I SA/Bd 706/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-10-05
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie odmówiły zaliczenia w koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z zakupem towarów udokumentowanych fakturami, które według organów dokumentowały czynności nieodbybyte, a w konsekwencji zasadnie ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie odmówiły zaliczenia w koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z zakupem towarów, jeśli faktury dokumentujące te zakupy wystawione zostały przez podmioty nieistniejące lub nieprowadzące działalności gospodarczej, a podatnik nie udowodnił nabycia towarów od innych kontrahentów. Sprzedaż towarów nie oznacza automatycznie ich uprzedniego zakupu od wskazanych wystawców faktur. W takich okolicznościach, ustalenie zobowiązania podatkowego jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad swobodnej oceny dowodów, domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych i ksiąg rachunkowych, a także nieuwzględnienie wniosku o powołanie kolejnego biegłego. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie w koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z zakupem towarów, uznając faktury za nierzetelne, ponieważ wystawcy tych faktur byli podmiotami nieistniejącymi lub nieprowadzącymi działalności gospodarczej, a transakcje były realizowane w niejasnych okolicznościach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 października 2010r. sprawy ze skargi "MM G." Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r. oddala skargę
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] nr [...] określił firmie "M." sp. z o. o. w B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł.
Organ wskazał, że spółka w badanym roku :
1. zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. poprzez :
• uwzględnienie faktur dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane;
• niewykazanie w inwentaryzacji na koniec roku niesprzedanych samochodów za kwotę [...] zł .
2. zaniżyła przychody o kwotę [...] zł. z tytułu sprzedaży samochodów;
3. oraz zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, na skutek błędnych zapisów księgowych.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – dalej Op. , w szczególności art. 191, 122, art. 194 § 1 i 4, art. 193 § 1 i 2, art. 180 § 1, art. 188,
art. 187 § 1 i 2 oraz art. 197 § 1 ww. ustawy.
Według strony organ przekroczył zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nierzetelność podatkowa kontrahentów spółki - oznacza jednocześnie fikcyjność samych dostaw dla skarżącej.
Zdaniem skarżącej, ustalenia organu są sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, potwierdzającym nabycie towarów i ich wywóz w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej na Litwę.
Według strony, organ naruszył również zasadę domniemania prawdziwości faktów stwierdzonych dokumentem urzędowym, jakim w opinii strony były potwierdzenia organów podatkowych Litwy w ramach procedury kontroli dostaw wewnątrz wspólnotowych.
Zdaniem strony organy dodatkowo naruszyły zasadę domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych spółki, a w szczególności zdarzeń gospodarczych w nich ujętych.
Ponadto, zdaniem skarżącej, organ niesłusznie nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z drugiej opinii biegłego w zakresie wyceny wartości rynkowej sprzedawanych przez skarżącą samochodów w sytuacji, gdy przedłożony przez spółkę dokument potwierdza zasadność przeprowadzenia kolejnej opinii w celu ustalenia rzeczywistej wartości sprzedawanych pojazdów.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał argumenty strony za niezasadne i decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dwa ustalenia organów nie zostały zakwestionowane przez stronę a zatem pozostają poza sporem. Organ wskazał, że dotyczy to zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł (brak uwzględnienia niesprzedanych samochodów w inwentaryzacji na koniec roku ) jak również zaniżenia kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę [...] zł. (błędy zapisów księgowych).
Zdaniem organu spór dotyczy ustaleń organu w zakresie nie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków z tytułu zakupu butów i odzieży w łącznej kwocie [...] zł. W ocenie organu, czynności udokumentowane zakwestionowanymi fakturami w rzeczywistości nie zostały dokonane a zaliczenie w koszty ww. kwoty byłoby sprzeczne z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
W opinii organu potwierdza tę okoliczność materiał dowodowy zebrany w sprawie, z którego jednoznacznie wynika, iż faktury zakupu nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Organ podał, że wystawcy faktur tj. spółki : "A.", "A.", "C.", "P.", "N.", "H.", "N.", "V.", "B.", "F." oraz firma "T." N.V.S. były podmiotami nieistniejącymi. Organ wskazał, że wymienione podmioty nie prowadziły działalności gospodarczej ani w miejscu wskazanym przez stronę (C. C. w W. K.) jak i w miejscach wskazanych jako ich siedziby.
