I SA/Bd 732/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata A. W. - S. kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100 ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2015r. odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł naliczonych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wobec niepodjęcia w ustawowym terminie przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2015r., powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm. – dalej "K.p.a.") w dniu [...] 2015r. W dniu [...]2015r. skarżący złożył w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w T. (co potwierdza stempel dzienny na przedmiotowym piśmie) zażalenie na w/w postanowienie organu pierwszej instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że nie mógł osobiście odebrać przedmiotowego postanowienia i wnieść w ustawowym terminie zażalenia, gdyż w dniach od [...]2015r. do dnia [...]2015r. przebywał za granicą, na dowód czego przedłożył kserokopię biletów lotniczych. Ustosunkowując się do argumentacji strony Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że skarżący nie spełnił wymogu określonego w art. 58 K.p.a. albowiem przywołany we wniosku wyjazd zagraniczny nie można zaliczyć do obiektywnej przeszkody, która przy dołożenia należytej staranności nie byłaby do przezwyciężenia. Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych zostaje wszczęte na wniosek zobowiązanego. Zatem po zainicjowaniu postępowania w przypadku nieobecności czy też wyjazdu za granicę strona ma możliwość ustanowienia pełnomocnika w sprawie, bądź pełnomocnika do doręczeń. Zgodnie z art. 32 K.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania, natomiast stosownie do art. 40 § 1 i § 2 cyt. przepisu, pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W związku z czym, planując wyjazd, za granicę w okresie od [...]2015r. do [...]2015r., w dobrze pojętym interesie dbałości w prowadzeniu własnych spraw, skarżący winien wyznaczyć pełnomocnika w sprawie w tym do ewentualnego zaskarżenia niekorzystnego rozstrzygnięcia. 2. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie odebrał osobiście przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T., gdyż w okresie od [...]do [...] 2015r. przebywał za granicą. Jednocześnie wyjaśnił, że już w dniu [...] 2015r. udał się do urzędu pocztowego w celu odebrania awizowanej przesyłki. Niestety tam został błędnie poinformowany, iż awizo dotyczy przesyłki już odebranej. Dopiero w dniu [...] 2015 r. będąc w urzędzie skarbowym skarżący uzyskał informację, iż rozstrzygniecie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych zostało wysłane i zwrócone do nadawcy przez urząd pocztowy. Wówczas w wymaganym terminie wraz z zażaleniem skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem skarżącego powyższe okoliczności dowodzą, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ponadto skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, że przesyłka została mu doręczona. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 ) - zwana dalej p.p.s.a. - ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5. W pierwszej kolejności należało zbadać czy w przedmiotowej sprawie istniały podstawy przyjęcia fikcji prawnej doręczenia postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., że powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2015 r. w trybie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z przepisami tego artykułu § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2 Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniu z 9 stycznia 2015 r. sygn. II GSK 2893/14 (Lex nr 1624414) "aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 kpa konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki – pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (...). Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 kpa muszą być spełnione powyższe warunku. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona prawidłowo". W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że w sprawie zostały wykazane przesłanki do przyjęcia, iż doszło do doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. Z adnotacji zamieszczonej na kopercie wynika, że z uwagi na nieobecność adresata przesyłkę pozostawiono w dniu [...]2015r., na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym [...]. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponowne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w [...] nastąpiło w dniu [...] 2015r. Przesyłka nie została podjęta w wyznaczonym 14-dniowym terminie i w dniu [...] 2015r. została zwrócona do nadawcy. W tym miejscu wskazać należy, że organ błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że doręczenia zastępczego o którym mowa w przywołanym powyżej przepisie dokonano w dniu [...]2015r. Otóż skoro pierwsze awizo miało miejsce w dniu [...] 2015r. zatem stosownie do treści art. 44 § 1 pkt 4 K.p.a. uznać należy, że sporna przesyłka została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] 2015r. a nie [...] 2015r. Mając na uwadze fakt, że zażalenie zostało wniesione w dniu 06 maja 2015r. a więc po terminie o którym mowa w art. 141 § 2 K.p.a. powyższe uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy. 6. Kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 K.p.a. Zgodnie z art. § 1 i § 2 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza zatem przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (vide: wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck., Warszaw 2005, str. 334). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i nie mogła zostać w inny sposób przezwyciężona. W doktrynie wskazuje się, iż uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest to zatem czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (vide: A. Wróbel Komentarz do art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). W niniejszej sprawie skarżący podniósł, że uchybił terminowi do złożenia odwołania nie z własnej winy, ponieważ nie mógł odebrać skierowanego do niego postanowienia, gdyż w okresie od [...]do [...]2015r. przebywał za granicą. Jednocześnie wyjaśnił, że już w dniu [...] 2015r. udał się do urzędu pocztowego w celu odebrania awizowanej przesyłki. Niestety tam został błędnie poinformowany, iż awizo dotyczy przesyłki już odebranej. Dopiero w dniu [...] 2015r. będąc w urzędzie skarbowym skarżący uzyskał informację, iż rozstrzygniecie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych zostało wysłane i zwrócone do nadawcy przez urząd pocztowy. Wówczas w wymaganych terminie wraz z zażaleniem skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu zaniechanie skarżącego w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do niego korespondencji, w czasie, gdy nie przebywał w miejscu zamieszkania (które stanowiło jedyny znany organowi adres do korespondencji), należy uznać za brak staranności w prowadzeniu własnych spraw. Z żadnego pisma złożonego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, jak również skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie wynika przy tym, aby wyjazd ten był nagły i od skarżącej niezależny. Wręcz przeciwnie wyjazd na który powołuje się strona był bez wątpienia wcześniej zaplanowany o czym świadczy stwierdzenie skarżącego zawarte we wniosku o przywrócenie terminu ".. przebywałem na zaproszenie moich znajomych za granicą.." Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Nie są to bowiem okoliczności obiektywne, występujące bez woli strony, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. W tej sytuacji słusznie wskazał organ, że skoro postępowanie zakończone postanowieniem z dnia [...]2015r. prowadzone było na wniosek skarżącego to skarżący wyjeżdżając poza miejsce zamieszkania, należycie dbając o swoje interesy, mógł poinformować organ o czasowej nieobecności w stałym miejscu zamieszkania, ewentualnie wskazać adres do korespondencji, tym bardziej, że jego nieobecność trwała trzy tygodnie. Udzielenie takiej informacji niewątpliwie pozwoliłoby wysłać korespondencję na adres pełnomocnika, bądź poczekać z jej doręczeniem na powrót skarżącego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.