I SA/Bd 700/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2005r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił Z. L. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]2004r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999r. w kwocie [...] zł. Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i wszczęcie opisanego we wniosku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oraz o merytoryczne ustosunkowanie się do podniesionych w tym wniosku argumentów. Decyzją z dnia [...] 2005r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż strona wnioskiem z dnia [...] 2005r. skierowanym do Ministra Finansów Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. dnia [...] 2004r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999r. w kwocie [...] zł, która była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalonej wyrokiem z dnia 16 marca 2005r., sygn. akt I SA/Bd 574/04. Przesłanką żądania strony były nieprawidłowości, które miały mieć miejsce w toku postępowania prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w sprawie określenia wysokości ww. podatku. Strona we wniosku zarzuciła organowi I instancji zafałszowanie faktu sprzedaży form wtryskowych dla A., które były wcześniej nabyte od B. – poprzez sugerowanie, iż zostały sprzedane formy wykonane przez C. K. z B. Jako dowód potwierdzający zasadność złożonego wniosku strona podała decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydaną dla C. K. L. - córki skarżącego oraz zeznania świadków składane w postępowaniu prowadzonym przez CBŚ KGP w T. Organ II instancji wskazał, iż brak jest możliwości prawnej wszczęcia i prowadzenia żądanego przez stronę postępowania. Powołał się na przepis art. 249 § l pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy w sytuacji uprzedniego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dotyczącym decyzji mającej być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jej nieważności jest zobligowany do wydania decyzji odmownej. Podał, iż w tego rodzaju stanie faktycznym organ podatkowy niezależnie od treści wniosku o stwierdzenie nieważności nie posiada kompetencji do wydania innego rozstrzygnięcia. Podniósł, iż przepis art. 249 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co do treści, jest jednoznaczny i klarowny, a prawidłowość jego zastosowania w sprawie powinna pozostawać poza sporem. Organ zaznaczył, iż w sprawie dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999r. toczyło się już postępowanie sądowoadministracyjne i w takiej sytuacji brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia oraz pozytywnego załatwienia zawartego w odwołaniu żądania prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności oraz merytorycznego ustosunkowania się do argumentów zawartych w piśmie z dnia 23 maja 2005r. Dodatkowo wyjaśnił, iż polemika z argumentami dotyczącymi zarzucanych nieprawidłowości mających występować w postępowaniu wymiarowym prowadzonym przez organ I instancji jest nieuprawniona również i z tego względu, że ocena prawna wyrażona w wyroku Sądu jest wiążąca dla organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W tym kontekście wskazał, że okoliczności i skutki podatkowe transakcji dotyczących form wtryskowych były przedmiotem analizy oraz ustaleń organów I i II instancji, które następnie zostały poddane weryfikacji sądowoadministracyjnej. Sąd wyrokiem oddalającym skargę wyraził swoją ocenę, co do ich zgodności z przepisami prawa. Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]2004r. Skarżący nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, twierdząc, że argumentacja ta "nie przekonuje skarżącego, który konsekwentnie zgłasza zarzuty podniesione w piśmie z dnia 23 maja 2005r. kierowanym do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej". Zdaniem skarżącego okoliczności związane z umową sprzedaży form wtryskowych zostały w sposób świadomy i celowy przedstawione niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Jego zdaniem podatnik mając na uwadze sformułowaną w art. 121 § l Ordynacji podatkowej zasadę działania organów podatkowych w sposób budzący do nich zaufanie, ma prawo dochodzić swoich słusznych praw, gdy powyższa zasada nie jest przez nie zachowywana. Stąd nie powinien ponosić ujemnych konsekwencji w postaci pozbawienia go prawa do żądania stwierdzenia nieważności takiego postępowania. Wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzja narusza art. 249 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż zgłoszone przez niego żądanie powinno zostać poddane merytorycznemu rozpatrzeniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Spór sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie organu podatkowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 sierpnia 2004r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999r. Ustalenia zatem wymaga, czy wystąpiła którakolwiek przesłanka z art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), na podstawie którego organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Rozważania zatem mogą być prowadzone wyłącznie w zakresie przesłanki wymienionej w punkcie drugim, bezsprzecznie bowiem pierwsza przesłanka nie miała miejsca w sprawie (nie minął okres 5-letni od dnia doręczenia decyzji). Nie budzi wątpliwości, że ww. decyzja z dnia 29 września 2005r. jest ostateczna. Na tę decyzję została wniesiona skarga do WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 16 marca 2005r. sygn. akt I SA/Bd 574/04 skargę oddalił. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 17 maja 2005r. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostało oparte na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z tą przesłanką mamy do czynienia wówczas, gdy w tożsamej sprawie wydane zostaną ostateczne decyzje rozstrzygające o istocie tej samej sprawy. Tożsamość spraw istnieje wówczas, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot spraw, jest w nich identyczny stan prawny oraz taki sam stan faktyczny, w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze. Tylko wtedy przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w podanym wyżej przepisie będzie spełniona, gdy organ podatkowy dwa razy rozpatrzy tożsamą sprawę i dwa razy kolejno po sobie będą wydane decyzje ostateczne (Ordynacja podatkowa – komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2004r., s. 842-843). We wniosku z dnia 23 maja 2005r. skarżący zażądał stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej z naruszeniem art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, nie precyzując na jakiej przesłance opiera swoje żądanie. Podał, iż żądanie jest oparte na "nieprawdziwym stwierdzeniu w kontroli przeprowadzonej" w jego firmie P.P.H.U. "E.", z którego wynika jakoby sprzedał dla A. formy wykonane przez C. K., gdy faktycznie sprzedał formy nabyte od B. Za istotny dowód w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej uznał decyzję wydaną przez organ kontroli skarbowej dla K. L. Również odwołanie oraz skarga nie wymieniają jako podstawy żądania stwierdzenia nieważności decyzji, innej decyzji wydanej w tożsamej sprawie, czyli w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999r. Niewątpliwie okoliczność powołania się na decyzję wydaną przez organ kontroli skarbowej wobec K. L. nie może stanowić podstawy do uznania, że żądanie oparte jest na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Nie są to bowiem decyzje wydane w tożsamych sprawach, lecz wydane zostały wobec odrębnych podatników i rozstrzygają w przedmiocie odrębnych zobowiązań podatkowych każdego z nich. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2006r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zasadne jest stanowisko strony odnośnie wzruszenia decyzji ostatecznej, bowiem wyszły na jaw nowe okoliczności, czego dowodem jest uzasadnienie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2005r., sygn. akt I SA/Bd 574/04, w którym nie były poruszane kwestie podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności. Sprecyzował również, że żądanie strony skarżącej w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oparte jest na przesłance wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, czyli na przesłance rażącego naruszenia prawa. Skarżący natomiast dodał, że formy wtryskowe znajdowały się i nadal znajdują w firmie H. w B. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostało oparte na przesłance wymienionej w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji zasadne jest stanowisko organu podatkowego, iż wniosek z dnia 23 maja 2005r. dotyczy decyzji, na którą wniesiona skarga została oddalona (wyrok stał się prawomocny), a zatem zgodnie z przepisem art. 249 § 1 pkt 2 tej ustawy zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania. Nie można podzielić stanowiska zawartego w skardze, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ – jak zarzucono - zachowanie organu budzi zasadne wątpliwości w kontekście podania okoliczności związanych z umową sprzedaży form wtryskowych. Sąd zauważa, iż żądanie oparte na twierdzeniu, że organ prowadził postępowanie z naruszeniem art. 121 § 1 ordynacji podatkowej, bowiem okoliczności sprzedaży form wtryskowych zostały w sposób świadomy i celowy przedstawione niezgodnie ze stanem rzeczywistym, nie stanowi podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, na którą wniesiona skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że rozwiązanie prawne, które zostało przyjęte w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej związane jest z uregulowaniem zawartym w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza, to, iż rozpoznając skargę, sąd zobligowany jest badać, czy nie zachodzą przesłanki nieważności zaskarżonej decyzji. Oddalenie skargi jest jednoznaczne ze stwierdzeniem nieistnienia przesłanki nieważności (Ordynacja podatkowa – komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004, s. 644). WSA w Bydgoszczy oddalając wyrokiem z dnia 16 marca 2005r. skargę na decyzję Dyrektora Izby skarbowej w B. z dnia [...] 2004r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999r. tym samym stwierdził, że nie jest ona dotknięta wadą nieważności. W tej sytuacji zarzut rażącego naruszenia prawa nie uprawniał organu do prowadzenia postępowania pod kątem oceny, czy decyzja dotknięta jest tą wadą. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że powołanie się na rozprawie przez pełnomocnika oraz skarżącego na nowe okoliczności, które nie były oceniane przez Sąd rozpatrujący skargę na decyzję z dnia [...] 2005r., nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przesłanka nowych okoliczności lub nowych dowodów istotnych dla sprawy istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję – o ile takowe wystąpiły - została wprawdzie wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jednakże jako jedna z podstaw wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.