Organ podał, że od wystawców faktur istniejących zażądał dowodów zakupu towarów, które następnie zostały sprzedane skarżącej. W odpowiedzi spółka "S." jako dowód zakupu wskazała faktury wystawione przez firmy nieistniejące i nie składające deklaracji podatkowych. Natomiast firma powiązana ze skarżącą spółką tj. PHU "L." M. W. nie przedłożyła żadnych żądanych dowodów zakupu towaru.
Organ ustalił, że zakupem towarów dokonywanych przez spółkę zajmował się prezes skarżącej spółki M. W. oraz R. R. Osoby te przesłuchane w charakterze świadków wskazały, że transakcje określone zakwestionowanymi fakturami realizowane były w C. C. w W. K., z jedną osobą (Azjatą/Wietnamczykiem) o imieniu/nazwisku - N. Poza tym świadkowie ci nie potrafili wskazać żadnych innych danych dotyczących tej osoby. W związku z czym organ, opierając się na danych z Krajowego Rejestru Sądowego ustalił, że osoba o imieniu/nazwisku N. nie była umocowana do reprezentowania żadnego z ww. podmiotów. Organ dodatkowo ustalił, że żaden z tych podmiotów (wystawców faktur) nie miał W. K. wskazanej jako miejsce prowadzenia działalności. Żaden z tych podmiotów nie wynajmował pomieszczenia ww. C. C.
W podsumowaniu organ uznał transakcje gospodarcze, przeprowadzone w roku 2007 a określone fakturami o łącznej wartości brutto [...] zł (wartość faktur zakupu z wyłączeniem faktur od podmiotu powiązanego PRU "L." M. W.) za niewiarygodne zważywszy na fakt, że osoba wskazana przez zeznających jako N. – z którą zawarto ww. transakcje jest osobą o nieznanej narodowości, nieznanych danych personalnych i adresowych a jej związek z podmiotami wykazanymi na fakturach nie wynika z żadnego dokumentu.
Organ podniósł, że sama ilość i różnorodność transakcji, określonych 86 fakturami wymuszała na stronach wielokrotne kontakty chociażby w celu uzgodnienia szczegółów, co prowadziło do poznania co najmniej nazwiska oraz danych kontaktowych.
Za niewiarygodne organ uznał także dokonywanie transakcji zakupu towarów przy lub w samochodzie, na parkingu C. C. w W. K. i przekazywanie przez prezesa firmy M. W. - osobie anonimowej w jednym dniu kwot sięgających od kilkudziesięciu do ponad [...] zł.
Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że osoby działające w imieniu skarżącej wiedziały lub powinny były wiedzieć, iż faktury są fikcyjne a wystawcy faktur nie są dostawcami towarów. Według organu wskazane przez świadków okoliczności dotyczące przeprowadzenia ww. transakcji są sprzeczne z doświadczeniem życiowym oraz logiką Organ podkreślił, że spółka nie podała też innych okoliczności, które by wskazywały, że spółka dysponowała tymi towarami, wykazanymi w zakwestionowanych fakturach.
Według organu spółka nie udowodniła, że towar zakupiła u wskazanych wystawców faktur jak również nie wykazała i udokumentowała , że towar ten nabyła od innych kontrahentów, niż tych, których dane znajdowały się na zakwestionowanych fakturach.
