I SA/Bd 727/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. Ł.i M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. Ł. i M. Ł. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. określił M. Ł. i M. Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. w kwocie [...] zł. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatnicy w dniu [...]. złożyli odwołanie. Następnie w dniu [...]. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia wskazując, iż w chwili doręczenia decyzji ustanowiony przez nich pełnomocnik był poza granicami kraju i dopiero w dniu [...] r. wylądował na lotnisku w G. po powrocie z Monachium. Na dowód tej podróży do wniosku załączono kserokopię fragmentu biletu lotniczego. Natomiast decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona pracownikowi firmy F., który nie miał upoważnienia do jej odbioru podczas nieobecności pełnomocnika skarżących w biurze. Dyrektor Izby Skarbowej w B. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do organu podatkowego pierwszej instancji o wyjaśnienie kwestii doręczenia decyzji. W odpowiedzi otrzymano wyjaśnienia R. K. z dnia [...] r. oraz pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] r., z których wynikało, że S. M. w toku postępowań prowadzonych wobec skarżących za lata 2004-2006 odbierała korespondencję urzędową doręczaną przez pracownika urzędu skarbowego, a pełnomocnik nie kwestionował tego sposobu doręczania. W celu dalszego wyjaśnienia kwestii doręczania korespondencji pełnomocnikowi podatników, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] r. wezwał do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie W. L. poinformował, iż odbieranie jego korespondencji za pośrednictwem firmy F. ma tylko charakter techniczny i ogranicza się do okresu jego obecności w biurze, natomiast w przypadku choroby lub wyjazdu poczta nie powinna być pozostawiana, chyba że wyda osobne upoważnienie. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] r., ponownie wezwał do złożenia wyjaśnień dotyczących okresu pobytu pełnomocnika poza granicami kraju i przedłożenia dowodów to potwierdzających. W odpowiedzi na w/w wezwanie w piśmie z dnia [...]. W. L. podał, iż w okresie od[...] r. przebywał w N. (wyjazd samochodem), a następnie w dniu [...] r. ponownie wyleciał do N., do M. Jednocześnie poinformował, że może przedłożyć żądane dokumenty, ale w terminie do dnia [...] r. W dniu [...] r. pełnomocnik skarżących złożył pismo stanowiące uzupełnienie dotychczas złożonych wyjaśnień w zakresie okresu jego pobytu poza granicami kraju. Do pisma tego załączył kserokopię paragonów dokumentujących zakup paliwa na terenie N. w dniach [...] r. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do kwestii skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji. W jego ocenie, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. została skutecznie doręczona za pośrednictwem pracownika organu w dniu [...]. na adres ustanowionego przez skarżących pełnomocnika – W. L., upoważnionemu pracownikowi, tj. S. M. Organ wyjaśnił, że jak wynika z materiału dowodowego, osoba ta kilkukrotnie odbierała korespondencję urzędową dotyczącą postępowania podatkowego skarżących adresowaną do W. L., doręczaną przez pracownika urzędu skarbowego. Taki sposób jej doręczania nie budził zastrzeżeń adresata, co oznacza, że był przez niego akceptowany. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B., obowiązujące przepisy regulujące zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym także w zakresie uprawnień przysługujących stronom uczestniczącym w tym postępowaniu, nie przewidują możliwości dokonywania przez podatników i ustanowionych przez nich pełnomocników wyboru dogodnych dla nich terminów, kiedy dana osoba jest upoważniona do odbioru korespondencji, a kiedy upoważnienie to nie ma mocy obowiązującej, bez jednoczesnego powiadamiania o tym fakcie organu podatkowego. Tym bardziej nie można podejmować takiej decyzji po fakcie zaistnienia dla podatnika niekorzystnej sytuacji. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, podniesiona przez pełnomocnika kwestia doręczenia korespondencji niewłaściwej osobie nie może odnieść oczekiwanego rezultatu. Rozpatrując przesłanki przywrócenia terminu zawarte w art. 162 § 1-2 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wyjaśnienia złożone przez ustanowionego przez skarżących pełnomocnika nie świadczą o niemożności terminowego złożenia odwołania, a w konsekwencji o braku jego winy. W ocenie organu, przedłożone przez pełnomocnika podatników na okoliczność jego nieobecności w kraju dokumenty nie potwierdzają jednak podnoszonych argumentów. Treść kserokopii paragonów dokumentujących zakup paliwa na terenie N. w dniach [...] r., zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie może dowodzić o pobycie W. L. za granicą, gdyż paragony te nie zawierają żadnych informacji wskazujących, że to pełnomocnik skarżących dokonał tego zakupu. Natomiast z informacji widniejących na kserokopii fragmentu biletu lotniczego wynika jedynie, iż w dniu [...] r. W. L. miał wykupiony bilet z M. do G., czyli prawdopodobnie w tym dniu odbył lot samolotem. Nie przedłożono zatem, pomimo wezwania organu podatkowego drugiej instancji, żadnego dowodu, w jakim okresie ustanowiony pełnomocnik przebywał poza granicami kraju. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. ww. dokumenty nie potwierdzają argumentów podnoszonych przez pełnomocnika stron, iż nieprzerwanie przebywał w N. w dniach [...] r. Zdaniem organu odwoławczego, ustanowiony pełnomocnik nie uprawdopodobnił zatem przyczyny uniemożliwiającej mu terminowe złożenie odwołania, tj. do dnia [...] r. Ponadto organ zauważył, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania złożono z uchybieniem wymogów określonych w art. 162 § 1-2 Ordynacji podatkowej. Przedmiotowy wniosek należało bowiem wnieść jednocześnie z odwołaniem i to w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej terminowe złożenie odwołania, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, gdyż z wyjaśnień pełnomocnika wynikało, że od [...] r. przebywał w Polsce. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., profesjonalny pełnomocnik, doradca podatkowy, winien tak ułożyć bieg swoich spraw, aby wywiązać się z ciążących na nim zobowiązań, w tym związanych z dochowaniem należytej staranności i terminów prawa procesowego. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że zobligowany był odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania, gdyż strona nie wykazała przesłanek do jego pozytywnego rozpatrzenia z powodu zaniedbań w sferze obowiązków proceduralnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. zarzucając mu naruszenie art. 162 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Według skarżących z treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż strona składając wniosek o przywrócenie terminu powinna jedynie uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Strona podkreśliła, że w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powołał się na okoliczności, które w jego przekonaniu spowodowały uchybienie terminowi do wniesienia odwołania bez jego winy. Wskazał, iż w okresie od [...] r. do [...] r. przebywał w N., po czym w dniu [...] r. wrócił na okres świąt wielkanocnych do G., po czym bezpośrednio z G. wyleciał samolotem w dniu [...]r. do M., skąd powrócił do kraju w dniu [...] r. Podatnicy podkreślili, że w dniu [...]. ich pełnomocnik złożył stosowne wyjaśnienia, informując, że może uzyskać stosowne potwierdzenia do dnia [...]r., jednakże Dyrektor Izby Skarbowej w B. nigdy nie żądał takich potwierdzeń. Wyjaśnili, że pełnomocnik informował Dyrektora Izby Skarbowej o posiadaniu paragonów potwierdzających zakup paliwa w N. Podniósł przy tym, iż bardzo często przebywa poza granicami kraju. Pobyty te nie przekraczają 14 dni i z łatwością mógł dostarczyć potwierdzenia swojego pobytu w N., gdyż prowadził rozmowy z wieloma firmami na tym terenie. Wskazał, iż był przekonany, że bilet imienny i paragony zakupu paliwa są wystarczające, aby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W skardze strona zakwestionowała również ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organ odwoławczy, twierdząc, iż fakty nie zostały ustalone w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej. Skarżący wskazali, iż naruszono także zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, a przedstawione dowody uznano bezpodstawnie za niewystarczające. Ich zdaniem, złożone wyjaśnienia i dokumenty zostały potraktowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. powierzchownie i jednostronnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przytoczonego przepisu, który stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia organu, wynika, że warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest uprzednie przesądzenie, że termin ustawowy został przekroczony. W stanie faktycznym sprawy, Sąd uznał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] nie została prawidłowo doręczona Skarżącym. Brak realizacji obowiązku określonego w art. 211 O.p. sprawia, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie zaczął biec termin do złożenia odwołania od tej decyzji. W wyroku z dnia 31 stycznia 2011r w sprawie I SA/Bd 726/11 tut. Sąd uchylił postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Tym samym należy uznać, że ocena przyczyn uchybienia terminowi jest przedwczesna, a rozpoznawany wniosek – bezprzedmiotowy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a na podstawie art. 152 określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości i zasądził od organu na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania w wysokości 340zł. L. Kleczkowski M. Łent I. Najda – Ossowska