I SA/Bd 710/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 710/10 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić przywrócenia terminu Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Postanowieniem z dnia 03 września 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. W konsekwencji tego orzeczenia, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Bydgoszczy pismem z dnia 20 września 2010 r. poinformowała tut. sąd, że w sprawie ze skargi G. S. pełnomocnikiem została wyznaczona radca prawny D. P.-R. Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego D. P.-R. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Pełnomocnik podała, że w dniu 15 listopada 2010 r. otrzymała z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy pismo dotyczące ustanowienia jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pełnomocnikiem w sprawie ze skargi G. S. Ponieważ wcześniejsza korespondencja w tym przedmiocie była wysyłana na nieaktualny adres pełnomocnika (ul. [...] [...], [...] B.), zatem nie mogła być skutecznie doręczona, a ustanowiona pełnomocnik w przedmiotowej sprawie nie wiedziała o ciążącym obowiązku reprezentowania skarżącego. Sytuacja ta została wyjaśniona dopiero po rozmowie telefonicznej z pracownikiem Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy, który przesłał korespondencję pod aktualny adres pełnomocnika (ul. [...], [...] B.). Korespondencja ta została odebrana przez pełnomocnika w dniu 15 listopada 2010 r. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, pełnomocnik dowiedziała się o odbytej rozprawie i wydanym w dniu 21 października 2010 r. wyroku. Odnosząc się do powyższego, pełnomocnik podniosła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nastąpiło bez jej winy oraz winy skarżącego. Konieczność zmiany miejsca zamieszkania pełnomocnik uzasadniła zdarzeniami nadzwyczajnymi i nagłymi związanymi z trudną sytuacją rodzinną spowodowaną ciężką chorobą teścia i teściowej. W związku z natłokiem spraw i obowiązków, pełnomocnik nie zawiadomiła Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy o aktualnym adresie dla doręczeń, dlatego też pismo dot. wyznaczenia pełnomocnika z urzędu nie mogło zostać skutecznie doręczone. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu ze względu na treść art. 87 § 1, 2 i 4 wskazanej ustawy wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, ze instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłankę przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98, wyrok WSA z dnia 06 października 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 369/05, postanowienie NSA z dnia 04 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 02 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, postanowienie NSA z dnia 04 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00). Wskazane w art. 87 § 2 omawianej ustawy kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Orzecznictwo sądowe wskazuje jednoznacznie, iż niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uzasadnia przywrócenia terminu (por. post. NSA z dnia 10 lutego 2000 r. sygn. akt SA/Sz 1117/99). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). W złożonym wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła, że w związku z natłokiem spraw i obowiązków, pełnomocnik nie zawiadomiła Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy o zmianie adresu dla doręczeń, w związku z czym, pismo dot. wyznaczenia jej jako pełnomocnika z urzędu nie mogło zostać skutecznie doręczone. W konsekwencji, pełnomocnik nie brała udziału w rozprawie i nie wiedziała o wydanym w dniu 21 października 2010 r. wyroku. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09). W przedmiotowej sprawie błąd pełnomocnika związany z niezawiadomieniem właściwego organu o zmianie adresu dla doręczeń nie może odnieść oczekiwanego przez stronę skutku w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.) radca prawny jest zobowiązany zawiadomić radę właściwej okręgowej izby radców prawnych o podjęciu wykonywania zawodu i formach jego wykonywania, o adresie i nazwie kancelarii lub spółki, a także o każdej zmianie tych informacji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że jednym z obowiązków radcy prawnego jest powiadomienie właściwego organu samorządu radcowskiego m. in. o zmianie adresu do doręczeń. Pełnomocnik nie wypełniła tego obowiązku, czego skutkiem było przesłanie zawiadomienia Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy o wyznaczeniu pełnomocnika, a także zawiadomienia przez Sąd o rozprawie pod nieaktualny adres. W następstwie tego uchybienia, wyznaczona pełnomocnik o obowiązku reprezentowania skarżącego dowiedziała się dopiero w dniu 15 listopada 2010 r., po wydaniu wyroku w sprawie, kiedy to otrzymała zawiadomienie Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 20 września 2010 r. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem na aktualny adres. Usprawiedliwieniem tego uchybienia nie może być sytuacja osobista pełnomocnika związana z natłokiem spraw i obowiązków. Tym samym, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Odnosząc się do stwierdzenia pełnomocnika, że skarżący nie miał pojęcia o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, Sąd zauważa, że z pisma OIRP z dnia 20 września 2010 r. wynika, iż skarżącemu przesłano do wiadomości informację o wyznaczeniu radcy prawnej D. P.-R. pełnomocnikiem w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.