I SA/Bd 741/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-05-21

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA, jeśli skarżący nie wykażą istotnej zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić ani uchylić swojego prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA, jeśli skarżący nie wykażą istotnej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia. Instytucja ta służy do modyfikacji postanowień w przypadku zmiany sytuacji faktycznej lub prawnej, a nie do ponownego rozpatrywania argumentów strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli szereg wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej podatku rolnego. Wnioski te były wielokrotnie odmawiane przez referendarza sądowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny, a postanowienie z dnia 4 kwietnia 2013 r. zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący złożyli kolejne wnioski, domagając się zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, powołując się na brak możliwości poniesienia kosztów. Sąd rozpatrywał te wnioski w trybie art. 165 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Bd 741/12.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosków G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Bd 741/12 W dniu 17 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 79-80 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 25 lutego 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy (k. 119 -121 akt sądowych). Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący złożyli sprzeciw (k. 128 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy (k. 140-142 akt sądowych). Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013r. oddalił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie (k.163-164 akt sądowych) W dniu 06 maja 2013r. skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy na etapie postępowania w sprawie o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 153-154 akt sądowych). Ponadto w dniu 20 sierpnia 2013r. złożyli kolejny wniosek na urzędowym formularzu PPF (trzeci, k. 191-192 akt sądowych) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 października 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy rozpatrując dwa ww. wnioski (powyższego. 209-210 akt sądowych). Od powyższego postanowienia skarżący złożyli sprzeciw (k. 217 akt sądowych). W uzasadnieniu podnieśli, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Bd 741/12 (k. 225-226). W dniu 18 grudnia 2013r. (k. 233-234 akt sądowych) oraz w dniu 10 lutego 2014r.(k. 263-265, 266-268 akt sądowych) wpłynęły kolejne trzy wnioski skarżących złożone na urzędowych formularzach PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2014r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy (k. 273-274 akt sądowych). Od powyższego postanowienia skarżący złożyli sprzeciw (k. 281 akt sądowych). Podnieśli, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zauważyć należy, że wnioski o przyznanie prawa pomocy, które wpłynęły do tut. Sądu w dniach 18 grudnia 2013r. oraz w dniu 10 lutego 2014r. są kolejnymi wnioskami skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stąd należy je potraktować jako wnioski o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r. W orzecznictwie, jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska, a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem oceniając dane przedstawione przez skarżących w formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, które wpłynęły do Sądu w dniach 18 grudnia 2013r. (k. 233-234 akt sądowych) oraz 10 lutego 2014r.(k. 263-265, 266-268 akt sądowych) stwierdzić należy, że nie wskazują one na pogorszenie ich sytuacji finansowej w stosunku do stanu przedstawionego we wniosku pierwszego z datą wpływu – 17 stycznia 2013 r. (k. 79-80 akt sądowych) uzupełnionego o dane w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. (k. 110 akt sądowych). We wszystkich wnioskach powołano się na te same okoliczności w postaci osiągania dochodu z tytułu emerytur, liczba członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie uległa zmianie (dwie osoby), wykazano nieruchomość o pow. 2,46 ha położoną w Dulsku. Skarżący nie podali żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska, co do oceny ich zdolności płatniczych. W złożonych na obecnym etapie postępowania wnioskach skarżący powołali się na te same informacje, które prezentowali w poprzednim wniosku, który był już przedmiotem oceny tut. Sądu. Również w sprzeciwie (k. 281 akt sądowych) nie podnieśli żadnych nowych okoliczności. W załączonym do sprzeciwu piśmie z dnia 17 stycznia 2014r. (k. 282 akt sądowych) podnieśli, że wysokość "wynagrodzenia" na jedną osobę nie zmieniła się od 18 lutego 2013r. wskazując przy tym na pismo z tej daty skierowane do Sądu (pismo z 18 lutego 2013r. - k. 110 akt sądowych), a zatem złożone przed wydaniem postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy), w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a. nie daje podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 22 sierpnia 2008r. sygn. akt I FZ 298/08). To, że skarżący inaczej oceniają swoją sytuację niż sąd administracyjny rozpatrujący ich poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazali jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia tut. Sądu z dnia 04 kwietnia 2013 r. Dlatego stosownie do art. 165 p.p.s.s. Sąd postanowił jak w sentencji. Na marginesie Sąd - kierując się treścią art. 6 p.p.s.a. - informuje, że jeśli strona skarżąca jest niezadowolona z niniejszego rozstrzygnięcia ma prawo zaskarżyć je do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie na niniejsze postanowienie skarżący mogą złożyć samodzielnie (napisać i podpisać), gdyż nie obowiązuje w tym zakresie przymus adwokacki. Warunkiem jednak złożenia skutecznego zażalenia jest jego wniesienie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Sąd zwraca uwagę na te okoliczności, bowiem analiza akt sprawy wskazuje, że strony nie zawsze dochowują wymaganego przez ustawodawcę terminu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło