I SA/Bd 752/07
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-04-14
Skład orzekający: Asesor sądowy Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Sąd postanowił ustanowić adwokata, uznając, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ dochody strony i jej małżonka, pomimo pewnych zmian w stanie posiadania, nie uzasadniały przyznania prawa pomocy w tym zakresie, gdyż były wystarczające do pokrycia niewielkich kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został odrzucony. Skarżący wskazał na posiadanie domu, mieszkania, nieruchomości rolnej oraz oszczędności, a także dochody z renty. Sąd rozpoznał ponowny wniosek.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić adwokata 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresiePełny tekst orzeczenia
. POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Asesor sądowy Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. ustanowić adwokata 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W dniu 14 marca 2008r. wpłynął do Sądu kolejny urzędowy formularz wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 17 marca 2008r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący w wyznaczonym terminie wniósł pismo zatytułowane "zażalenie". Zgodnie jednak z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) od postanowień w przedmiocie prawa pomocy przysługuje stronie prawo wniesienia sprzeciwu do wojewódzkiego sadu administracyjnego. Zatem przedmiotowe pismo uznano za sprzeciw, którego wniesienie spowodowało, iż rozstrzygnięcie z dnia 17 marca 2008r. straciło moc prawną .
Z treści wniosku wynika, iż skarżący zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Miesięczny dochód małżonków wynosi ok. [...] zł. Jako majątek skarżący wskazał dom o powierzchni ok. 80 m2, mieszkanie o powierzchni 59,5 m2, nieruchomość rolną 0,17 ha oraz oszczędności w wysokości ok. [...] zł. Dodatkowo oświadczył, iż nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, natomiast żona jest właścicielem nieruchomości, która obciążona jest hipoteką w kwocie [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 cyt. ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania, zanim zostanie złożona skarga, jak również w toku postępowania, aż do jego prawomocnego zakończenia. Dopuszczalne jest również ponowne złożenie wniosku, gdy negatywnie został rozpatrzony pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono stanowisko, że złożenie ponownego wniosku może być spowodowane zmianą sytuacji finansowej skarżącego w stosunku do rozpoznawanej na podstawie poprzedniego wniosku (np. w sprawie sygn. akt II OZ 542/05).
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 04 lutego 2008r. referendarz odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zatem badając obecny wniosek Sąd musi przeanalizować czy w sytuacji materialnej strony zaszła zmiana uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja udzielenia prawa pomocy jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa. Zatem powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06 października 2004r. sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie ok. [...] zł zaś małżonka z tego samego tytułu uzyskuje kwotę ok. [...] zł. A zatem małżonkowie posiadają stały miesięczny dochód, znacznie przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Podkreślić przy tym należy, dochody te nie uległy istotnej zmianie w odniesieniu do kwot wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 stycznia 2008r. (data wpływu do sądu). Co prawda zmniejszyła się o [...] kwota oszczędności wykazana przez stronę oraz obecnie nie wykazano posiadania samochodu osobowego jednakże w ocenie Sądu nie jest to zmiana wskazująca na istotne pogorszenie sytuacji materialnej skarżącego.
Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu określonego w § 2 ust. 1pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) i wynoszą 100 zł. Odnosząc te kwotę do dochodów skarżącego Sąd nie znalazł podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
Mając natomiast na uwadze fakt, iż w sprawie wydane zostało postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu z dnia 11 lutego 2008r.), zaś zażalenie na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej stosownie do art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło