I SA/Bd 756/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-08-26
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i zdrowotną wnioskodawcy oraz wcześniejsze zalecenia sądu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności ani przesłanki szczególnych zasad umarzania należności. Wnioskodawca nie wykazał, że opłacenie należności pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a także nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną, mimo posiadania znaczącego majątku i spłacania innych zobowiązań. Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 1998-1998. Organ odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności oraz brak podstaw do umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organ ponownie odmówił umorzenia, szczegółowo analizując sytuację majątkową, zdrowotną i rodzinną skarżącego. Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie zaleceń sądu i swoją trudną sytuację życiową. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...]r. Z. W. (skarżący) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległych składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego za okres 1986-1998.
Decyzją z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia wnioskowanych należności z powodu nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności, o której stanowi art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.) dalej: u.s.u.s., oraz z uwagi na brak podstaw do umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a ww. ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, że w 2003r.
w wyniku pożaru uległy zniszczeniu pomieszczenia służące do prowadzenia działalności gospodarczej oraz piec piekarniczy. Na odbudowanie tych pomieszczeń wnioskodawca zaciągnął kredyt zabezpieczony hipoteką na nieruchomościach, a który jest spłacany do dnia dzisiejszego. Strona podała, że ma kłopoty ze spłatą tego kredytu. Oświadczyła, że jej sytuacja finansowa jest bardzo zła. Podniosła, że dysponuje kwotą 1.150 zł na utrzymanie czteroosobowej rodziny, którą to kwotę uzyskuje
z gospodarstwa rolnego. Podkreśliła, że kwota ta jest niewystarczająca na utrzymanie rodziny.
Decyzją z dnia [...]r. ZUS utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia zaległości składkowych wskazując na możliwość prowadzenia egzekucji za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego, na dokonane zabezpieczenie hipoteczne dochodzonych należności na ujawnionych nieruchomościach oraz instytucję uznania administracyjnego.
W wyniku wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 27 listopada 2013r. sygn. akt I SA/Bd 837/13 uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być ona wykonana w całości. W ocenie Sądu,
z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, czy organ odmówił umorzenia należności składkowych z uwagi na to, że przesłanka umorzenia nie wystąpiła, czy też wydał decyzję w ramach uznania administracyjnego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek. W uzasadnieniu podał, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką uczących się dzieci (J. K. W. - córka, K. W. - syn). Źródłem dochodu rodziny skarżącego są środki wypracowane z działalności gospodarczej. W związku z bieżącym utrzymaniem wnioskodawca ponosi następujące koszty: za energię - 1.900 zł; wodę - 180 zł; gaz - 50 zł, a ponadto koszty związane z leczeniem - około 130 zł.
Organ wskazał, że ze złożonych kopii PIT-36 za lata 2010-2012 wynika, iż w 2010 r. skarżący poniósł stratę w wysokości 23.072,59 zł, w 2011r. w wysokości 139.651,63 zł
i w 2012r. w wysokości 161.639,72 zł. Zakład podał, że wnioskodawca posiada również zobowiązania: z tytułu podatków 9.700 zł, z tytułu zaciągniętych kredytów
1.146.819,54 zł, w bankach 8.500 zł, w innych instytucjach 37.000 zł oraz u osób fizycznych 100.000 zł. Organ ustalił, że obecnie miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny skarżącego wynosi około 288 zł, natomiast łączna kwota miesięcznych wydatków wynosi około 2.260 zł netto. Ustalono, że wnioskodawca nie ma udziałów w firmach i przedsiębiorstwach, ani wierzytelności.
Organ wskazał, że skarżący jest właścicielem dwóch pojazdów: samochodu ciężarowego Volkswagen Polo, rok prod. 2003 oraz samochodu osobowego Volkswagen Polo, rok prod. 2004. Wartość tych samochodów waha się w granicach 11.000 zł - 11.650 zł. Wnioskodawca jest również właścicielem gruntów ornych o pow. 3,8476 ha położonych w S., działki budowlanej o pow. 0,0769 ha położonej
w O., nieruchomości gruntowych o pow. 6,1200 ha, 0,0300 ha, 0,0285 ha położonych odpowiednio: w S. (dwie pierwsze) i w S. oraz we współwłasności z żoną nieruchomości gruntowej o pow. 3,4900 ha położonej
w S., na której ZUS posiada zabezpieczenie w postaci hipotek przymusowych.
Organ podał, że jak wynika z przedłożonych dokumentów skarżący leczy się z powodu cukrzycy typu 2 oraz nadciśnienia tętniczego. Ponadto, w 2012r. zdiagnozowano
u niego ostre uszkodzenie nerek, ostre bakteryjne cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek oraz otyłość.
Rozpatrując ponownie sytuację skarżącego w kontekście ustawowych przesłanek umorzenia organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek w świetle przepisów art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyjaśnił, że z uwagi na okoliczność, iż wobec majątku strony prowadzona jest egzekucja za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego, który nie stwierdził jej nieskuteczności w wyniku dotychczasowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie znajduje zastosowania zarówno art. 28 ust. 3 pkt 5, jak i pkt 6 u.s.u.s., bowiem nie będzie można też przesądzić braku możliwości uzyskania
w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zakład podniósł, że również wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, dlatego nie konkretyzuje się przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Organ zwrócił uwagę,
że nie toczyło się też postępowanie upadłościowe ani też likwidacyjne, zatem nie zostały spełnione przesłanki ustawowe wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 4 ww. ustawy. Nie stwierdzono również braku składników majątkowych o znacznej wartości.
W ocenie organu, również sytuacja zdrowotna strony nie uniemożliwia prowadzenia działalności gospodarczej lub podjęcia zatrudnienia w celu spłaty zadłużenia. Zakład zauważył, że powstały dług nie jest także następstwem żadnej klęski żywiołowej. Podał, że zaległości z tytułu składek, o umorzenie których skarżący się zwrócił, dotyczą okresu 01/1998-12/1998, a zatem okresu który miał miejsce przed nieszczęśliwym zdarzeniem, tj. pożarem.
Organ podniósł, że rozpatrując argumenty zawarte we wniosku oraz przedłożone dokumenty nie można jednoznacznie określić sytuacji materialnej skarżącego. Wobec braku informacji w złożonej dokumentacji na temat środków z jakich się skarżący utrzymuje, Zakład nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności.
Zdaniem organu, z uwagi na powyższe okoliczności, nie można jednak jednoznacznie wykluczyć podjęcia próby spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu,
w ratach ustalonych w takiej wysokości, by stanowiły jak najmniejsze obciążenie budżetu domowego (zwłaszcza w świetle innych zobowiązań komercyjnych). Zakład podkreślił, że zobowiązania z tytułu składek powinny podlegać zaspokojeniu przed innymi należnościami z uwagi na ich publicznoprawny charakter. Dodał, że każda osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do terminowego opłacania składek.
W skardze do tut. Sądu strona zarzuciła organowi, że rozpatrując ponownie materiał dowodowy nie zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku z dnia
27 listopada 2013r. sygn. akt I SA/Bd 837/13. Skarżący stwierdził, że udowodnił,
iż opłacenie należności z tytułu zaległych składek pozbawi go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto strona powołała się na ogromne straty, jakie poniosła w wyniku pożaru oraz na przewlekłe choroby. W ocenie skarżącego, okoliczności losowe oraz przedstawione dokumenty dają możliwość umorzenia zaległych składek z uwagi na ważny interes zobowiązanego, zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2013r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365). Skarżący podniósł, że umorzenie zaległości składkowych uratowałoby zakład przed likwidacją i utrzymałoby miejsca pracy.
W związku z powyższą argumentacją strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i umorzenie zaległych składek oraz odsetek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Powyższe oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych oraz sposobu ich zastosowania
w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem,
lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z 6 marca 2012r. sygn. akt II OSK 2617/11, pub. LEX nr 1138187).
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku tutejszego Sądu z dnia
27 listopada 2013r. sygn. akt I SA/Bd 837/13. W tym miejscu należy podać,
że w ww. prawomocnym wyroku Sąd stwierdził, że organ nie uzasadnił, czy odmawia umorzenia należności z powodu braku przesłanek zastosowania ulgi, czy też pomimo wystąpienia przesłanek odmawia udzielenia ulgi w ramach uznania administracyjnego.
Obecnie należy dokonać analizy sprawy pod kątem zastosowania się przez organ do wiążącej go oceny prawnej zawartej w ww. wyroku. Zdaniem tut. Sądu, organ wypełnił ww. zalecenia, a zarzuty w tej materii należy ocenić jako niezasadne.
Na wstępie wyjaśnić należy, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet zaistnienie przewidzianych w przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi i daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia należności. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który może, ale nie musi umorzyć należności. Trzeba dodać przy tym, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją, ale nie jest jego prawem, a sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi, lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję
z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W szczególności sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniony został stronie czynny udział
w postępowaniu, a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107
§ 3 k.p.a.).
Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach
art. 28 u.s.u.s. Powyższy przepis daje prawo do umorzenia należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach,
w stosunku do składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a). Jednocześnie na podstawie art. 32 u.s.u.s., przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i ubezpieczenie zdrowotne.
O całkowitej nieściągalności, zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., można mówić, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia
28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,
z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,
z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Organ analizując stan faktyczny prawidłowo uznał, że żadna z wyżej wymienionych okoliczności nie miała miejsca. Organ uzasadniając swoje stanowisko podał,
że działalność gospodarcza jest prowadzona. Wszczęta była egzekucja przez naczelnika urzędu skarbowego (w odpowiedzi na skargę podano, że obecnie została zawieszona ze względu na złożenie wniosku w trybie ustawy z dnia [...]r.
o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność). Istnieje zatem możliwość podjęcia prowadzenia egzekucji. Stwierdzono także istnienie nieruchomości, na których dokonano zabezpieczenia należności składkowych. W konsekwencji obecnie nie można przesądzić o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia tego postępowania. Nie toczyło się też postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Z tą oceną organu co do stanu sprawy
w kontekście przesłanek całkowitej nieściągalności składek należy się zgodzić.
Zdaniem tut. Sądu, nie ma również podstaw do zakwestionowania ustaleń organu odnośnie oceny wniosku o umorzenie należności w kontekście § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.
w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z treści powyższego przepisu wynika, że pomimo braku całkowitej nieściągalności po stronie zobowiązanego, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Mając na uwadze powyższą regulację prawną należy podać, że nie zostało wykazane, aby miała miejsce klęska żywiołowa, która spowodowałaby straty u skarżącego. Prawdą jest, że strona powołuje się na pożar pomieszczeń i pieca piekarniczego (w 2003r.), jednakże miał on miejsce kilka lat po powstaniu obowiązku zapłaty składek. Na ich odbudowę zaciągnięty został kredyt, który jest spłacany. Ponadto, zasadnie organ uznał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka przewlekłej choroby skarżącego. Wprawdzie skarżący podał, że zdiagnozowano u niego ostre uszkodzenie nerek, zapalenie nerek, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze oraz otyłość, jednakże nadal prowadzi działalność gospodarczą. Choroba zatem nie uniemożliwia prowadzenia tej działalności.
Organ prawidłowo też ocenił, że nie wykazano, aby zaszła przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia tj., iż spłata należności z tytułu składek pozbawiłaby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podnieść należy, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z żoną, na utrzymaniu rodziców pozostaje dwoje uczących się dzieci. W oświadczeniu
o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej skarżący wymienił po stronie zobowiązań pieniężnych należności z tytułu podatków (9.700 zł), z tytułu zaciągniętych kredytów - 1.146.819 zł, w bankach – 8.500 zł, w instytucjach – 37.000 zł oraz u osób fizycznych – 100.000 zł. Na s. 4 tego oświadczenia dotyczącego pytania,
czy zobowiązania powyższe są spłacane i w jakiej formie podał, że spłaca 6.000 zł miesięcznie. Ponadto w oświadczeniu wskazał także, że wydatki z tytułu energii , wody i gazu wynoszą miesięcznie 2.130 zł, a na leczenie wydaje 130 zł (d.: k. 139-142
akt administracyjnych). Powyższe wydatki nie zostały potwierdzone dokumentami. Jednocześnie z kopii zeznań podatkowych wynika, że z działalności gospodarczej
za lata 2010-2012 skarżący poniósł stratę. Według oświadczenia żona skarżącego
nie osiąga żadnych dochodów, natomiast dochód z gospodarstwa rolnego w 2012r. wyniósł 1.230 zł.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie podał i nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałaby kwota dochodu, z której utrzymuje się rodzina. Zasadnie zatem organ wskazuje, że skarżący nie podał jakie dochody faktycznie osiąga rodzina, skoro ponosi wydatki za energię, gaz, wodę w wysokości 2.130 zł oraz koszty leczenia (130 zł), a nadto spłaca kredyt. Należy mieć także na uwadze koszty bieżącego utrzymania 4-osobowej rodziny (zakup żywności, ubrania, środków czystości itp.).
W konsekwencji przyznać należy rację organowi, że nie są znane dochody strony skarżącej i nie można ustalić skąd pochodzą środki na pokrycie wydatków,
które przekraczają deklarowany dochód z gospodarstwa rolnego.
Istotna jest również okoliczność, że organ ustalił, iż Wnioskodawca jest również właścicielem gruntów ornych o pow. 3,8476 ha położonych w S., działki budowlanej o pow. 0,0769 ha położonej w O., nieruchomości gruntowych o pow. 6,1200 ha, 0,0300 ha, 0,0285 ha położonych odpowiednio: w S. (dwie pierwsze) i w S. oraz we współwłasności z żoną nieruchomości gruntowej
o pow. 3,4900 ha położonej w S., na której ZUS posiada zabezpieczenie
w postaci hipotek przymusowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że zasadnie organ przyjął, iż nie występuje żadna z przesłanek umorzenia należności, bowiem przesądzająca jest okoliczność braku dostatecznych danych co do wielkości dochodu osiąganego przez skarżącego, przy nawet osiąganiu straty z działalności gospodarczej, która jest stratą podatkową i nie jest równoznaczna z brakiem realnego dochodu. Uwzględniając także nieruchomości będące na stanie skarżącego, spłacanie kredytu, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nie można wymagać
od ZUS, aby umorzył składki, gdy jednocześnie skarżący spłaca kredyt, jest właścicielem (współwłaścicielem) nieruchomości, a przede wszystkim nie podaje dochodu, którym faktycznie dysponuje i z którego utrzymuje rodzinę, bowiem strata dla celów podatkowych nie jest tego odzwierciedleniem. W sprawie pomimo kilkukrotnego informowania o możliwości złożenia wyjaśnień i dowodów, skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji oraz nie złożył dowodów. Na poparcie tego należy wskazać pisma organu z dnia: [...]. (k. 2-4, 137-138, 200-201 akt administracyjnych).
Nie można skutecznie domagać się ulgi w spłacaniu składek, traktując inne instytucje jako te, wobec których należy regulować zobowiązania, natomiast od Zakładu domagać się ich umorzenia.
Z przedstawionych powodów, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi
i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a zatem przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie jest dowolne.
Nadmienić także należy, że Sąd nie ma kompetencji do umorzenia zaległości
z tytułu składek, jak również nie może zalecić organowi ich umorzenie, bowiem jego kompetencja ogranicza się wyłącznie do kontroli decyzji pod kątem jej zgodności
z prawem. Na marginesie zauważyć należy, że nawet, gdy organ stwierdzi wystąpienie przesłanek umorzenia, to nie ma obowiązku przyznać tej ulgi, bowiem ustawodawca przesądził, iż organ "może" umorzyć, a zatem nie ma takiego obowiązku.
Jednocześnie Sąd zauważa, że jeżeli w stosunku do przedstawionego stanu faktycznego zaszły zmiany, to nie ma przeszkód, aby Wnioskodawca ponownie wystąpił z wnioskiem o ulgę.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem
i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
E. Kruppik-Świetlicka T. Liwacz H. Adamczewska-Wasilewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło