I SA/Bd 817/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-03-11
Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik - Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie prokuratury o umorzeniu śledztwa w sprawie podrobienia faktury stanowi istotną okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania karnego z powodu braku znamion czynu zabronionego lub niemożności ustalenia sprawcy podrobienia faktury nie stanowi istotnej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu, który mógłby wpłynąć na wynik postępowania celnego. Nawet jeśli strona została zwolniona od odpowiedzialności karnej, fakt, że faktura była sfałszowana, pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność z tytułu zobowiązań podatkowych i należności celnych, co uniemożliwia wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w T. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Jako podstawę wznowienia wskazała postanowienie Prokuratury Okręgowej w T. o umorzeniu śledztwa w sprawie podania nieprawdy poprzez dołączenie do zgłoszenia celnego podrobionej faktury. Organ celny odmówił uchylenia decyzji, a następnie utrzymał ją w mocy, uznając, że umorzenie postępowania karnego nie wpływa na ustalenia dotyczące wartości celnej towaru. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Miler - Kłosińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę
Wyrokiem z dnia 03 lutego 2004 r., sygn. akt SA/Bd 1595/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Wnioskiem z [...] strona skarżąca powołując się na art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem podnosząc, że organ nie powiadomił jej o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego, co stanowi naruszenie art. 230 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny i jest podstawą do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z 19 sierpnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd stwierdził, że powiadomienie o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego nie wpływa na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe jak i na wysokość długu celnego albowiem jest to czynność materialno-techniczna, która nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia wysokości należności celnych. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że nie zaistniała merytoryczna przesłanka do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2005r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego postanowienia wskazując, że o wysokości ustalonego przez organy celne długu celnego strona skarżąca została powiadomiona przez fakt doręczenia decyzji organów obu instancji. Oznacza to, że nie można mówić o późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które by mogły wyczerpać przesłanki ustawowe do wznowienia postępowania i zaistnieniu przesłanek z art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu [...] strona skarżąca ponownie wniosła o wznowienie postępowania sądowego powołując się na okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w T. umorzyła śledztwo w sprawie podania nieprawdy poprzez dołączenie do zgłoszenia celnego podrobionej faktury, co należy uznać za spełnienie przesłanki z art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tym samym podstawę do wznowienia postępowania sądowego.
Postanowieniem z 12 grudnia 2006r., Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania wskazując w uzasadnieniu, że nie zaistniała merytoryczna przesłanka do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 albowiem wskazane w skardze o wznowienie okoliczności nie mogą być uznane za wykrycie okoliczności faktycznych czy środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jednocześnie Sąd uwzględnił, że strona wnosiła kolejną skargę o wznowienie, opartą jednak na innych przesłankach. Sąd uznał, że w takim przypadku nie miał zastosowania art. 285 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie orzeczeń merytorycznych.
Wnioskiem z dnia [...] strona wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w T. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Jako podstawę wznowienia wskazała przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, którą wypełniało powołane wcześniej w skardze o wznowienie postępowania sądowego postanowienie Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...], sygn. akt [...].
Na tej podstawie strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz decyzji wydanej przez organ I instancji w przedmiocie określenia niedopłaty długu celnego.
Decyzją z [...] Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, a decyzją z [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał swoją decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ powołując się na zapadłe w sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania organy celne ustaliły prawidłowo wartość celną towaru na podstawie nadesłanego przez belgijskie służby celne raportu, który ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie postępowanie celne zmierzające do wydania decyzji ustalającej kwotę długu celnego oraz podatku od towarów i usług toczyło się niezależnie od postępowania w sprawie karnej, którego celem było rozstrzygnięcie kwestii fałszerstwa dokumentów. Umorzenie postępowania w sprawie karnej, w ocenie organu, nie przesądza o zaniechaniu przez organy celne ustalenia wartości celnej towaru w prawidłowej wysokości. Zebrane w postępowaniu celnym dowody okazały się być wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona w złożonym wniosku o wznowienie postępowania nie wskazała, jakie nowe fakty zostały ujawnione w postępowaniu karnym, a które nie były brane pod uwagę przez organ celny przy rozstrzyganiu sprawy. Organ wskazał, że w złożonym odwołaniu strona polemizuje z treścią postanowienia Sądu odrzucającego skargę o wznowienie postępowania, co nie powinno mieć miejsca na tym etapie postępowania.
Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 245 § 2 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243, art. 120, art. 191, art. 181, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 122, art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 6 Konwencji z dnia 04 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 02 kwietnia 1997r.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała na postanowienie Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...], umarzające śledztwo w sprawie podania nieprawdy poprzez dołączenie do zgłoszenia celnego podrobionej faktury i podniosła, że w orzeczeniu tym nie wykazano, iż wartość celna importowanego pojazdu została zaniżona, co zdaniem strony, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] strona skarżąca uzupełniła skargę o zarzuty naruszenia art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny w zw. z Studium 1.1 pkt 6 dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908 zał. ze zm.), art. 23 § 7 Kodeksu celnego w zw. z Opinią nr 2.1 dotyczącą dopuszczalność ceny niższej od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary zawartą w zarządzeniu Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (M. P. Nr 67, poz. 657 zał.), art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, strona powtórzyła wcześniejsze zarzuty oraz argumentację zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Istotą sporu pomiędzy stronami w sprawie jest ocena czy wydanie przez Prokuratora Okręgowego w T. w dniu [...] postanowienia o umorzeniu śledztwa przeciwko stronie skarżącej spełnia warunki przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Wskazany przepis pozwala w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznowić postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.
Decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania wydana została [...], jednakże strona stoi na stanowisku, że wydane w [...] postanowienie przesądziło o okolicznościach, które istniały w chwili wydawania przedmiotowej decyzji i powinny stanowić podstawę faktyczną rozstrzygnięcia tj. o tym, że w dniu [...] w Oddziale Celnym w G., strona skarżąca nie podała nieprawdy i nie wprowadziła w błąd organu celnego przedstawiając fakturę zakupu samochodu na terenie Belgii.
Analizując ocenę podniesionej przez stronę okoliczności jako podstawy wznowienia, Sąd uznał, że prawidłowo organy stanęły na stanowisku, że nie spełnia ona warunku istotności, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Cecha ta polega na tym, że uwzględnienie danej okoliczności faktycznej czy dowodu spowodowałoby wydanie odmiennej decyzji, niż została wydana.
Tymczasem wydane postanowienie, wcale nie pozostaje w kolizji z rozstrzygnięciem decyzji z [...] utrzymującej w mocy decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Z powołanego postanowienia wynika bowiem jedynie, że podanie nieprawdy przez M. G. w dniu [...] w Oddziale Celnym w G. poprzez dołączenie do zgłoszenia celnego nr [...] podrobionej faktury wystawionej na jego nazwisko, dotyczącej zakupu na terenie Belgii samochodu marki Volkswagen Passat oraz wprowadzenie w błąd organu celnego co do faktycznej wartości tego pojazdu i narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie należności z tytułu podatku akcyzowego i VAT – nie zawierało znamion czynu zabronionego. Oznacza to tyle, że postępowanie karne nie wykazało, że strona skarżąca składając zaniżoną fakturę o tym wiedziała i, mając taką świadomość, działała w zamiarze uszczuplenia należności podatkowych. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, ustalono, że przedstawione faktury były sfałszowane i nie pokrywały się z tymi, które posiadał belgijski sprzedawca, lecz nie można ustalić kto dokonał podrobienia tych faktur.
Ustalenia powyższe wprawdzie zwalniają strony od odpowiedzialności karnej, ale nie podważają ustaleń zawartych w kwestionowanej decyzji - tego, że dołączona do zgłoszenia celnego faktura była sfałszowana.
Z uwagi na powyższe okoliczność, że strona została zwolniona od odpowiedzialności karnej za posłużenie się sfałszowaną fakturą, nie zmieniło ustalenia, że była ona sfałszowana. Dla odpowiedzialności z tytułu zobowiązań podatkowych tudzież należności celnych nie ma znaczenia okoliczność, czy strona wiedziała o tym czy nie, stąd postępowanie uwalniające od odpowiedzialności karnej nie ma wpływu na wynik sprawy. Tym samym powołana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność umorzenia postępowania karnego nie jest istotna w rozumieniu art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej.
Należy zauważyć, że podobnie powołaną we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność, ocenił sąd administracyjny w sprawie I SA/Bd 671/06, do którego strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło