uzyskał wpis hipoteki na należącej do skarżącego nieruchomości w Ż., obejmującej przedmiotowe zaległości podatkowe. W ten sposób, w ocenie organu, zabezpieczone zobowiązania nie uległy przedawnieniu, jednak ich zaspokojenie jest możliwe tylko wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z tej nieruchomości. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że w sprawie brak przesłanek, które na mocy art. 59 § 1 u.p.e.a. mogłyby stanowić podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. 7. Wyrokiem z dnia 06 października 2010r. sygn. akt I SA/Bd 653/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę strony wskazując, że organy zasadnie przyjęły, że w sprawie nie zachodzi podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. 8. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2012r. sygn. akt II GSK 713/11 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 9.1. Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji - zdaniem Sądu - zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 9.2. Spór pomiędzy stronami związany jest z zagadnieniem umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jego rozstrzygniecie uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w stanie faktycznym sprawy organy prowadzące postępowanie zasadnie odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu wskazać również należy, że tut. Sąd rozstrzygając sprawę związany jest wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012r. sygn. akt II GSK 713/11. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W podanym wyroku NSA skonstatował, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Sądu I instancji będzie ocena czy dokonane zabezpieczenie hipoteką dotyczy wszystkich zobowiązań podatkowych skarżącego, objętych wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sąd winien przy tym wziąć pod uwagę załączone do akt administracyjnych pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] 2010 r. skierowane do Ministerstwa Finansów z wyjaśnieniami, że do wniosku o wpis hipoteki przymusowej dołączone były tytuły wykonawcze, stanowiące podstawę jej wpisu. 9.3. Realizując wytyczne zawarte w powyższym wyroku wskazać należy, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały określone w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej u.p.e.a. – gdzie ustawodawca w pkt 2 (na którą to przesłankę powołał się skarżący) wskazał, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W myśl art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Jak wynika z akt sprawy dla zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych skarżącego ustanowiono hipotekę przymusową, o czym świadczy znajdujące w aktach sprawy zawiadomienie Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...]2006 r. Dz. Kw [...]o wpisie hipoteki przymusowej w kwocie [...] zł na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Ż. W ocenie Sądu dokonane hipoteką zabezpieczenie dotyczy wszystkich zobowiązań skarżącego objętych wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Co prawda w powyższym zawiadomieniu nie wymieniono takich tytułów wykonawczych jak: [...], jednakże z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] 2010 r. skierowanego do Ministerstwa Finansów z wyjaśnieniami wynika, że do wniosku o wpis hipoteki przymusowej dołączone były tytuły wykonawcze, stanowiące podstawę jej wpisu. Były to tzw. duplikaty tytułów wykonawczych drukowane z aplikacji Poltax 2 B (pierwotne tytuły wykonawcze były drukowane z aplikacji Poltax). Organ wskazał, że w 2004 r. nastąpiło przemigrowanie całej bazy danych z aplikacji Poltax na Poltax 2 B, a w trakcie tej operacji nastąpiły pewne przekłamania – w kilku tytułach wykonawczych nastąpiła zmiana numerów i dat ich wystawienia. Wskazano, że tytuł wykonawczy [...] odpowiada tytułowi [...]; tytuł wykonawczy [...] odpowiada tytułowi [...]; tytuł wykonawczy [...] odpowiada tytułowi [...] oraz tytuł wykonawczy [...] odpowiada tytułowi [...]. Ponadto jak wynika z pisma Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]2011r. stanowiącego odpowiedź na skargę kasacyjną tytuł wykonawczy [...] odpowiada tytułowi [...]. Tym samym wszystkie zobowiązania podatkowe skarżącego jak wskazano powyżej zostały zabezpieczone hipoteką, a więc stosownie do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie uległy przedawnieniu, nie mniej mogą być dochodzone przez organy podatkowe jedynie z przedmiotu zabezpieczenia. Tym samym brak było podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zaległości podatkowych o co wnosił skarżący. Sąd podziela również wywód tut. Sądu zawarty w wyroku z dnia 6 października 2010r. sygn. akt I SA/Bd 653/10, a niezakwestionowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, że wskazywane przez skarżącego w piśmie z dnia 5 października 2010 r. argumenty dotyczące: protokołu o stanie majątkowym, spisu środków trwałych, zdarzeń z przeszłości związanych z kontaktami skarżącego z organami administracji, pisma pochodzącego z 1976 r. odnoszącego się do postępowania egzekucyjnego dotyczącego jednorazowego podatku majątkowego, zaległości podatkowych z tytułu podatków gminnych, postanowienia oddalającego wniosek P.o uregulowanie wpisu w księgach wieczystych – nie stanowią o zaistnieniu w sprawie jakiejkolwiek z przesłanek umorzenia (art. 59 § 1 u.p.e.a.), prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, jak również nie mają wpływu na istnienie zabezpieczenia rzeczowego w postaci hipoteki przymusowej. Sąd podziela także w okolicznościach faktycznych sprawy stanowisko organu odwoławczego wyrażone w odpowiedzi na skargę w przedmiocie zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organy art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.