W konsekwencji skoro faktury uznano za nierzetelne to zdaniem organu strona nie udowodniła innymi środkami dowodowymi , że poniosła koszty związane z zakupem towarów, wskazanych w zakwestionowanych fakturach. Nie przedłożyła również wiarygodnych dowodów na poniesienie wydatków z tego tytułu (dokonanie zapłaty). Organ podał, że w księgach rachunkowych spółki wszystkie kwestionowane faktury zakupu zostały zaewidencjonowane, jako zapłacone gotówką, mimo, że na 7 fakturach dotyczących firm "B.", "N." i "T." N.V.S. wyraźnie wskazano " przelew" jako sposób zapłaty. Ponadto ustalono, że na rachunku bankowym spółki nie stwierdzono faktu wykonania przelewów zgodnie z zapisami na fakturach.
Organ wskazał ponadto, że z akt sprawy wynika, iż w 2007 r. skarżąca spółka wystawiła 148 faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów o łącznej wartości [...] zł. Na potwierdzenie dokonania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów spółka przedłożyła dokumenty przewozowe CMR wystawione przez:
- obcego przewoźnika - dotyczące 35 faktur o wartości [...] zł, w tym w 8 przypadkach wskazano miejsce załadunku W. K.,
- kontrolowaną spółkę - dotyczące 113 faktur o wartości [...] zł, w tym:
• w przypadku 90 faktur o wartości [...] zł w dokumentach CMR wskazano miejsce załadunku - B.,
• w przypadku 23 faktur o wartości [...] zł w dokumentach CMR wskazano miejsce załadunku - W.
Z wyjaśnień spółki natomiast wynika, że towar wysyłany na Litwę nie był magazynowany - zamówiony towar był odbierany w W. K. i bezpośrednio przewożony (transportem własnym lub firmy przewozowej) do odbiorcy. Organ podkreślił, iż z akt sprawy wynika jednak, że dokumenty CMR w przeważającej większości wskazują jako miejsce załadunku B. Organ podkreślił, że niezgodności dotyczą : miejsc załadunku, dat wystawienia, w tym miejscu organ wskazał, że wielokrotnie daty wynikające z faktur zakupu są późniejsze niż daty załadunku, wynikające z dokumentów CMR. Organ zgodził się z faktem, że ustalenia organu podatkowego Litwy dotyczące wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów są dowodem w niniejszej sprawie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że główny odbiorca towarów w 2007 r. - litewski kontrahent S. A. o nr VAT [...] potwierdził dokonanie zakupów od spółki, przedkładając dokumenty (faktury i CMR) identyczne, jak posiadane przez skarżącą spółkę. Organ podał, że spółka w 2007 r. wystawiła na rzecz ww. kontrahenta z Litwy faktury sprzedaży o łącznej wartości [...] zł, w tym faktury ze wskazanym sposobem płatności gotówką [...] zł i przelewem [...] zł). Dowody te nie były przez organ I instancji kwestionowane.
Według organu odwoławczego spółka wyciągnęła zbyt daleko idący wniosek, że dokumenty te jako potwierdzenie dostaw jest dowodem na to, że spółka musiała wcześniej nabyć ten towar aby go później sprzedać kontrahentom z Litwy. Zdaniem organu przedmiotowe dowody potwierdzają jedynie, iż spółka uzyskała w 2007 r. przychody z tytułu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, nie są one jednak dowodami zakupów dokonywanych przez skarżącą.
W związku z powyższym, zdaniem organu zarzut naruszenia art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości faktów stwierdzonych dokumentem urzędowym tj. potwierdzeniem faktu dostaw wewnątrzwspólnotowych przez organy podatkowe Litwy nie znajduje uzasadnienia.
Za chybiony organ uznał również zarzut naruszenia art. 191 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oceniał czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w tym artykule i podjął wszelkie niezbędne działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Wbrew temu co twierdzi skarżąca, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. rozstrzygając w sprawie uwzględnił wszystkie zebrane, w tym przedłożone przez spółkę dowody, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.
Organ podkreślił, że spółka ograniczyła się jedynie do twierdzenia, iż dokonywała zakupów w C. C. w W. K. mimo, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż żaden z podmiotów wskazanych na fakturach zakupu nie wynajmował pomieszczeń na terenie tego C. R. R. w trakcie przesłuchania okazano plan tego C. i poproszono o wskazanie konkretnych miejsc, w których były dokonywane zakupy lub oglądany towar.
