I SA/Bd 764/18
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-11-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczny majątek, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący, pomimo wskazania na trudności finansowe związane z postępowaniem egzekucyjnym, dysponuje znacznym majątkiem (nieruchomości, udziały w spółce) oraz generuje nadwyżkę dochodów nad wydatkami, co wyklucza zaliczenie go do grona osób ubogich, dla których instytucja prawa pomocy jest przeznaczona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na prowadzenie działalności gospodarczej, postępowanie egzekucyjne i ograniczenia finansowe. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał dochody, koszty utrzymania oraz posiadane nieruchomości. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie starty podatkowej z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2012 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, gdzie średni dochód miesięczny to kwota ok. [...] zł. Oświadczył, że w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym nie posiada płynności finansowej, a dotychczas poniesione koszty postępowania nadszarpnęły budżet. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć na zapłatę wpisu, a nadto prowadzone postępowanie egzekucyjne uniemożliwia mu zaciągnięcie jakichkolwiek, nawet krótkotrwałych zobowiązań finansowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego łączny dochód wynosi [...] zł. Jako majątek wnioskodawca wskazał dom o pow. [...] m˛ (współwłasność z żoną oraz córką) - wartość ok. [...] zł, nieruchomość rolną o pow. [...] ha – wartość ok. [...] zł, działkę o pow. [...] ha, na której stoi dom oraz działkę o pow. [...] ha (współwłasność z żoną oraz córką) zabudowaną halami (pomieszczenia biurowe, produkcyjne i magazynowe) – wartość ok. [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący podał, że koszty utrzymania domu i rodziny wynoszą ok. [...] zł miesięcznie (media, leczenie, ubezpieczenie majątku, wyżywienie, odzież). Pozostałe zasoby sa przeznaczane na spłaty zobowiązań podatkowych skarżącego i jego małżonki, aby zmniejszyć dolegliwości egzekucyjne.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 – dalej zwana "p.p.s.a.") - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego, należy stwierdzić, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego łączny dochód wynosi [...] zł netto co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...]zł. Uwzględniając wydatki, jakie skarżący ponosi na utrzymanie domu i rodziny ([...] zł) stwierdzić należy, że po ich odjęciu skarżący wraz z żoną posiadają wolne środki finansowe w kwocie ok. [...] zł Zatem stwierdzić należy, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł. Z powyższego wynika, że rodzina skarżącego osiąga średniomiesięcznie nadwyżkę dochodów nad wydatkami i skarżący może poczynić oszczędności w celu pokrycia innych wydatków. Należy zauważyć, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna wcześniej poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznego do swojego utrzymania. Dopiero gdyby okazało się, że zgromadzenie w ten sposób jakiejkolwiek kwoty nie jest możliwe albo oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie NSA z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 10/12). W przypadku skarżącego taka sytuacja nie występuje.
Podkreślenia również wymaga, że wnioskodawca posiada znaczny majątek tj. dom o pow. 200 m˛ (współwłasność z żoną oraz córką) - wartość ok. [...], nieruchomość rolną o pow. [...] ha – wartość ok. [...] zł, działkę o pow. [...] ha, na której stoi dom oraz działkę o pow. [...] ha (współwłasność z żoną oraz córką) zabudowaną halami (pomieszczenia biurowe, produkcyjne i magazynowe) – wartość ok. [...] zł. Zatem wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości wyklucza możliwość zaliczenia skarżącego do grona osób ubogich, z myślą o których stworzona została instytucja prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w analizowanej sytuacji, przy uwzględnieniu wskazanej przez skarżącego sytuacji materialnej, oznaczałoby przeniesienie ciężaru udziału w postępowaniu strony dysponującej środkami finansowymi na ogół obywateli, czego nie można zaakceptować.
Ponadto wskazać należy, że skarżący wbrew oświadczeniu złożonemu na urzędowym formularzu posiada [...] udziałów w spółce [...] sp. z o.o. (nr [...]) o łącznej wartości [...] zł. Podkreślenia również wymaga, że pozostałe [...] udziałów posiada żona skarżącego, z którą wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Zatem w sensie ekonomicznym, cały majątek spółki należy do wnioskodawcy i jego żony, a w tej sytuacji twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący do takich osób nie należy.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło