I SA/Bd 738/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku D. C. (skarżącego) między innymi na podstawie wystawionych przez Prezydenta Miasta Inowrocławia tytułów wykonawczych obejmujących należność z tytułu podatku od nieruchomości, podatku rolnego i opłaty adiacenckiej. Pismem z dnia 28 maja 2013r. skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych do dnia wydania przez Prezydenta Miasta I. decyzji w przedmiocie umorzenia opłaty. W piśmie z dnia 14 czerwca 2013r. skarżący wyjaśnił , że podanie stanowi wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta I.. Jednocześnie wskazał, na zasadność złożonego podania wobec zamiany stanu faktycznego sprawy, polegającej na rozpatrywaniu przez wierzyciela wniosku o umorzenie zobowiązania. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznając wnioski z dnia 12 lutego, 20 marca i 23 kwietnia 2013r. wydał postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Orzeczenia te są ostateczne w administracyjnym toku instancji. Wierzyciel przed ich wydaniem wskazał na konieczność kontynuowania postępowania egzekucyjnego nie znajdując przesłanek do jego zawieszenia. Organ egzekucyjny wskazał przy tym, że we wniosku skarżący nie przywołał nowych okoliczności powodujących zmianę stanowiska organów w tej kwestii. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, jak również niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazała ponadto na obrazę art. 8 i art. 9 powołanej ustawy poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że organ egzekucyjny oceniając wniosek z dnia 28 maja 2013r. sprecyzowany pismem z dnia 14 czerwca 2013r. wziął pod uwagę wydanie w dniu [...] postanowienia nr [...], którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezydenta Miasta I.. Przed wydaniem tego orzeczenia Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 7 maja 2013r. nr wierzyciel nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego stwierdzając jednocześnie, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do argumentacji strony, że uległ zmianie uległ stan faktyczny, co uzasadnia zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego Dyrektor stwierdził, że okoliczność prowadzonego postępowania o umorzenie należności objętych egzekucją pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia i ewentualnych przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny w ciągu 4 miesięcy wydał trzy orzeczenia o odmowie zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ostatnie postanowienie w tej sprawie wydane zostało w dniu [...] i doręczone w dniu 24 maja 2013r. Kolejny wniosek w tej samej sprawie z dnia 28 maja 2013r. oraz wskazane w podaniu argumenty nie potwierdzają zmiany stanu faktycznego sprawy w stopniu, który powodowałby konieczność procedowania w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji enumeratywnie wymienia przesłanki powodujące zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wśród nich nie znalazła okoliczność prowadzenia postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości. Zatem stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie od dnia wydania przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia [...] W konsekwencji w ocenie organu II instancji zasadnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. uznał, że wobec niezmienionego stanu sprawy nie może ponownie procedować w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Słusznie więc zastosowano tryb określony w art. 61a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, mający na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. W myśl tego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie do czynienia mamy z drugą sytuacją określoną w art. 61a. Organ egzekucyjny nie mógł bowiem prowadzić postępowania w sprawie, w której dopiero orzekał. Organ wyraził zdziwienie działaniem strony polegającym, na złożeniu ponownego wniosku z dnia 28 maja 2013r. o zawieszenie postępowania podczas gdy w dniu 24 maja 2013r. doręczono jej postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania, od którego nie złożyła zażalenia. W ocenie Dyrektora ponowne procedowanie w tym samym przedmiocie i niezmienionym stanie faktycznym sprawy, dotknięte byłoby wadą nieważności. W skardze skierowanej do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu skarżący przedstawił przebieg postępowania wskazując na toczące się przed wierzycielem - Prezydentem Miasta I. od dnia 10 listopada 2011 r. postępowanie w sprawie umorzenia dochodzonych należności. Skarżący uważa, że z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że istota zawieszenia postępowania polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Intencją skarżącego było zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas określony, tj. do dnia wydania orzeczenia w przedmiocie umorzenia opłaty adiacenckiej przez wierzyciela. Skarżący wyjaśnił ponadto, że każdorazowo informował organ egzekucyjny o stadiach postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Podał, że ma świadomość, iż sprawa nie została zakończona, a także jak bardzo skomplikowany jest jej charakter. Wyjaśniał również, że obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej przez skarżącego w ogóle nie istniał. Strona wskazał, że w związku z jej wnioskiem z dnia 28 maja 2013 r. organ egzekucyjny nie wystąpił do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, domniemając jedynie na podstawie wcześniejszych pism, iż wierzyciel zgody takiej nie wyrazi. Skarżący podniósł ponadto, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie odniósł się do żadnego z zarzutów skarżącego odnoszących się do rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I.z dnia [...] Stwierdził również, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do nieodwracalnych skutków, które mogą spowodować wystąpienie z roszczeniami odwoławczymi. Intencją dłużnika jest zaś zapobiegnięcie takiej sytuacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja ta przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438). W sprawie będącej przedmiotem kontroli organy uznały, że mamy do czynienia z druga przesłanką wymienioną w art. 61a § 1 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że organ egzekucyjny w ciągu 4 miesięcy wydał trzy orzeczenia o odmowie zawieszenia prowadzonego do majątku skarżącego postępowania egzekucyjnego. Ostatnie postanowienie w tej sprawie nr [...] wydane w dniu [...]. (na skutek wniosku z dnia 23 kwietnia 2013r.) zostało doręczone stronie w dniu 24 maja 2013r. Podkreślić należy, że jak słusznie przyjęły organy, kolejny wniosek w tej samej sprawie z dnia 28 maja 2013r. oraz wskazane w podaniu argumenty nie potwierdzają zmiany stanu faktycznego sprawy w stopniu, który powodowałby konieczność procedowania w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie jest zasadne stanowisko skarżącego (zawarte w piśmie z dnia 14 czerwca 2013r.), że stan faktyczny uległ zamianie wobec rozpatrywania przez prezydenta Miasta Inowrocławia wniosku o umorzenie należności. Jak wskazano bowiem w skardze, wniosek o umorzenie należności rozpatrywany jest od grudnia 2012r. Zatem okoliczność ta nie spowodowała zmiany stanu faktycznego; istniała bowiem zarówno w dniu 23 kwietnia 2013r. jak i w dniu 28 maja 2013r. W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, iż zasadnie na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z innych uzasadnionych przyczyn tj. wydania przez organ egzekucyjny wcześniejszego orzeczenia w tym przedmiocie przy braku zmian okoliczności faktycznych sprawy. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie jak ma to miejsce w niniejszej sprawie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Reasumując zaskarżone postanowienie nie narusza art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. D.Dudra E. Kruppik-Świetlicka U. Wiśniewska