Wskazanie konkretnych miejsc pozwoliłoby na identyfikację faktycznych najemców tych lokali i zweryfikowanie zeznań świadka. R. R. jednak ich nie wskazał zeznając, iż transakcje zakupu były realizowane na parkingu C. C. Natomiast M. W. – prezes firmy w ogóle nie chciał odpowiadać na pytania dotyczące działalności spółki.
Organ odnosząc się do kolejnego zarzutu, iż zaskarżona decyzja narusza
art. 193 § 1 i 2 w zw. z art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych skarżącej uznał go za chybiony. Jak również zarzut dotyczący nie sporządzenia protokołu z badania ksiąg organ uznał za nieuzasadniony gdyż nie w każdym przypadku koniecznym jest sporządzenie odrębnego protokołu.
Organ wskazał, że w dniu 05 maja 2009 r. doręczono stronie protokół kontroli sporządzony na podstawie art. 290 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 5 tego artykułu, w protokole kontroli mogą być zawarte również ustalenia dotyczące badania ksiąg i w tym przypadku nie sporządza się odrębnego protokołu badania ksiąg, o którym mowa w art. 193 § 6. W tym protokole kontroli zawarto ustalenia dotyczące badania ksiąg podatkowych (ksiąg rachunkowych i ewidencji dla celów podatku od towarów
i usług). Wskazano dokładnie, które faktury (podano nazwy podmiotów widniejących jako wystawcy faktur, numery i daty wystawienia oraz kwoty) ujęte w księgach rachunkowych oraz rejestrach zakupu dla celów podatku od towarów
i usług nie dokumentują rzeczywiście przeprowadzonych transakcji gospodarczych.
W związku z tym, zdaniem organu w niniejszej sprawie zarzut niepozbawienia ksiąg podatkowych spółki mocy dowodowej i nieuznania ich za rzetelne w części w jakiej zawierają zapisy dokonane na podstawie zakwestionowanych faktur jest bezzasadny. Ponadto samo zakwestionowanie w protokole faktu poniesienia przez podatnika niektórych z wpisanych do księgi wydatków może być uznane za równoznaczne z nieuznaniem księgi podatkowej, w części dotyczącej tych wydatków za nie rzetelną.
W takim stanie sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w B., stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uznał kwoty łącznej [...] zł za koszt uzyskania przychodów Spółki 2007 r.
Odnosząc się natomiast do ustaleń dotyczących naruszenia art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez zaniżenie przychodów spółki o kwotę [...] zł z tytułu sprzedaży samochodów, organ wskazał, że ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pomimo wezwania do zmiany wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej skierowanego do stron transakcji zakupu/sprzedaży ww. samochodów nie dokonano zmiany ceny. Zdaniem organu przyczyny uzasadniające podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej również nie można było uznać za wiarygodne. Dlatego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. powołał biegłego P. J. w celu wydania opinii, której przedmiotem było określenie wartości rynkowej 8 samochodów (J. rok produkcji 1999; O. rok produkcji 2003; O., rok produkcji 2003; M. rok produkcji 1999; M. rok produkcji 2003; B. rok produkcji 1997; B. rok produkcji 2003 i J. rok produkcji 1996). Organ podał, że biegły przekazał opinie określające wartości rynkowe samochodów (na dzień dokonania ich sprzedaży) w łącznej wysokości [...] zł (odpowiednio: [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł).
Odnosząc się do przedstawionej przez spółkę wyceny rzeczoznawcy samochodowego inż. J. S. i wniosku strony o powołanie kolejnego biegłego w celu wydania opinii, organ wskazał, że przedłożony przez spółkę dokument, wbrew temu co twierdzi strona , nie potwierdził zasadności przeprowadzenia dowodu z kolejnej opinii w celu ustalenia rynkowej wartości samochodów. Biegły powołany przez organ kontroli skarbowej, P. J. sporządził opinie z uwzględnieniem całości zgromadzonego materiału dowodowego (m. in. pisma nabywców ww. samochodów oraz spółki będące odpowiedziami na wezwania do zmiany wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, faktury za naprawy samochodów, zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych). Zdaniem organu opracowania rzeczoznawcy J. S. zostały oparte wyłącznie na informacjach przekazanych przez spółkę, nie mających odzwierciedlenia w materiale dowodowym. W tych opracowaniach zawarte zostały nie tylko niepotwierdzone informacje o stanie technicznym pojazdów przekazane przez spółkę, ale również nieprawdziwe informacje o tych samochodach. Niezgodne z dokumentami są daty pierwszych rejestracji samochodów, wyposażenie pojazdów, a w przypadku samochodów J. i M. także rok produkcji. Omawiane wyceny nie są porównywalne, teoretycznie dotyczą tych samych pojazdów, jednak zostały dokonane przy założeniu różnego stanu technicznego pojazdów. Przy czym stan techniczny pojazdów przyjęty do wyceny dokonanej przez biegłego powołanego przez organ kontroli skarbowej wynika z materiału dowodowego.
Organ podkreślił, że spółka w toku całego postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, iż stan techniczny pojazdów był inny niż wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego.
W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, zarzuty naruszenia art. 188 i art. 197 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z nowej opinii biegłego w zakresie wyceny wartości rynkowej sprzedawanych przez skarżącą samochodów są bezpodstawne.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., organ I instancji słusznie podwyższył przychody o kwotę [...] zł stosownie do art. 14 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Organ stwierdził również, iż zaskarżona decyzja nie narusza art. 122, art. 180
i art. 187 Ordynacji podatkowej, została bowiem wydana na podstawie przepisów prawa, natomiast w toku postępowania podatkowego organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a materiał dowodowy został odpowiednio zebrany i rozpatrzony. Wbrew temu co twierdzi skarżąca, organ uwzględnił wszystkie zebrane, w tym przedłożone przez spółkę, dowody, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Dopiero po analizie zgromadzonego materiału dowodowego i ocenie stanu faktycznego w kontekście powołanych przepisów wydał zaskarżoną decyzję. Za chybiony organ uznał również zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oceniał czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie
z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w tym artykule.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 187 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a w szczególności tendencyjne oddalanie (pomijanie) wszystkich wniosków dowodowych strony, mających na celu podważenie wątpliwych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie i dokonanie ustaleń faktycznych tylko na wybranym materiale dowodowym, z którego tylko niewielka część mogłaby być uznana za niekorzystną dla podatnika i z których to znaczna część w żaden sposób nie może być dowodem na fikcyjność zakupów towarów w centrum handlowym w W. K,
- art. 121 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania dowodowego, które w żaden sposób nie mogło pogłębić zaufania podatnika do działania organów podatkowych,
- art. 127 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania dowodowego wyłącznie w celu potwierdzenia ustaleń faktycznych organu I instancji, co spowodowało, że w tej sprawie merytoryczny i odrębny charakter postępowania odwoławczego stał się iluzoryczny,
- art. 191 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej w postaci sprzeczności ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
- art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości faktów stwierdzonych dokumentem urzędowym w postaci potwierdzenia przez organy podatkowe Litwy w ramach procedury kontroli dostaw wewnątrzwspólnotowych faktu dostaw towaru przez skarżącą spółkę do odbiorcy z Litwy, nabytego uprzednio na terenie RP,
- art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1 i § 2, art. 197 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 14 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z drugiej opinii biegłego w zakresie wyceny wartości rynkowej sprzedawanych przez stronę samochodów w sytuacji, gdy przedłożony przez spółkę dokument potwierdza zasadność przeprowadzenia kolejnej opinii w celu ustalenia rzeczywistej wartości sprzedawanych samochodów i w sytuacji gdy żaden z opiniujących podmiotów nie widział badanych samochodów, a zebrane w sprawie oświadczenia ich nabywców potwierdzały zły stan techniczny badanych pojazdów,
- art. 193 § 1 i 2 w zw. z art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych spółki, a w szczególności zdarzeń gospodarczych w niej ujętych tj. zakupu odzieży i następnie jej sprzedaży do kontrahentów Spółki (np. na Litwie).
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że błędne są ustalenia organów w zakresie zawierania transakcji z podmiotami nieistniejącymi albowiem z pism poszczególnych organów skarbowych (Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w R. z czerwca 2007 r., Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 19 kwietnia 2007 r., Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 16 marca 2009 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 12 kwietnia 2010 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 31 października 2008 r. i z dnia 06 kwietnia 2010 r., Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 12 listopada 2008 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 19 kwietnia 2009 r., Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 17 kwietnia 2009 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 03 lutego 2009 r. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia 29 stycznia 2009 r.) wynika, że poszczególni kontrahenci ("H.", "T.", "S.", "T." N.V.S., "N.", "V.", "N.", "P.", "A." oraz "B.") byli czynnymi podatnikami VAT, którzy ewidencjonowali zakwestionowane przez organ faktury. Dokumenty te w powiązaniu z faktem wpisania wymienionych spółek do KRS nie mogą świadczyć o fikcyjnym charakterze tych podmiotów.
Ponadto skarżąca podniosła, że dostawy przedmiotowego towaru potwierdziły
w całości organy podatkowe Litwy. Ustalenia te polskie organy podatkowe powinny respektować zwłaszcza, że znajdują one odzwierciedlenie w dokumentach urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaistnienie kwestionowanych transakcji potwierdził ponadto podmiot litewski, który oświadczył, że otrzymał każdą sztukę odzieży zakupionej w 2007 r. od "M.".
Skarżąca wskazała, że każda wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów udokumentowana jest listem przewozowym. Spółka dysponowała własnymi środkami transportu, jak również korzystała przy niektórych dostawach z zewnętrznych firm przewozowych. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie zakwestionował ani posiadanych przez spółkę środków transportu, ani zakupionych usług transportowych, ani też posiadanych listów przewozowych.
Odnosząc się do ustaleń organu w zakresie dokonywania transakcji w niejasnych okolicznościach, nietypowych miejscach, skarżąca wskazała, że towary zakupywane były w miejscu do tego przeznaczonym, jakim jest C. w W. K. Organ przy tym nie wziął pod uwagę wskazywanego przez stronę faktu, że w centrum tym nadal można kupić towar od podmiotu, który nie jest najemcą lub od podmiotu, który ma siedzibę w innym miejscu, a w jego imieniu sprzedaż prowadzi azjata. W tym zakresie Spółka podniosła, że żaden przepis prawa nie nakazuje dokonywania transakcji w siedzibie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
W ocenie skarżącej, zebrany w sprawie materiał dowodowy może jedynie świadczyć o tym, że część z podmiotów sprzedających towar w W. K. nie należy do podmiotów rzetelnych. Okoliczność ta jednak może mieć wpływ na ustalenia w zakresie podatku od towarów i usług, w przedmiotowej sprawie jednak zebrany materiał dowodowy nie pozwala wyprowadzić wniosku o fikcyjności dokonywanych zakupów.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że żaden z wniosków dowodowych złożonych przez spółkę nie został przez organ uwzględniony, co wskazuje na tendencyjność prowadzonego postępowania dowodowego, stanowi ograniczenie prawa do obrony podatnika oraz naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. Zdaniem spółki, organ pominął wnioski dowodowe, które mogły podważyć ustalenia co do negatywnej oceny dostawców oraz nie uwzględnił wniosków, które potwierdzają logiczny ciąg zdarzeń tj. kupna towarów w W. K. i następnie sprzedaży ich na Litwie. Okoliczność zawierania powyższych transakcji potwierdzają również księgi skarżącej, które powinny zostać zbadane, a w wypadku stwierdzenia ich nierzetelności, organ powinien wskazać, za jaki okres nie uznaje ich za rzetelne.
Odnosząc się do zakwestionowanej wartości samochodów sprzedanych przez spółkę, strona podniosła, że nie polemizuje z samą możliwością podwyższenia przez organ dla celów podatkowych wartości rynkowej sprzedanych pojazdów, domaga się jedynie powołania drugiego biegłego, który jako osoba niezależna, potwierdziłby prawidłowość wyceny dokonanej na zlecenie organu lub strony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem co oznacza, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącej zaliczenia w koszty prowadzonej działalności wydatków związanych z zakupem towarów (butów i odzieży) za kwotę [...] zł., wynikających z faktur, które według organów dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane. A w konsekwencji doprowadziło do ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie [...] zł.
Kwestią sporną zatem jest zakup towarów a nie ich sprzedaż litewskiemu kontrahentowi , co nie zostało zakwestionowane przez organy podatkowe. Sprzedaż towarów nie oznacza automatycznie, że towar ten został uprzednio zakupiony i to od wystawców faktur. Takie twierdzenia strony nie zasługują na aprobatę dlatego za niezasadny należy uznać zarzut strony co do naruszenia art. art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej gdyż potwierdzenia organów celnych litewskich są dowodem na to, że taki towar dostarczono na Litwę.
Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca jako dowód zakupu towarów wskazała faktury, wystawione przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą na terenie C. C. w W. K. Spółka podała, że w imieniu wystawców faktur transakcje prowadziła na parkingu jedna osoba o imieniu /nazwisku N. Osobie tej Prezes Spółki M. W. i R. R. płacił gotówką za towar a kwoty jakie wręczano tej osobie w jednym dniu sięgały do kilkuset tysięcy złotych. Obaj przesłuchani na tę okoliczność świadkowie jak wynika z akt administracyjnych nie potrafili wskazać nic ponad to, że nosił imię/ nazwisko N. i był Azjatą. Według strony skarżącej ta praktyka jest ogólnie stosowana.
Zdaniem Sądu stanowisko organu, iż ww. transakcje należy uznać za niewiarygodne zasługuje na uwzględnienie. Ryzyko prowadzenia działalności obciąża przedsiębiorcę, który dla własnego bezpieczeństwa winien dokumentować przeprowadzane transakcje w sposób prawidłowy. Jak wynika z akt sprawy obaj świadkowie nie potrafili wskazać na planie C. podmioty, od których nabyli towar identyfikując w ten sposób sprzedawców i wystawców zakwestionowanych faktur.
Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie okoliczności nabycia towaru w W. K. a swoje twierdzenia poparła jedynie wskazaniem osoby o imieniu N., jako prawnego przedstawiciela sprzedawców.
Także sposób zapłaty - gotówką poważnych kwot sięgających w jednym dniu kilkuset tysięcy złotych, bez żadnych dowodów potwierdzających ten fakt osobie, której nie sposób zidentyfikować musi budzić wątpliwości. Spółka przecież nie dysponuje żadnymi dowodami świadczącymi o poniesieniu wydatków związanych z zakupem tych towarów. Dlatego w opinii Sądu twierdzenie organu, iż transakcje powyższe są niewiarygodne zasługuje na uznanie. Skoro wystawcy faktur są w większości podmiotami nieistniejącymi żaden z nich nie prowadził działalności na terenie C. to trafne jest twierdzenie organu, że spółka towar wyszczególniony w zakwestionowanych fakturach nie nabyła od wystawców tych faktur. Skoro nie nabyła towar od wystawców faktur ani nie udowodniła, że towar ten nabyła od innych podmiotów to zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że wyszczególnione w zakwestionowanych fakturach wydatki na zakup towarów na podstawie art. 15 cyt. ustawy nie można uznać za koszty prowadzonej działalności.
Skarżąca zarzuca wydanej decyzji naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego, a w szczególności art. 122 (zasada prawdy obiektywnej) , art. 121 (zasada zaufania do organów podatkowych) jak również przepisów dotyczących dowodów tj. art. 180 § 1, art. 188, jak również art. 187 § 1 i § 2 nakładającego na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego . Zdaniem strony organy naruszyły również art. 197 § 1 poprzez niepowołanie kolejnego biegłego w sprawie określenia wartości samochodów.
Jak również art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie domniemania prawdziwości faktów stwierdzonych dokumentem urzędowym w postaci potwierdzenia przez organy podatkowe Litwy w ramach procedury kontroli dostaw wewnątrzwspólnotowych faktu dostaw towaru przez skarżącą spółkę do odbiorcy z Litwy, nabytego uprzednio na terenie RP. Jak wynika z treści skargi w opinii strony doszło również do naruszenia art. 193 § 1 i 2 w zw. z art. 194 § 4 Ordynacji podatkowej przez naruszenie domniemania prawdziwości ksiąg rachunkowych spółki, a w szczególności zdarzeń gospodarczych w niej ujętych tj. zakupu odzieży i następnie jej sprzedaży do kontrahentów Spółki (np. na Litwie).
Odnosząc się do wskazanych wyżej zarzutów należy stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie prowadzone przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji wobec strony było na obowiązujących przepisach prawa, z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania, natomiast rozstrzygnięcie zapadło po dokładnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organy podatkowe nie naruszyły procedury podatkowej, podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 i art. 187 § 1 Op.) Strona miała możliwość brania udziału w każdym stadium postępowania. W opinii Sądu załączone przez skarżącą zdjęcia obrazują jedynie to, że zostały zrobione na terenie giełdy , gdzie sprzedawcami są Azjaci. Strona poza twierdzeniami, ze towar nabyła w C. C. w W. K. nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających to twierdzenie. Zeznania osób zajmujących się zakupem towarów nie wniosły nic nowego w sprawie. W tym miejscu należy wskazać, że prezes spółki odmówił składania wyjaśnień pomimo, ze tylko on posiadał wiedzę na ten temat.
A zatem należy stwierdzić, że ustalenie pewnych faktów, zwłaszcza tych, o których wiedzę posiada wyłącznie strona (podatnik), pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego. Istotnie ważna jest w tym przypadku jest inicjatywa strony zmierzająca do aktywnego dostarczania materiału dowodowego. Jeżeli więc podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2004 r., III SA 1452/02, M. Pod. 2004, nr 4, s. 5).Natomiast nakaz zebrania przez organ podatkowy w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza, że organ podatkowy ma obowiązek zastąpić w udokumentowaniu działalności gospodarczej podatnika (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2001 r., SA/Bk 1298/00, niepubl.).
Zgodnie z art. 180 zastosowano w sprawie otwarty katalog dowodów z uwzględnieniem granicy w postaci " przyczynienia się danego środka dowodowego do wyjaśnienia sprawy" dlatego zdaniem Sądu powołanie kolejnego biegłego do ustalenia wartości rynkowej samochodów nie zasługiwało na uwzględnienie.
Organ jednak analizując materiał dowodowy ma prawo wyciągać swobodne wnioski i decydować , jakie normy zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie ustalenia faktyczne.
Zdaniem Sądu organy podatkowe zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i na jego podstawie dokonały prawidłowej oceny, iż transakcje wyszczególnione w zakwestionowanych fakturach z ich wystawcami nie miały miejsca gdyż wystawcy faktur to podmioty nieistniejące i nie prowadzące działalności gospodarczej na terenie C.
Spółka nie udowodniła, ze towar zakupiła od wystawców faktur. Nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że towar ten zakupiła od innego kontrahenta.
Reasumując, zdaniem Sądu fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli podatników oceniony przez organy podatkowe nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu przeprowadzone w sprawie niniejszej postępowanie nie naruszyło przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny uznać należy za prawidłowy.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło