I SA/Bd 741/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 14 listopada 2012r., sygn. akt I SA/Bd 741/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] (k. 55 akt sądowych). W dniu 17 stycznia 2013r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżących z dnia 16 stycznia 2013r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 79-80 akt sądowych). Wniosek ten został rozpoznany odmownie postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 lutego 2013r. (k. 119 -121 akt sądowych). Rozpoznając wniesiony na powyższe postanowienie sprzeciw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013r. (k. 140-142 akt sądowych) odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013r. oddalił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie (k. 163-164 akt sądowych). Skarżący wielokrotnie składali kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, które Sąd rozpoznawał postanowieniami: z dnia 15 listopada 2013r. (k. 225-226 akt sądowych), z dnia 21 maja 2014r. (k. 290-292 akt sądowych), z dnia 13 października 2014r. (k. 364-366 akt sądowych), z dnia 24 listopada 2014r. (k. 397-398 akt sądowych) oraz z dnia 9 marca 2015r. (k. 447-448 akt sądowych). W dniu 9 kwietnia 2015r. (data nadania 7 kwietnia 2015r.) do Sądu wpłynęły kolejne trzy wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k. 462-467 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) - dalej jako: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zdaniem Sądu, z powyższego przepisu wynika, że wniosek ten można złożyć dopóki trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania - o ile strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Innymi słowy powołany wyżej przepis wyłącza, w trybie zwyczajnym, możliwość skutecznego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia sądu. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności z dnia 5 listopada 2014r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2012r. stał się prawomocny (k. 55 akt sądowych). Przesyłka zawierająca wnioski o przyznanie prawa pomocy została nadana w dniu 7 kwietnia 2015r., a zatem już po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący nie zainicjowali przy tym żadnego trybu nadzwyczajnego mogącego doprowadzić do wzruszenia wydanego w sprawie prawomocnego orzeczenia z dnia 14 listopada 2012r. Prawo pomocy wiążą z ewentualnym prawem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, który na dzień wydania niniejszego postanowienia jest już prawomocny. Istotna w sprawie jest też okoliczność, że po wydaniu ww. wyroku zagadnienie prawa pomocy zostało już załatwione odmownie (postanowienie prawomocne), a ponadto skarżący składali w ciągu dwóch lat od wydania wyroku kilka wniosków o prawo pomocy, przy tym nie skarżąc skutecznie wydanych postanowień. W ocenie Sądu, działania skarżących polegające na nieskładaniu zażaleń na kolejne postanowienia w sprawie prawa pomocy (pomimo braku w tym zakresie wymogu sporządzenia ich przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego), faktycznie nie zmierzają do ich zweryfikowania, lecz do składania wniosków o tej samej treści. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniach: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2010r. sygn. akt II OZ 857/10; z dnia 23 maja 2006r. sygn. akt II GZ 51/06, a także wojewódzkich sądów administracyjnych: w Lublinie z dnia 21 sierpnia 2014r. sygn. akt I SA/Lu 958/13 i I SA/Lu 956/13; w Poznaniu z dnia 12 lipca 2011r. sygn. akt IV SA/Po 287/05 (wszystkie dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie Sąd kierując się treścią art. 6 p.p.s.a. informuje, że jeśli strona nie zgadza się z niniejszym rozstrzygnięciem ma prawo zaskarżyć je do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie na niniejsze postanowienie skarżący mogą złożyć samodzielnie (napisać i podpisać), gdyż nie obowiązuje w tym zakresie przymus adwokacki. Warunkiem jednak złożenia skutecznego zażalenia jest jego wniesienie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Sąd zwraca uwagę na te okoliczności, bowiem analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący nie zawsze dochowują wymaganego przez ustawodawcę terminu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zauważyć należy, że wnioski o przyznanie prawa pomocy, które wpłynęły do tut. Sądu w dniach 06 maja 2013r. oraz 20 sierpnia 2013r. są kolejnymi wnioskami skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stąd należy je potraktować jako wnioski o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r. W orzecznictwie, jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska, a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem oceniając dane przedstawione przez skarżących w formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, które wpłynęły do Sądu w dniach 06 maja 2013r.(k. 153-154 akt sądowych) i 20 sierpnia 2013r. (k. 191-192 akt sądowych) stwierdzić należy, że nie wskazują one na pogorszenie ich sytuacji finansowej w stosunku do stanu przedstawionego we wniosku pierwszego z datą wpływu – 17 stycznia 2013 r. (k. 79-80 akt sądowych) uzupełnionego o dane w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. (k. 110 akt sądowych). We wszystkich wnioskach powołano się na te same okoliczności w postaci osiągania dochodu z tytułu emerytur, liczba członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie uległa zmianie (dwie osoby), wykazano nieruchomość o pow. 2,46 ha położoną w D. Skarżący nie podali żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska, co do oceny ich zdolności płatniczych. W złożonych na obecnym etapie postępowania wnioskach skarżący powołali się na te same informacje, które prezentowali w poprzednim wniosku, który był już przedmiotem oceny tut. Sądu. Również w sprzeciwie (k. 217 akt sądowych) nie podnieśli żadnych nowych okoliczności. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy), w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a. nie daje podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 22 sierpnia 2008r. sygn. akt I FZ 298/08).