I SA/Bd 757/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. B.C. wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu żądania podał, że dysponuje miesięcznym źródłem utrzymania w wysokości 2.700 zł netto, na który składają się emerytura oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy. Łącznie dochód gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wraz z żoną wynosi 3.728 zł. Wyszczególnił miesięczne wydatki przeznaczone na opłacenie :RTV-16,43 zł, telewizji-67 zł, energii-145,31 zł, telefonu-57,12 zł, mieszkania-807,08 zł; zakup lekarstw-188,90 zł. Emerytura skarżącego ( 3930 zł ) podlega zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym. Majątek obejmujący dwa mieszkania, nieruchomość rolną oraz środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym stanowią własność żony. Z uwagi na podeszły wiek i zły stan zdrowia małż. C. ponoszą koszty leczenia. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, iż intencją strony było uzyskanie zwolnienia od obowiązku częściowego uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia - 36.064,31 zł , wynosi 1082 zł. Podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie ( art.199 w zw. z art.205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a " , w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w część albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przez co należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Wyjaśnienia wymaga okoliczność, iż przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy z uwagi na obowiązki wynikające z art.23 i art.27 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy dokonano analizy możliwości finansowych skarżącego w oparciu o dochody oraz majątek posiadany przez małż. C. Przedłożenie danych dotyczących sytuacji majątkowej żony na tle okoliczności sprawy niniejszej jest istotne, bowiem rozdzielność majątkowa istniejąca miedzy małżonkami nie wyłącza obowiązków wynikających z art.23 i art.27 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej k.r.o. Zgodnie z treścią art. 27 k.r.o. małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił i możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Tak więc oceniając zasadność zwolnienia od kosztów sądowych, bierze się pod uwagę dochody oraz majątek małżonka wnioskodawcy, bez względu na rodzaj ustroju majątkowego łączącego małżonków. Zwrócono również uwagę, iż skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy wyeksponował jedynie dane mające wskazywać na złą sytuację materialną, czemu przeczą zebrane w sprawie dokumenty. Informacje wynikające z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego potwierdzają, że współmałżonka strony posiada na dzień 09.12.2008 r. środki w kwocie 10.885 zł. Zajęcie emerytury w postępowaniu egzekucyjnym nie pozbawia wnioskodawcy całkowicie dochodów. Jak podał zainteresowany wynoszą one miesięcznie 2.700 zł netto. Biorąc powyższe pod uwagę referendarz uznał, iż opłacenie wpisu od skargi w zainicjowanej sprawie sądowoadministracyjnej nie wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania dla skarżącego i jego żony, posiadającej również stałe źródło utrzymania. Na ocenę dobrej kondycji finansowej zainteresowanego nie pozostaje bez znaczenia okoliczność posiadania majątku w postaci dwóch mieszkań, z czego w jednym z nich mieszka syn skarżącego. Dokonując zestawienia wykazanych miesięcznych dochodów rodziny : 3728 zł netto oraz deklarowanych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem :1281, 82 zł należy zauważyć, że nadwyżka dochodów gospodarstwa domowego strony nad wydatkami sprowadza się do kwoty 2.446,18 zł. Uwzględniając nadto wysokość środków zgromadzonych przez żonę na rachunku bankowym stwierdzić należy, iż wydatek związany z opłaceniem wpisu od skargi w wysokości 1082 zł nie wykracza poza możliwości płatnicze strony skarżącej. Nie jest dopuszczalnym przyznanie prawa pomocy w sytuacji, kiedy strona znajdując się w korzystnej sytuacji materialnej preferuje zobowiązania prywatnoprawne względem publicznoprawnych. Z tych powodów, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.